ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 124

Garbiy Sibir tekisligi

Garbiy sibir tekisligi - Yer sharidagi yirik akkumulyativ tekisliklardan biri. Qozogiston past toglari tekisligi va Oltoy toglaridan shim.da va garbda Ural toglari, sharqda Orta Sibir yassitogligi orasida joylashgan. Shim. dan janubga 2500 km, ga ...

Gassoniylar davlati

Gassoniylar davlati - Yaqin Sharqdagi ilk orta asr davlati. Jan. Suriya va Iordaniya hududlarini qamrab olgan. Arablarning gasson qabilasidan chiq-qan gassoniylar sulolasi tomonidan asos solingan. Gassoniylar davlati 6-asrda kuchaygan. Vizantiya ...

Gavvoslik

Gavvoslik - suv ostida turli i.t. va amaliy ishlarni bajarish maqsadida odamlar ni maxsus kiyimlarda suv ostiga tushirish bilan bogliq faoliyat sohasi. Qadimda odamlar suvga hech qanday vositalarsiz, nafasini 1 - 2 min. ichiga yutib, 20–30 m chuq ...

Gayratiy

Gayratiy - Ozbekiston xalq shoiri. Dastlab "Namuna" maktabi va oqituvchilar tayyorlash 2 yillik kursida oqigan. Toshkentdagi toliqsiz orta maktabda oqituvchilik qilgach, Bokuga borib, oqituvchilar seminariyasida tahsil olgan. Toshkent qishloq xoj ...

Gayrishuuriylik

Gayrishuuriylik - subyekt ongida namoyon bolmaydigan psixik jarayonlar majmui. Bir qancha psixologik nazariyalarda ruhiyatning sifat jihatidan ongdan keskin farqlanuvchi alohida sohasi deb talq-in qilinadi. Nemis faylasufi E.Gartman ning irratsi- ...

Gaza

Gaza - shahar-qala. Sirdaryo boyida joylashgan 7 shahar-qaladan biri. Aleksandr Sugdda Spitamen boshchili-gida qozgolon kotarilganidan xabar topgach, sarkardasi Kraterni Kiropolga jonatib, ozi qarorgohiga yaqin joydagi shahar - G.ga qoshin tortga ...

Gazalkent aksiyadorlik firmasi

"GAZALKENT" AKSIYADORLIK FIRMASI - oziq-ovqat sanoatining yirik korxonasi. "Ozmevasabzavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi tarkibida. Asosan, meva va sabzavotlar asosida yuqori sifatli bolalar taomlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Tomat pas ...

Gazalkent toshga ishlov berish kombinati aksiya-dorlik jamiyati

"GAZALKENT TOSHGA ISHLOV BERISH KOMBINATI" AKSIYA-DORLIK JAMIYATI - tabiiy toshlardan qurilishda ishlatiladigan qoplama pardozlash plitalari ishlab chiqaradigan yirik korxona. "Ozqurilishmateriallari" aksiyadorlik kompaniyasi tarkibiga kiradi. To ...

Gazalkent vino kombinati

Gazalkent vino kombinati - vino sanoatining yirik korxonasi. Uzum vinosi, araq, likyoraraq mahsulotlari ishlab chiqaradi. "Ozmevasab-zavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi tarkibida. 1953 yil "Yangi yol" arteli qoshida vino zavodi sifatida tashkil q ...

Gazna

Gazna - Afgonistonning janubiy-sharqiy qismidagi shahar. Gazni daryosi boyida bolib, Qobul - Qandahor avtomobil yolida joylashgan. Gazni viloyatining mamuriy markazi. Metallsozlikning qadimiy markazlaridan bolgan. Hunarmandchilikda palos, poyabza ...

Gazza

Gazza, G a z o - Orta dengizning sharqiy sohilidagi qad. shahar. Orta asrlarda Arab xalifaligi tarkibiga kirgan. Keyinroq misrliklar qol ostiga otgan. 16-asr boshidan 1917 yilgacha Usmonli turklar imperiyasi, 1920 - 47 yillarda inglizlarning Fala ...

Alijon Gijjakiy

Alijon Gijjakiy – hirotlik sozanda-bastakor, hofiz. Darvishali Changiyning ta’kid-lashicha, A. F. "oliy majlislarning fu-sunkori", noyob iste’dod sohibi bolgan. Maqomdagi olti ovozning bir yolida ishlangan murakkab kuyi, Turkiy zarb usulidagi "Ju ...

Gira-shira

Gira-shira - erta tong yoki shomda narsalar aniq korinmaydigan payt. Quyosh chiqishidan bir oz oldinroq yoki quyosh botishidan bir oz keyinroq yuz beradi. G shahri optik hodisa hisoblanadi. Havo ochiq paytlarda G shahri paytida osmon gumbazi chet ...

