ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 145

Koks oraligi

Koks oraligi -odam va boshqa sut emizuvchilarda kokrak boshligining orta qismi. Oldindan tosh suyagi, orqadan umurtqa pogovasi, ikki yon tomondan ong va chap plevra xaltalari, pastdan diafragma bilan chegaralangan. Koks oraligini shartli ravishda ...

Koktargoqlar

Koktargoqlar - kokqargasimonlar turkumiga mansub qushlar oilasi. Tanasining oz. 10 - 45 sm, boshi katta, boyni kalta, tumshugi uzun, yon tomondan siqilgan yoki asosi kengaygan. Oyoqlari juda kalta. 14 urugi, 88 turi malum. Yer yuzining qutbga yaq ...

Kokyongoq kumir koni

Kokyongoq kumir koni - Far gova tog tizmasining jan garbiy etaqlarida, Qirgiziston Respublikasining Osh viloyatida, Jalolobod shahridan shim sharqda joylashgan kon. Orta Osiyodagi yirik-komir konlaridan. Kondan komir 1896 yildan kustar usulda qaz ...

Kol temir rudasi

Kol temir rudasi - kollarning tubida hosil boladigan temirli jinslar. Kolga suv bilan oqib kelgan gil holidagi temir birikmalarining chokishidan hosil boladi. Mineral tarkibi, asosan, limonit dan iborat. Eng avval vodorod sulfid gazi koplab hosil ...

Kol yotqiziqlari

Kol yotqiziqlari - hozirgi va qad. geologik davrlarda mavjud bolgan kollar tubida paydo bolgan yotqiziqlar. Kol yotqiziqlari mexaniq, kimyoviy yol bilan hamda organik qoldiklarning chirishidan hosil boladi. Bolarning hammasi chuchuk va shor suvli ...

Kolshunoslik

Kolshunoslik, limnologiya -gidrologiya fanining kollarni organadigan sohasi. K. kollarning kelib chiqishi, geografik joylashishi, morfologiya va morfometriyasini, ulardagi suvning fizik va kimyoviy xossalarini, kollarda uzluksiz sodir bolib turad ...

Komakchi

Komakchi - yordamchi sozlarnit bir turi. Gapda ot yoki otlashgan sozlardan keyin kelib, vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon sintatik munosabatlarni ifodalash uchun qollanadi. K. aslida mustaqil sozlardan hosil bolgan. Shunga kora, 2 guruhga bolina ...

Komir aksiyadorlik birlashmasi

"KOMIR" AKSIYADORLIK BIRLASHMASI - Ozbekistonda yirik komir qazib olish va sotish aksiyadorlik birlashmasi. Boshqaruvi Toshkent shahrida joylashgan. "Ozbekenergiya" davlat-aksiyadorlik kompaniyasi tarkibiga kiradi. Dastlab 1927 yilda "Orta Osiyo ...

Komir konlari

Komir konlari - foydali qazilmalar sifatida tarkibida, asosan, komir bolgan konlar. Komir konlari tabiatda chokindi jinslardan hosil bolganligi tufayli yakka yoki bir necha qatlam shaklida uchraydi. Qatlam yoki qatlamlarning qalinligi, komirning ...

Komir sanoati

Komir sanoati - yoqilgi sanoatining asosiy tarmoqlaridan biri. K.s komirni qazib olish va istemolchilarga yetkazib berish jarayonlarini oz ichiga oladi. Kumir qazib olishning eng afzal va samarali usuli uni ochiq usulda, karyerlardan qazib olish ...

Kon

Kon - mol, echki, qoy va boshqa hayvonlar terisidan tayyorlangan charm turi. K. ning bedona, amirkon, xrom, shagren, upuka xillari bor. Qadimda K.ni mahalliy kosib-konchilar oz xonadonlarida tay-yorlaganlar. Bazi mahalla va qishloqlar konchilikka ...

Kon-poyabzal sanoati

Kon-poyabzal sanoati - yengil sanoatnpnt hayvonlar terisidan yumshoq va qattiq charm tayyorlaydigan hamda tabiiy va suniy charmdan poyabzal ishlab chiqaradigan tarmogi. Bundan tashqari, charmdan kiyim-bosh, egar-jabduq, attorlik buyumlari, toqima ...

