ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 122

Fristayl

Fristayl - tog changi sporti turi. F.ning 3 ta turi bor: mogul, changi baleta, changi akrobatikasi. Mogul - pastbaland trassadan tog changisida tez tushish; changi baleti - tepalikdan turli shakllar bajarib tushish; changi akrobatikasi - 2 m. li ...

Frittlar

Frittlar - shisha yoki keramikaning mikroelementlar bilan qotishmasi holidagi mikroogit. Tasir etuvchi moddalar miqdori F. tayyorlash texnologiyasiga bogliq. Koproq konsentrlangan borli F.da 6% gacha, misli F.da 15.2% gacha, ruxli F.da 19% gacha, ...

Fromm Erix

FROMM Erix - nemisamerikalik psixolog, sotsiolog, neofreydizm asoschisi. 1929 - 32 yillarda Frankfurt-Mayndagi Ijgimoiy tadqiqotlar intida ishlagan. 1933 yil AQShga muhojir bolib ketgan, hayotining soshti on yilida Shveysariyada yashagan. Falsafa ...

Frontit

Frontit - peshona boshligi shilliq qavatining yalliglanishi. Otkir va surunkali kechadi. Otkir F., asosan, gripp, shamollash va boshqa yuqumli kasalliklarning asorati sifatida paydo boladi. Unda peshonaning kasallangan sohasi bir oz shishib, ogri ...

Fruktoza

Fruktoza, levuloza, C 6 H 12 O 6 - shirin tamli rangeiz kristall modda. Kdynash temperaturasi 102 - 104°; suvda eriydi. F. - monosaxarid, kopchilik mevalarda, mas, pomidor, olma, asalda erkin hodda uchraydi; oligo va polisaxaridlar tarkibiga kira ...

Frustratsiya

Frustratsiya - muammoni hal qilish yoki maqsadga erishish yolidagi faoliyatni izdan chiqaruvchi ruhiy holat. U kishining maqsadga erishishi yolida uchraydigan, obyektiv ravishda yengib bolmaydigan yoki subyektiv ravishda shunday tuyuladigan qiyin ...

Ftalat angidrid

Ftalat angidrid, S8N4O3 -Ftalat kislota angidridi; rangsiz kristallar. Mol. m. 148.11. Suyuqlanish trasi 130.8°, qaynash trasi 284.5°, zichligi 1527 kg/m3. Ftalat angidrid suvda juda oz, spirtda, uglerod sulfidda yaxshi eriydi. Qaynoq suv tasirid ...

Ftalotsianin boyagichlar

Ftalotsianin boyagichlar - tetrabenzotetrazaporfin hosilalari, sintetik organik boyagichlar guruhi. Ftalotsianin boyagichlardan mis ftalotsianin - zangori rangli pigment muxim texnik ahamiyatga ega. Bu guzni xlorlab yashil, sulfirlab feruza rangl ...

Ftiziatriya

Ftiziatriya - tibbiyotning bir bolimi. Sishing kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmi, klinikmorfologik alomatlari, davolash, oldini olish choralarini organadi. "F." termini fanga Gippokrat tomonidan kiritilgan. F. mustaqil ilmiyamaliy fa ...

Ftor-kauchuklar

Ftor-kauchuklar - makromolekulasi tarkibida ftor atomi tutgan kauchuksimon polimerlar. Issiqqa chidamligi, yonmasligi va yemiruvchi muhitlarga bardoshliligi bilan ajralib turadi. Geksaftorpropilen yoki triftorxloretilen bilan vinilidenftoridning ...

Ftoridlar

Ftoridlar - ftorning boshka elementlar bilan bolgan birikmalari. Mendeleyev davriy sistemasi I va II guruh elementlari F.i element ftor ion bogli qattiq moddalar; VI va VII guruh elementlarining kopchilik F.i elementftor kovalent bogli gazlardir; ...

Ftoroplastlar

Ftoroplastlar - tarkibida ftor bolgan plastmassalar. Ftor hosilali etilen gomopolimerlari va ularning boshqa ftor hosilali olefinlari; olefinlar, perftoralkilvinil efirlari bilan bolgan sopolimerlari. Politetraftoretilen va politriftorxloretilen ...

Ftororganik birikmalar

Ftororganik birikmalar - molekulasi tarkibidagi ftor atomi uglerod atomi bilan bevosita boglangan organik moddalar. Barcha organik birikmalar sinfining ftorli hosilalari malum. Toyinmagan Ftororganik birikmalar ni polimerlash yoli bilan oksidlanm ...