Gishtband

Gishtband - 12-asr gidrotexnika inshooti - suv omborining tosh togoni qoldigi. Samarqand viloyati Kat-taqorgon tumanidagi Jom qishlogi yaqinidan topib tekshirilgan. Bu in-shoot aholi ortasida G. nomi bilan yuritilib, Zarafshon tog tizmalarining g ...

Giyosiddin bolbon

Giyosiddin bolbon, Ulugxon - gulomlar sulolasidan bolgan Dehli sultoni. Dastlab Shamsiddin Eltutmishnint quli bolgan, songra iqtidorli sarkarda darajasiga kotarilgan. 1246 - 65 yillarda sulton Nosiriddin Mahmud davrida amalda hokimiyatni boshqarg ...

Giyosiddin pirshoh

Giyosiddin pirshoh - Muhammad Xorazmshohning ogli. Jaloliddin Manguberdinint ukasi. 1217 yil Xorazmshoh G.P.ga Kermon, Kesh va Makron viloyatlarini bergan. G.P. davlati hududiga mogullar 10 ming otliq qoshin bilan hujum qilganda u qarshilik korsa ...

Giyosiddin tugloq

Giyosiddin tugloq - Dehli sultonligi hukmdori. Tugloqiylar sulolasi asoschisi. Xi.tjiylar sulolasi vakili. Alovuddin Xil-jiy hukmronligi davri da mogullar bilan muvaffaqiyatli kurash olib borgan. Saroy amaldorlarining sulton nosiruddin Xisravshoh ...

Goibiy Abdurahmon

Goibiy Abdurahmon - marifat-parvar pedagog. Rus-tuzem maktabi, Orenburgdagi "Madrasai Husayniya", Toshkentdagi mao-rif instituti ni tugatgan. Arab, fors, turk, rus tillarini bilgan. Qoqon va Margilon shaharlaridagi maktablarda, Toshkentdagi oqitu ...

Govaklik

GOVAKLIK, tog jinslarining govakligi - tog jinslari ichidagi boshliq lar yigindisi. Ularga suyuqtik va gazlar joylashadi. Shakliga kora govaklar pufaksimon, kanalsimon, yoriqsimon, shoxsimon boladi. G.ning umumiy, ochiq, yopiq turlari mavjud. Umu ...

Goya

Goya - inson tafakkurida vujudga keladigan, jamiyat va olamlarni maqsad sari yetaklayligan fikr. Unda olamni bilish va amaliy ozgartirish maqsadlari. u.targa erishish yollari va vositalari mujassam bolali. Fatsafa tarixida G. turli manolarda koll ...

Goya (fikr)

Goya, badiiy goya - adabiyot va sanat asarlari zamirida yotgan emotsional obrazli fikr. Hayotda roy bergan yoki roy berishi ehtimol tutilgan har bir voqea va hodisa adabiyot va sanat asarlarida oz ifodasini topishi mumkin. Yozuvchi yoki sanatkor ...

Gozgon marmar koni

Gozgon marmar koni - Navoiy viloyati Nurota tumanidagi noyob dekorativ xususiyatli marmar olinadigan kon. Navoiy shahridan 65 km shim. da, Nurota tizmasining garbiy chekkasidagi Gozgontog tizmasida joylashgan. Kon 1935 - 75 yillar mobaynida organ ...

Gozgonmarmar aksiyadorlik jamiyati

"GOZGONMARMAR" AKSIYADORLIK JAMIYATI - tabiiy tosh dan qurilishda ishlatiladigan qoplama-pardozlash plitalari ishlab chiqaradigan yirik korxona. "Ozqurilishmateriallari" aksiyadorlik kompaniyasi tarkibiga kiradi. Navoiy viloyati Nurota tumani Goz ...

Gozi Ahmad Burhoniddin

Gozi Ahmad Burhoniddin - turk shoiri, olim, davlat arbobi. Shom va Misrda tahsil olgan, arab, fors tillarini mukammal organgan. Vataniga qaytgach, Sivasda qozi, song shu viloyat hokimi. Davlat ishlarida adolat va muruvvat yolini tutishga harakat ...

Gozi yunus

Gozi yunus - dramaturg, tanqidchi, jurnalist, tarjimon. Baroqxon-Navroz Ahmad madrasasida tahsil olgan. "Turon" truppasida ishtirok etgan. "Ochlarga yordam qomitasi"da sarkotib. 1918 - 20 yillarda "Ishchilar dunyosi" va "Turk ROSTA"da bolim mudir ...