Konchilik

Konchilik - hayvon terisidan charm tayyorlash kasbi; hunarmandchilikning qad. turlaridan biri. Ibtidoiy odamlar hayvon terisidan charm tayyorlash sirlarini bilishmagan; ular, asosan, xom terilarni yopinib yurishgan. Bunday hol uzoq davom etishi m ...

Kongil aynishi

Kongil aynishi - tosh osti so hasida sodir boladigan oziga xos noxushlik hissi; kopincha kusishdan avval ruy beradi. Ovqatdan zaharlanganda, qorin boshligi azolari kasalliklarida, homiladorlikning boshlangich davrida, markaziy nerv sistemasi kasa ...

Konikma

Konikma - insonning ilgarigi tajribalari asosida muayyan faoliyat yoki harakatni amalga oshirish qobiliyati. K.lar amaliy faoliyatga, bilimlarni amalda qollay bilishga oid faoliyatning tarkibiy qismidir. K. faoliyatning maqsadi va sharoitlariga m ...

Koniya sultonligi

Koniya sultonligi - Kichik Osiyoda orta asr davlati. Poytaxti dastlab Nikeya, keyinchalik Kuniya bolgan. Saljuq turklari Kichik Osiyodagi Vizantiya yerlarini bosib olib, Koniya sultonligini tuzganlar. Koniya sultonligiga donishmandiylar sultonlig ...

Konka

Konka, k o n k a - Toshkentda 20-asr boshida paydo bolgan shahar transporta turi; vagonni otlar tor iz boylab harakatlantirgani tufayli shu nomni olgan. K. qurilish ishlari 1896 yil Belgiyaning "Toshkent tramvayi" anonim jamiyati tomonidan boshla ...

Kop manolilik

Kop manolilik, polisemiya - til birliklarining birdan ortiq manoga ega bolishi. Kop manolilik - kop qirrali va murakkab hodisa. Deyarli har bir sozning lugaviy mano taraqqiyoti aniq, individual yondashishni, izohlashni talab qiladi. Kop manolilik ...

Kop ovozlilik

Kop ovozlilik, kop ovozli musiqa - 1) keng manoda - musiqiytarixiy tushuncha; nota yozuvi, shuningdek, garmoniya, polifoniya unsurlariga asoslangan kompozitorlik ijodi. Yevropa sanatida 9 - 10 a.lar cherkov musiqasida, keyinchalik dunyoviy musiqa ...

Kop tillilik

Kop tillilik, polilingvizm - muayyan ijtimoiy birlik doirasida bir necha tilning qollanishi; yakka shaxs ning bir paytning ozida bir necha tildan foydalanishi. Bupda foydalanilayotgan tnllarning har biri aniq kommunikativ vaziyatga qarab tanlab o ...

Kop tirajli gazeta

Kop tirajli gazeta - muayyan tashkilot, muassasa yoki oliy oquv yurtlari qoshida tasis etilib, ularning asosiy mehnat faoliyatini yoritadigan matbuot turi. Ozbekistonda Kop tirajli gazetag. qonun asosida tegishli matbuot boshqarmalari tomonidan r ...

Kop tukli chuvalchanglar

Kop tukli chuvalchanglar, polixetalar - halqali chuvalchanglar sinfi. Oz. 2 mm dan 3 m gacha. Tanasi juda kop halqalardan iborat. Har bir halqada bir juftdan kop tukli yassi koraksimon osimtasi - parapodiysi boladi. Parapodiylar harakatlanish va, ...

Kop ukladli iqtisodiyot

Kop ukladli iqtisodiyot -turli mulk shakllari va har xil xojalik turlarining yaxlitligidan tashkil topgan iqtisodiy tizim. Xojalik yuritish tarzi va uklad subyektlari faoliyatini tashkil etishning oziga xos tizimiga ega bolgan turli ishlab chiqar ...

Kop yillik kriolitozona

Kop yillik kriolitozona -Yer postining yuqori qatlami. Unda kop yillar davomida barqaror manfiy yoki nol temperatura sharoitida yer osti muzining yil boyi va uzoq muddat saqlanishi. Kop yillik kriolitozonak.ning ustki qismini kop yillik muzlagan ...

Kop yillik muzlagan tog jinslari

Kop yillik muzlagan tog jinslari - tarkibida uzoq, muddat muz saqlab turuvchi va litosferaning asosiy muzlagan massasini tashkil qiluvchi jinslar. Manfiy temperatura natijasida paydo boladi. Bunday jinslar yer yuzasining faol yuqori qatlamidan bi ...