Fuchik Yulius

Fuchik Yulius - chex yozuvchisi, tanqidchi va jurnalist. CHSSR Milliy qahramoni. Plzendagi real gimnaziyani tugatgach, Praga universitetining falsafa ftida oqigan. 1922 yildan adabiyot va teatr masalalariga oid maqolalar chop eta boshlagan. "Kmen ...

Fuchjou

Fuchjou - Xitoyning jan.sharqiy qismidagi shahar. Futszyan provinsiyasining mamuriy markazi. Aholisi 5.8 mln. kishi. Mintszyan daryosi boyidagi yirik savdo porti. Kema verfi, metallurgiya, mashinasozlik, kimyo, elektronika, toqimachilik, qogoz, o ...

Fuga

Fuga - polifoniyanpt erkin uslubidagi murakkab va eng mukammal musiqiy shakli. Odatda, bir, bazida ikki va undan ortiq mavzularni imitatsiya va boshqa polifonik vositalar yordamida rivojlantirishga asoslanadi. F. mavzusi ixcham bolib, muayyan obr ...

Fuke Jan

FUKE Jan - fransuz rassomi, Fransiyada Ilk Uygonish davri sanati asoschilaridan. 1440 - 45 yillar Parijda yashagan. 1445 - 47 yillar orasida Rimda bolgan, Mazachcho va F. Anjelikolardan ilhomlangan. 1475 yildan qirol saroyida rassom. F.ning diniy ...

Fukidid

Fukidid - yunon tarixchisi. Afinalik badavlat aslzoda oilasida tutilgan; qarindoshlaridan unga Frakiya sohilidagi oltin konlar meros qolgan. Yaxshi talim olgan, oz zamonasining faylasuf va tabiatshunoslari bilan yaxshi aloqada bolgan. F. siyosiy ...

Fuko Ja Bernar Leon

FUKO Ja Bernar Leon - fransuz fizigi. Berlin FA, London Qirollik jamiyati azosi. Peterburg FA muxbir azosi. Parij FA azosi. Parij rasadxonasi fizigi. Ilmiy ishlari optika, mexanika va elektromagnetizmga oid. Aylanma kozgu usuli ni kashf qildi. Ma ...

Fuko mayatnigi

Fuko mayatnigi - Yerning oz oqi atrofida aylanishini tasdiqlovchi tajribani namoyish qiladigan qurilma. Fuko mayatnigi uzun sim yoki ipga osilgan ogir yuk bulib, u har qanday vertikal tekislikda tebrana olishi kerak. Agar Fuko mayatnigini vertika ...

Fula

Fula, fulbe, fulfulde, fulani, ful, pyol, tukul o r - kongokordofan tillark oilasining garbiy atlantik tarmogiga mansub, Garbiy Afrikada Atlantika okeani qirgoqlaridan Chad koligacha bolgan hududda tarqalgan til. Bazi hududlarda, ayniqsa, Gvineya ...

Fullerenlar

Fullerenlar - uglerodshmt suniy ravishda olingan modifikatsiyalari, uning klasterlari, kop qirrali tuzilishga ega fazoviy moddalar. 1985 yil amerikalik olim G. Kroto hamkasblari bilan hamkorlikda lazer yordamida grafitni buglatib gozal fazoviy ko ...

Fumarollar

Fumarollar - Yer qaridan qaynoq vulkan gazlari hamda suyuq holatga aylangan suv buglari oqib chiqadigan yoriq va teshiklar. Magmadan ajralib chiqqan qaynoq gazlar birlamchi, hali sovib ulgurmagan lava okimlari va piroklastik yotqiziqlardan chiqqa ...

Fumigantlar

Fumigantlar - ekinlar zararkunandalari va kasallik qozgatuvchilarini dudlash usuli bilan yukrtishda qollaniladigan kimyoviy moddalar. Pestitsidlar guruhiga mansub. F. suyuq, qattiq va gaz holida ishlab chiqariladi. Uchuvchan, tez buglanadi, havod ...

Fundamentalizm

Fundamentalizm - keng manoda - muayyan talimot aqidalarining ozgarmasligini elon qiladigan, etiqodni akl dalillaridan ustun qoyadigan, ilohiy kitoblardagi vahiy qaysi manoda bayon etilgan bolsa, shu manoda qabul qilinishini talab etadigan, ayni v ...

