ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 142

Kufton

Kufton - orta asrlarga oid mulk. Sheroboddaryo havzasi da joylashgan. Tabariyning yozishicha, 705 yil Qutayba ibn Muslim Amudaryoni kechib otganda uning xuzuriga Chagoniyon podshosi, songra K. podshosi sovga salom, pul bilan kelishgan. K. podshoh ...

Kuiish

Kuiish - quyosh nurining togri tushishi yoki ob-havoning keskin almashinuvi tasirida yuzaga keladigan shikastlanish; osimliklarning zamburuglar dan hamda pestitsidlarni notogri qollashdan kelib chiqadigan za-rarlanishi ham K. deyiladi. K. postloq ...

Kukersit

Kukersit - Boltiqboyi havzasining yonuvchi slanetsi. Yaxlit yoki pli-tasimon teksturaga, gil-karbovatli va sapropelitli tarkibga ega bolgan qiz-gish-qongir rangli tog jinsi. Undagi organik moddalar miqdori 25 dan 65% gacha. Mikroskop ostida paleo ...

Kukrinikslar

Kukrinikslar - uch kishidan iborat rassom va grafik rassomlarning ijodiy jamoasi: Kopriyanov Mixail Vasilyevich ; Krilov Porfiriy Nikitich ; Sokolov Nikolay Aleksandrovich. K. xalq rassomlari, BA haqiqiy azolari, Mehnat qahramonlari. 1924 yildan ...

Kukun metallurgiyasi

Kukun metallurgiyasi - metallurgiyattg metall va metallmas kukunlar ishlab chiqarish va ulardan buyumlar tayyorlash sohasi. Metall bilan metallmas materi-allar kukunidan tayyorlanadigan ma-teriallar metallokeramik qo-tishmalar, metall kukunidan t ...

Kukuta

Kukuta - Kolumbiyadagi shahar. Shar-qiy Kordilyera toglarining sharqiy etagida. Shim. Santander departamen-tining mamuriy markazi. Aholisi 479.3 ming kishi. Temir yol stansiyasi. Panamerika shossesidagi transport punkta. Muhim savdo markazi. Poli ...

Kulachokli val

Kulachokli val, taqsimlash vali - mashinaning alohida mexanizmlariga berilgan ketma-ketlikda harakat uzatadigan kulachoklari bolgan val. Ichki yonuv dvigatelidagi Kulachokli val klapanlarning oz vaqtida ochilib-yopilishini, yonilgi vositasida esa ...

Kulamet jirov Ubbi ugli

Kulamet jirov Ubbi ugli - jirov. Kulamet jirov Ubbi uglining jirovchilik sanatini egallashida Nurabulla jirov, Arzi Suyeu singari sanatkorlarning ta-siri kuchli bolgan. Kulamet jirov Ubbi ugli Qongirotda Nurabulla jirovga shogird tushib, us-tozid ...

Kulchatoy

Kulchatoy - q. Shilpildoq. KULMIVATSIYA - badiiy asar konfliktining eng keskinlashgan nuqtasi; qaxramonlarning toqvashuvi va ozaro munosabatlari hal qilinadigan jara-yon, tugunning yechimi boshlanadigan lahza. Mazmun jihatidan K. hayot sinovlarin ...

Kulisali mexanizm

Kulisali mexanizm - aylanma yoki tebranma harakatni qozgaluvchan zveno - kulisa yordamida ilgarilanma-qaytma yoxud aksincha harakatga ozgartiradigan mexanizm. Eng kop tarqalgan 4 zvenoli yassi Kulisali mexanizmning krivoship-kulisali, kulisakorom ...

Kulki-hikoya

Kulki-hikoya - ozbek ananaviy teatrining oziga xos janri. Masharaboz va qiziqchilar tomonidan ijro etilgan teatrlashgan tomosha turi. K h.da dialog va monolog yetakchi orinda bolib, ayni vaqtda hikoyachining orni ham muhimdir. Ijrochi voqeani izo ...

Kulliyot

Kulliyot - 1) muayyan adibning tola yoki asosiy asarlari toplami. K. adib ijodida harak-terli ayrim janrlardagi asarlardan tuzilishi ham mumkin. Mas, "Kulliyoti qasoyidi Xoqoniy". K.ga shoir yoki yozuvchining hamma asarlari kiritilgan bolishi ham ...