Gozi Yunusov

Gozi Olim Yunusov - tilshunos, folklorshunos olim. Turkiya untida, Anqaradagi "alAzhar" madrasasida oqigan. 1918 yil iyulda Turkiston yoshlarini milliy va ilmiy ruhda tarbiyalash maqsadida "Turk ochogi" tashkilotini tuzgan. 1920 - 22 yillarda Mao ...

Gozonxon

Gozonxon - hulokuiylar sulolasidan bolgan Eron hukmdori. Osmirlik chogidayoq Xuroson noibligiga tayinlangan; 1295 yil elxon Bayduga qarshi isyon kotarib taxtni egallagan. Buddaviylik talimini olgan, lekin Eron zodagonlari va ruhoniylari, kochmanc ...

Gozqanjir

Gozqanjir, suv tovugi - gozqanjirlar urugiga mansub qush. Avstraliyadan boshqa hamma joyda tarqalgan. Tanasi 35 sm ga, vazni 200 - 350 g ga yaqin. Oyoqlari uzun, dumi va tumshugi qisqa. Usti qongir-sargish, yon qismi kondalang oq yolli, qorni kul ...

Gozyaproq

Gozyaproq, tangayaproq - ranodoshlarga mansub kop yillik ildizpoyali osimliklar turkumi. Asosan, Yevropa, Osiyo, Afrika va Amerikada 300 ga yaqin turi malum. Ozbekistonda Sibir G.i turi osadi. Boyi 80 sm gacha. Barglarining uz. 1.5 - 5 sm, eni 2. ...

Goza kuyasi

Goza kuyasi, pushtirang qurt - oyiq-qanotli kuyalar oilasiga mansub kapalak. Paxta ekiladigan kopgina ma:> 1lakatlarda tarqalgan; Ozbekistonda tashqi karantin obyekti hisoblanadi. Qanotlari yoyilganda 12–15 mm; oldingi qanotlari bir oz uzuncho ...

Goza poya kuyasi

Goza poya kuyasi - oyiqqanotli kuyalar oilasiga mansub tur. Kapalaklarining qanoti yoyilganda 17 mm cha; old qanotlari och jigarrang, orqa qanotlari esa qongirroq kulrang bolib, uzun hoshiyalar bilan oralgan. Qurti xira oq rangda, uz. 11 mm cha, ...

Goza tunlami

Goza tunlami, kosak qurti - tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Paxta ekiladigan mamlakatlarda tarqalgan. Goza tunlamining qurti 120 dan ortiq osimlik turini zararlaydi, ayniqsa, Tojiknston, Ozbekiston va Ozarbayjonda katta zarar yetkazadi. Qanotl ...

Gulja

Gulja, Qulja, Inin - XXRning shim.garbiy qismidagi shahar. SintszyanUygur muxtor r-nida, Ili-Qozoq muxtor viloyatining markazi. Ili daryosi vodiysidagi muhim iqtisodiy markaz. Aholisi 250 ming kishidan ziyod. Qishloq xojaligi rayonining savdo mar ...

Gulomiya

"GULOMIYA" - Oktyabr tontarishigacha Toshkentda toshbosma usuli bilan mahalliy tilda kitob nashr etilgan bosmaxona. 1889 yil Gulom Hasan Orifjonov tomonidan dastlab muqovaxona, 1908 yil toshbosmaxona ochilgan. G.H.Orifjonov ozi ham ozbek klassikl ...

Ayyub Gulomov

Ayyub Gulomovich Gulomov - til-shunos olim, ozbek ilmiy gramma-tikasining asoschilaridan biri. filol. fanlari d-ri, prof. Toshkent pedagogika instituti ozbek tili va adabiyoti fakultetini tugatgan. Toshkentdagi orta maktablar va pedagogika texnik ...

Gumay

Gumay - boshoqdoshlarga mansub kop yillik begona ot. Poyasi silliq, boyi 2 m gacha osadi. Barglari choziqnashtarsimon, poya uchida kop boshokli chozinchoq rovaksimon topgul hosil qiladi. Iyul-avg.da gullaydi va mevalaydi. Bir tupi 2 - 4 minggacha ...

Gunajin

Gunajin - 2 yoshdan oshgan urgochi qoramol. Tanalar zoti va osishiga qarab birinchi bor qochirishga qoyiladi va bogozlik muddati 6 oyga yetganda G. guruhiga kiritiladi. G.lar bogozlik davrida toyimli va sifatli ozuqalar, makro- va mikro-elementla ...