Fungitsidlar

Fungitsidlar - qishloq xojaligi ekinlari kasalliklariga qarshi qollaniladigan kimyoviy moddalar, pestitsidlarttt bir guruhi. F. osimliklar kasalligi qozgatuvchilarini yoq qiladi, ularning rivojlanishini batamom yoki qisman toxtatadi. Kimyoviy xus ...

Funikulyor

Funikulyor - qiya yonalishda, qisqa masofada yuk va yolovchilarni vagonlarda tashiydigan tor izli temir yol. Vagonlari elektr dvigatel, chigir va polat arqon vositasida harakatlantiriladi. F.dan birinchi marta 1854 yilda Italiya va Avstraliya da ...

Funksionalizm

Funksionalizm - 20-asr memorligidagi bino va inshootlarning maishiy ehtiyojlar, ishlab chiqarish talablariga javob beradigan qilib qurishni talab etuvchi yonalish. F. qurilish texnikasi yutuqlaridan keng foydalandi, yangicha loyhalash usullariga ...

Funksiya

Funksiya - muayyan til, til birligi, lisoniy shaklning u yoki bu vazifani bajarish qobiliyati; tilning kishilik jamiyatidagi roli, vazifasi; til tizimining barcha sathlarida uning birliklari ortasidagi bogliqlik yoki munosabatlar. Til birligi fun ...

Funksiyalar nazariyasi

Funksiyalar nazariyasi - mat.ning funksiyalar umumiy xossalarini organuvchi bolimi. Funksiyalar nazariyasi haqiqiy ozgaruvchining Funksiyalar nazariyasi va kompleks ozgaruvchining Funksiyalar nazariyasiga bolinadi. Haqiqiy ozgaruvchining Funksiya ...

Fuqaro aviatsiyasi

Fuqaro aviatsiyasi - xalq xojaligi sohasi; havo yollari orqali yolovchi, yuk, pochta tashish, qishloq xojaligida va ormonchilik sanoatida, geol.kidiruv ishlari, baliq ovlash, turli sanoat obyektlarini qurishda, joylarni aerofotosuratga olish, tib ...

Fuqaro mudofaasi

Fuqaro mudofaasi - aholini dushmanning ehtimol tutilgan havo hujumidan himoya qilish va xalq xojaligining barqaror ishlab turishini taminlash uchun otkaziladigan umumdavlat tadbirlari tizimi. 20-asrning 50 - 60-yillarida yirik davlatlarda tashkil ...

Fuqarolar urushi

Fuqarolar urushi - bir mamlakat ichidagi ijtimoiy guruhlar ortasida davlat hokimiyati uchun olib boriladigan qurolli kurash. Fuqarolar urushi ijtimoiy keskinliklar zaminida vujudga keladi. Tarixda Fuqarolar urushi turli shakl va korinishda namoyo ...

Fuqarolarning huquq va burchlari

Fuqarolarning huquq va burchlari - fuqarolarning Konstitutsiya va qonun hujjatlarida oz ifodasini topgan asosiy huquq va burchlari. Ular davlat organlari tomonidan muhofaza etiladi va bajarilishi nazorat qilinadi. Ozbekiston Konstitutsiyasining 2 ...

Fuqarolarning ozini ozi boshqarish organlari

Fuqarolarning ozini ozi boshqarish organlari - fuqarolarning xalq hokimiyatini bevosita amalga oshirishi, davlat va jamiyat ishlarida togridantogri ishtirok etishi vositalaridan biri. Asosiy vazifasi fuqarolarni mahalliy ahamiyatga bogliq masalal ...

Fuqaroligi bolmagan shaxslar

Fuqaroligi bolmagan shaxslar, apatridlar - muayyan mamlakatning fuqarosi hisoblanmaydigan va biron chet davlat fuqaroligiga mansubligini isbotlaydigan dalillari bolmagan shaxslar. Shaxs oz fuqaroligini yoqotgan va yangidan fuqarolik huquqini olma ...

Fuqarolik holati hujjatlari

Fuqarolik holati hujjatlari - qonunda belgilangan davlat organlarida qayd etilishi zarur bolgan huquqiy dalolatnomalar; ular inson hayotidagi asosiy voqealar bilan bogliq boladi. Ozbekiston Respublikasi FKning 38moddasiga kora, quyidagi Fuqarolik ...