Kuloba

KULOBA - skiflar sardorining mo-zorqorgoni. Kerch yaqinida ochilgan. Tepalik tagida yunon andazasida qurilgan tosh daxma bolgan, u lekin skifcha udumda dafn qilingan. Mayyit yogoch tobutda, kiyimda, tilla bezaklar tikilgan bosh kiyimda, boynida - ...

Kulolchilik

Kulollik, Kulolchilik - hunarmandlikning loydan turli buyumlar tayyorlaydigan turi. Kulolchilikda asosiy xom ashyo - tuproq. Kelib chiqishi va tarkibi turlicha bolgan tuproqlardan turli xil kulollik buyumi yasash jarayoni.

Kulollik charxi

Kulollik charxi - kulollikyaa ishlatiladigan dastgoh; kulolning asosiy ish quroli, maxsus loydan ishlanadigan idishni shaklga solishda foydalaniladi.Kulollik charxi ikki yogoch gildirak - katta parrak va kichik sartaxta 128KULONV 4Kulollik charxi ...

Kulon Sharl Ogyusten

KULON Sharl Ogyusten - fransuz fizigi va harbiy muhandisi. Fransiya Akademiyasi azosi. Elektrostatika asoschilaridan biri. Ilmiy ishlari elektr, magnetizm va texnik mexani-kaga oid. Ozi topgan buralish qonunlariga asosan kuch olchash asbobi - bu- ...

Kulon tarozi

Kulon tarozi - nuqtaviy elektr zaryadlar va magnit qutblarning ozaro tasirini organishga moljallangan burama tarozi. Sh. Kulon ixtiro qilgan. 1789 yilda G. Kavendish Kulon tarozidan gravitatsion olchashlarni va gravita-sion doimiyn\ aniqlashda fo ...

Kulsum

Kulsum, Ummu Kulsum, asli ismi Fotima Ibrohim - xonanda, arab estrada xo-vandalik sanati asoschisi. 1918 yil dan atoqli xonanda Abul Aldan talim olgan. Arab musiqa instituti qoshidagi musiqa ansamblida va Qohira radiosida yakka-xon xonanda. 1936 ...

Kultegin bitiktoshi

Kultegin bitiktoshi - marmar bitiktosh, turkiy yozuv yodgorligi. El-tarish xoqonning ogli Kultegin sharafiga quyilgan. Ulan Batordan 400 km jan.da, Qorabalga-sun shahrining harobalaridan taxminan 40 km shim.dajoylashgan. Boyi 3 m 15 sm, eni 1 m 2 ...

Kultepa

Kultepa - shahar harobasi. Sirdaryo viloyati, Xovos tumanidagi Sovot qishlogidan 4 km jan.da, Xojamushkentsoyning chap qirgogida. Sanatshunos-arxeolog N. B. Nemseva 1974 yil topgan. 1985 yil Ozbekiston FA Arxeologiya institutining Sirdaryo otryad ...

Kultivator

Kultivator - shudgorda tuproq qatlamini agdarmay yumshatish,begona otlarni yoqotish, chopiq qilivadigan ekinlarning qator oralariga ishlov berish, osimliklarni mineral ogitlar bilan oziqlantirish, niholdarni yaganalash va egat ochishga moljallang ...

Kultivatsiya

Kultivatsiya - ekin qator oralarini, shuningdek, ilgari haydab qoyilgan yerni turli mexanizmlar, asosan, kultivator yordamida yumshatish. K.da yer qatlami agdarilmay, yuza yumshatiladi va shu bilan bir vaqtda begona otlar ildizi qirqiladi. K. nat ...

Kumarojiva

Kumarojiva - buddizmom Jan. Ozbekiston orqali Sharqiy Turkiston va Xitoyda tarqalishida muhim rol oynagan yirik mutafakkir. Otasi Kumroton - hind xoni bosh vazirining ugli, onasi Jiva - Kusan xonining qizi bolib, ular buddizmdagi hinayana oqimini ...

Kumasi

Kumasi - Gananing markaziy qismidagi shahar. Ashanti viloyatining mamuriy markazi. Aholisi 390 ming kishidan ziyod. Transport yoli va avtomobil yollari tuguni. Yirik sanoat va madaniyat markazi. Yogochsozlik, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari ...

Kumijiylar

Kumijiylar - Orta Osiyodagi qad. togli viloyat - Kumed aholisi. Ptolemeynnt yozishicha, miloddan avvalgi 1-asrda Baqtra shahridan boshlangan karvon yoli shim.da "Komedlar togli olkasi"da Sugdiyonaga boradigan boshqa yol bilan kesishgan. Syuan Sza ...