Guncha (jurnal)

"GUNCHA" - boshlangich sinf oquvchilariga moljallangan jurnal. muassisi: Ozbekiston Respublikasi Xatq talimi vazirligi, Ozbekiston mat-buot va axborot agentligi, "Kamo-lot" yoshlar ijtimoiy harakati. 1958 yil yanvardan nashr etiladi. Gafur Gulom ...

Gurra yasarlar

Gurra yasarlar, yongoqyasarlar, pindiqchilar - pardaqanotlilarta mansub kenja turkum. Uz., odatda, 1–5 mm, shox-dumlilar qurtida parazitlik qiladigan ibaliya urugi turlarining uz. 25 mm gacha. 1900 ga yaqin turi bor; asosan, Shim. yarim sharda ta ...

Habbul-muluk

Habbul-muluk, habbul-malik - sutlamadoshlarga mansub bir uyli buta yoki kichik daraxtlar turkumi. Ikkala yarim sharning tro-pik va subtropik ormonlarida, asosan, Amerikada 700 ga yaqin turi tarqalgan. Boyi 4–6 m gacha, barglari ketma-ket joylashg ...

Habibullo

Habibullo - Afgoniston amiri. Hokimiyatining dastlabki davrida vatanparvar kuchlar tasirida islohotlar otkazishga, mamlakatni Angliyadan qaramligini zaiflashtirishga harakat qilgan. 1905 yil amir Abdurahmon tomonidan imzolangan ingliz-afgon bitim ...

Hadya

Hadya - bir shaxsning oz mulkini 2-shaxsga bepul berishi haqidagi shartnoma. Ozbekiston Respublikasida qonun boyicha biron bir shaxsga ashyoni yoki mulk huquqini tekinga berishni yoki biron-bir shaxsni mulkiy majburiyatdan ozod etishni vada qilis ...

Haftiyak

Haftiyak - Quroni karimning yettidan bir qismi bitilgan kitob. Yosh qorilarga qulay bolsin uchun Quron suralaridan bir nechtasi tanlanib, qiroat kitobi shakliga keltirilgan. Otmishda Turkistondagi maktabxo-yaalarda xrestomatiya vazifasini otagan ...

Hajjoj Ibn Yusuf

Hajjoj Ibn Yusuf, al-Haj joj as-Saqafiy - umaviylarnnig Hijoz va Iroqdagi noibi, xatib. Toifda dars berish bilan shugullangan, songra Damashqda xalifa Abdulmalik ibn Marvonning noibi Ruh ibn Zinboning shaxsiy qoriqchilari boshligi. 691 - 692 yill ...

Hajmdor ip

Hajmdor ip - tabiiy va suniy toqimachilik tolalaridan hajmiyroq va choziluvchanroq qilib boshgina yigiriladigan ip. Bir necha yakka tolani qoshib yigirish yoli bilan hosil qilinadi. Oddiy toqimachilik ipidan momiqroq strukturasi, katta solishtirm ...

Hajmiy analiz

Hajmiy analiz - aniklanayotgan modda konsentratsiyasi ni uning hajmiga qarab aniqlashga asoslangan miqdoriy analiz usullari majmui. Lab. amaliyotida qollanadigan titrimetrik analiz ham Hajmiy analizga kiradi. Hajmiy analizga, shuningdek, gaz anal ...

Hajviya

Hajviya - badiiy adabiyot turlaridan; satira va yumor. Hajviy asarlar tanqidiy ruhda boladi. Otmishda Sharq xalqlari, shu jumladan, ozbek adabiyotida, asosan, sheriyat va folklorda mustaqil janr sifatida rivojlangan. Ularda jamiyat hayotining, sh ...

Hakam

Hakam - sport musobaqasini nazorat qiluvchi, uning belgilangan qoidalar asosida otishini taminlovchi, qatnashchi sportchilarning natijalarini baholovchi, uchra-shuv paytida yuzaga keladigan nizolarni bartaraf etuvchi, umuman musobaqaning aniq mey ...

Hakam II

Hakam II, al-Mustansir billoh - umaviylaryaan bolgan Qurtuba xalifa,tgi xalifasi. Otasi Abdurahmon III ning siyosatini davom ettirib Ispaniyaning xristian qirolliklari - Leon va Navarra bilan muvaffaqiyatli kurash olib borgan; 966 yil ularni xali ...

Hakamlar sudi

Hakamlar sudi - fuqarolar bilan fuqarolar va tashkilotlar bilan tashki-lotlar ortasida kelib chiqqan bazi fuqarolik huquqiy xarakterdagi ni-zolarning uchinchi shaxs yoki shaxslar tomonidan korilishi. Man-faatdor taraflarning fuqarolik huquqlari f ...