Fuqarolik huquqi

Fuqarolik huquqi - huquq sohasi; yuridik jihatdan teng bolgan subyektlar ortasidagi mulkiy va shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga soluvchi va mustahkamlovchi huquq normalari yigindisidan iborat. Fuqarolik huquqi ozining predmeti hisoblangan ...

Fuqarolik huquqiy javobgarlik

Fuqarolik huquqiy javobgarlik - yuridik javobgarlikning mustaqil turi. Mulkiy xususiyatga ega bolgan sanksiyalar korinishida ifodalanadi. Odatda, Fuqarolik huquqiy javobgarlikj. majburiyatlarning buzilishi natijasida vujudga keladi. Fuqarolik huq ...

Fuqarolik ishi

Fuqarolik ishi - fuqarolik sudida fuqaroprotsessual qonunlarida nazarda tutilgan tartibda korib chiqiladigan har qanday ish. Fuqarolik ishiga quyidagilar kiradi; fuqarolik huquqi togrisidagi kelishmovchilikka doir ishlar; boshqaruv organlari yoki ...

Fuqarolik kodeksi

Fuqarolik kodeksi - fuqarolik huquqlarining eng muhim va asosiy qoidalarini belgilaydigan kodifikatsiyalashtirilgan normalardan iborat qonun hujjati. FK fuqarolik huquqining asosiy manbai hisoblanib, fuqarolik huquqiy munosabatlarni tartibga solu ...

Fuqarolik protsessi

Fuqarolik protsessi - sudda fukarolik ishlarini korish, hal qilish va sud qarorlarini ijro etish bilan bogliq faoliyat. Fuqarolik protsessuaya hukuqi normalari bilan belgilanadi. Protsessual qonun sud faoliyatini amshtga oshirilishvda manfaatdor ...

Fuqarolik protsessual huquqi

Fuqarolik protsessual huquqi - huquq sohasi; sud tomonidan fuqarolik ishlarini korish va hal qilish, shuningdek, sudlar va boshqa ayrim organlar karorlari ijro etilishi tartibini belgilaydi. Fuqarolik protsessual huquqih.ning predmeti - sud majli ...

Fuqarolik protsessual kodeksi

Fuqarolik protsessual kodeksi - fuqarolik protsessual huquq normalarining tizimga solingan majmui. Fuqarolik ishlarini korishda sud faoliyatini, sudning qaror va ajrimlarini bajarishda sud ijrochisi, shuningdek, protsess ishtirokchilarining huquq ...

Fuqaroviy davo

Fuqaroviy davo - ozining buzilgan huquq yoki qonun bilan qoriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida sudga murojaat qilishning protsessual vositasi. Ushbu turkumdagi davolar fuqarolik, oila, mehnat, uyjoy va boshqa huquq sohalariga oid n ...

Fuqaroviy javobgar

Fuqaroviy javobgar - fukarolik ishi boyicha davogarning davo arizasi yuzasidan sudga javob berish uchun jalb kilingan shaxs. Davo talabi kimga nisbatan qaratilgan bolsa, osha shaxs javobgar sifatida etirof etiladi. Mas, aliment undirish togrisida ...

Furan

Furan, furfuran - geterotsiklik birikma; xloroform hidi keladigan rangeiz suyukdik. Mol.m. 68.07. Suyuqlanish trasi 85.68°, qaynash trasi 31.33°, zichligi 936.6 kg/m3. 25°da 100 g suvda 1 g F., 100 g F.da esa 0.3 g suv eriydi. F. kopgina organik ...

Furfurol

Furfurol, C 5 H 4 O 2 - yangi yopilgan javdari non xidi keladigan geterotsiklik aldegid; sargish moysimon suyuklik. Suyuqlanish temperaturasi - 36.5°, qaynash temperaturasi 161.7°, zichligi 1159 kg/m3; suvda oz, spirt va efirda yaxshi eriydi. F.n ...

Furgon

Furgon - yuk yoki yukyolovchi avtomobili va tirkamaning usti yopiq kuzovi. Umumiy ishlarga moljallangan va maxsus xillarga bolinadi. Maxsus F.ning ichi muayyan bir yuk turini tashish uchun moslashtirilgan boladi. F. korpusi fakdt metall yoki yogo ...

Furye almashtirishlari

Furye almashtirishlari - Bu formula Parseval formulasining umumlashgani bolib, Plansharel teoremasi deyiladi. formula, fizika nuqgai nazaridan, tebranma harakat energiyasi uning garmonik komponentlari energiyalarining yigindisiga teng ekanligini ...