Kumulyasiya

Kumulyasiya - bazi dori moddalar uzoq, muddat qabul qilinganda ularning organizmda toplanib, tasir etish kuchining ortishi. Zaharlanishga olib kelishi mumkin. Material va funksional K. farq qilinadi. Material K.ga barbituratlar, yurak glikozidlar ...

Kumush galogenidlar

Kumush galogenidlar - bir valentli kumushning galogenlar bilan hosil qilgan birikmalari; AgF2 va Ag2F birikmalari ham malum. K.g. suvda yomon eriydi. Kumush ftorid, AgF - odatdagi sharoitda och-sariq rangli amorf gigroskopik modda. Suyuqlanish te ...

Kumush toy

Kumush toy - er-xotinning oila qurganlariga 25 yil tolishi munosabati bilan otkaziladigan toy marosimi. Bunga er-xotinning urug-avlodi, yaqinlari va mahalla ahli taqlif etiladi. Kumush toyga keluvchilar toy qiluvchilarga sovgalar va sarpolar olib ...

Kumushkon polimetall koni

Kumushkon polimetall koni - Toshkent viloyatining Parkent tumanida, Chatqol toglarining jan.garbiy qismida, Parkentsoyning chap sohilida. Qizilnura kvarsli porfirlar kontakt zovalariga togri keladi. Qad.da 1 - 18-asrlar Kumushkon polimetall konik ...

Kun ozgarish chizigi

Kun ozgarish chizigi - Yer sharida uzunlamasi 12 soatga teng meridian. Tinch okean orqali otadi. Bu meridian 12-mintaqaning ortasidan otib, 2 ketma-ket keladigan kalendar kunlariga chegara hisoblanadi. Har doim navbatdagi yangi kalendar kuni dast ...

Kundal

Kundal - 1) amaliy bezak sanatida bortma bezak yaratish usuli; shu usulda yaratilgan bezak ham K. deb ataladi. Memorlikda bezatilayotgan sath ga qizil kesak loy bir necha marta surtilib, bortma shakl hosil qilinadi, song moyqalam bilan bezak shak ...

Kunduz (shahar)

Kunduz yo Qunduz - Afgonistonning shim. qismidagi shahar, Qunduz daryosi boyida. Qunduz viloyatining mamuriy markazi. Aholisi 61 ming kishi. kobul - Qunduz avtomobil yolining songgi manzili. Paxta tozalash, yog-moy va boshqa korxonalari bor. Q. i ...

Kungaboqar kapalagi

Kungaboqar kapalagi, kungaboqar kuyasi - parvova kapalaqlar oilasiga mansub kapalak, kungaboqarumtg xavfli zararkuvandasi. Yevropa, Kichik va Janubi-Sharqiy Osiyo, Garbiy Sibir, Qozogiston va Orta Osiyoda uchraydi. Qanotlari yoyilganda 20–27 mm, ...

Kungaboqar moyi

Kungaboqar moyi - kungaboqar magzidan olinadigan moy. Kungaboqar moyi och sariq tusli. Presslab yoki ekstraksiyalab olinadi. Zichligi 925–927 kg/m3, yod soni 119 - 136, gidroksil soni 2 - 10.6. Qotish harorati - 16 - 19°. Kungaboqar moyi tarkibid ...

Kunjara

Kunjara - moyli ekinlar uruglaridan moy ajratilganidan keyin olinadigan qoshimcha mahsulot; yog va proteinga boy konsentrlangan ozuqa. 100 kg chigit K.sida ortacha 110 ozuqa birligi va 31.9 kg hazm boladigan protein bor. K. tarkibida 4 - 7% yog b ...

Kunjut

Kunjut - kunjutdoshlar oilasiga mansub bir va kop yillik utsimon osimliklar turkumi, moyli ekin. 19 turi malum. Vatani - Afrika. Orta Osiyoga Hindistondan olib kelingan. Dehqonchilikda bahori ekin bolgan bir yillik madaniy turi - Hindiston kunjut ...

Kunjut qongizi

Kunjut qongizi - qattiqqanotlilar turkumining oltinqongizlar oilasiga mansub zararkuvanda hasharot. Ozbekiston, Turkmaniston, Tojikiston va boshqa mamlakatlarda uchraydi. Lalmikor xududlarda kunjut, kungaboqar va boshqa soyabongulli begona otlar ...

Kunmin

Kunmin - Xitoyning jan.garbiy qismidagi shahar. Yunvan provinsiyasining mamuriy va iqtisodiy markazi. Dyanchi kolining shim. sohilida, 1892 m balandlikda. Aholisi 3.89 mln. kishi. Transport yollari tuguni. Qora va rangli metallurgiya, mashinasozl ...

Kunningam gozasi

Kunningam gozasi - yovvoyi goza turi. Italyan olimi A. Todaro tariflab bergan. Avstraliyaning shim.garb sohillarida tarqalgan. K.g. - tik osadigan, boyi 3–4 m li yalangoch buta. Barglari tuxumsimon-uzunchoq, butun, barg bandi kalta. Bargining pas ...

Kuntugdi

Kuntugdi - qoraqalpoqlar xoni. Rus solnomalarida "Torchesk knyazi" nomi bilan mashhur. 1190 yil Kiyev knyazi Svyatoslav K.ni tuhmat asosida qamoqqa olgan. Biroq Svyatoslavning taxtdoshi Ryurik K.ni "Rusga kerakli jasur kishi" deb ozod qilgan. K. ...

Kuntugmish

"KUNTUGMISH" - ozbek xalq dostoni. Nurmon Abdivoy ogli, Ergash Jumanbulbul ogli, Egamberdi Ollamurod ogli, Bekmurod Joraboy ogli va boshqa baxshilardan yozib olingan. Ergash shoir va Bekmurod baxshi variantlari nashr etilgan. 12-asrgacha Turkisto ...

Kurash

Kurash - sport turi, belgilangan qoidaga muvofiq ikki sportchining yakkama-yakka olishuvi. Kurashish sanati kop xalqlarda qadim zamonlardan buyon malum. K. ayniqsa Yunonistonda keng tarqalib, qadimgi olimpiada musobaqalaridan doimiy orin olib kel ...

Kurbe Jan Dezire Gyustav

KURBE Jan Dezire Gyustav - fransuz rassomi, jamoat arbobi. 1837 yildan rassomchilik maktabiga katvab oqigan, 1839 yildan xususiy atelyelar ga qatnagan, naturadan asarlar yaratgan, lekin rassom sifatida mustaqil shakllangan. K. ispan va golland ra ...

Kurd adabiyoti

Kurd adabiyoti - kurd xalqining adabiyoti. Kurd adabiyotining qad. yozuv yodgorliklari - milodiy 7-asrda nomalum muallif tomonidan charmga yozilgan doston bolib, uning ayrim qismlari 1920 yilda Sulaymoniy dan topilgan. 11 - 17-asrlarda sheriyatni ...

Kurdiston toglari

Kurdiston toglari, K u r d t o glari - Armaniston va Eron togliklarining tutashgan qismidagi toglar, Turkiya, Eron va Iroqla. Turli yonalishdagi tizma va ayrim toglardan iborat. Eng baland joyi - Jilo togi - Pastroq choqqilari yassi, 3500 m dan b ...

Kuren

Kuren - 1) kochmanchilar yashaydigan manzil. Mogullarning otovlari va arana uylari halqa shaklida ornatilgan, ortada qabila boshligi ning otovi bolgan. K. sozining olomon, qabila manolari ham bor. ; 2) ruscha kuren sozi ham K.dan olingan. Zaporoj ...

Kurka

Kurka, qulqul - tovuqsimonlar turkumining kurkasimonlar oilasiga mansub parranda. Markaziy Amerikada tarqalgan oddiy yovvoyi K. fl aH kelib chiqqan. K. Yevropaga, dastlab, 16-asr boshlarida keltirilgan; eng yirik xonaki parranda, oyoqlari, nisbata ...

Kurkuvaqlar

Kurkuvaqlar - kokqargalar turkumiga mansub qushlarning bir oilasi. 25 turi malum. Yevropaning janubi, Shim. Afrika va Osiyoda tarqalgan. 2 turi: kokqunok va kok-kurkuvak yoki bozdoq Orta Osiyoda uchraydi. K. chiroyli: patlari yashil, sariq, havo ...

Kurort

Kurort, kurortl ar - odam organizmiga foydali va yoqimli tasir etadigan tabiiy shifobaxsh vositalar ega va shu vositalarni davolash-profilaktika maqsadida qollash uchun zarur shart-sharoitlar bolgan joy. Shunday joylarda sanatoriylar tashqil etil ...

Kurortologiya

Kurortologiya - tibbiyotning bir bolimi; tabiiy shifobaxsh omillar, ularning organizmga tasirini hamda ulardan davolash-profilatika maqsadlarida foydalanish usullarini organadi. K. sanatoriy va kurortlar ishini tashqil qilish, ommaviy dam olish, ...