Kop yillik osimliklar

Kop yillik osimliklar -ikki yildan ortiq yashay oladigan osimliklar. Yer shari florasining kopchiligi Kop yillik osimliklaro.ga kiradi. Kop yillik osimliklaro. tashqi korinishi va biologik xususiyatlari bilan juda xilma-xildir. Motadil iqlimi ken ...

Kopala Yanka

Kopala Yanka - Belorus xalq shoiri, akad. Zavonaviy belorus adabiyoti asoschilaridan. Ijodi 1905 yildan boshlangan. "Vay", "Cholguchi", "Hayot yolidan" sheriy toplamlari, "Mangu qoshiq", "Qorgondagi tush", "Arslonning kabri" dostonlari belorus ad ...

Kopaytirish

Kopaytirish - berilgan obyektlar ustida bajariladigan amallardan biri. Odatda, "x" yoki "■" bilan belgilanib, a, b lar kopaytmasi a-, axb, bazan, qisqacha ab deb yoziladi, va ft butun musbat sonlarni bir-biriga kopaytirish uchun, a ni b marta oz- ...

Kopelyasiya

Kopelyasiya - asl metallar ni qorgoshindan, uni oksidlab eritish yoli bilan ajratish. K.da qorgoshin va boshqa asl bolmagan metallar yuqori temperaturada havodagi kislorod bilan yengil oksidlanadi, bunda asl metallar ozgarmay qoladi. Probirka va ...

Koper effekti

Koper effekti - metallarda erkin elektronlarning juft bolib birlashishi natijasida ota otkazuvchanlik hosil bolishi. 1956 yilda L. Koper kashf qilgan. Koper effekti hozirgi zamon ota otkazuvchanlik nazariyasining asosi hisoblanadi. Metallarning o ...

Koper Jeyms Fenimor

KOPER Jeyms Fenimor - amerika romantik yozuvchisi. Birinchi romani - "Ehtiyotkorlik". Amerika inqilobi tarixiga oid "Josus" tarixiy sarguzasht romani unga katta shuhrat keltirgan. K.ning 32 roman, 10 jilddan ortiq sayohatnomalari hamda bir necha ...

Koperen Fransua

KOPEREN Fransua -fransuz kompozitori, organchi, klavesin ijrochisi. Mashhur fransuz musiqachilari "Koperenlar" sulolasidan, zamondoshlari unga - "buyuk K." nomini berishgan. Dastlabki musiqa saboqlarini oz otasi dan olgan. Parijdagi Sen-Jerve che ...

Kophad

Kophad - Axkye.um+ +Bx"yp.u’’+.+Dxrys.u’ korinishdagi ifoda. Bunda, x,u.i - ozgaruvchilar; A, B.,D - K.ning koeffitsiyentlari va k, I, m, n., s, t - daraja korsatkichlari. Axku.it kabi qoshiluvchilar K.ning hadlari, biror haddagi korsatkichlarnin ...

Kopik

Kopik - strukturalangan dispers sistemalar; bir-biridan yupqa suyuq dispers muhit pardasi bilan ajralgan gaz pufakchalari toplamidan iborat. K. mexaniq dispergirlashda, kimyoviy reaksiyalar natijasida va boshqalarda hosil boladi. Uncha qovushqoq ...

Koporoslar

Koporoslar - bazi metallar sulfat kristallogid-. ratlarining texnikadagi nomi. Totiyo CuSO45H2O, temir kuporosi FeSO4H2O, pyx kuporosi ZnSO4-7H2O va boshqa malum. Mis koporosi CuSO4H2O - kok kristallar. Zichligi 2.284g/sm3, 250° da tamom suvsizla ...

Kopyoqli burchak

Kopyoqli burchak - yonaltiruvchisi bir tekislikda yotuvchi sodda kopburchakdan iborat bolgan kop yoqli konus ning bir pallasi bilan chegaralangan fazo qismi. Fazoda birorta tekislikda sodda kopburchak va kopburchak tekisligiga tegishli bolmagan S ...

Kopyoqlik

Kopyoqlik - tekis kopburchaklar bilan chegaralangan geometrik jism. Bu tekis kopburchaklar K.ning yoklari, kopburchak tomonlari K.ning qirralari, kopburchak uchlari esa K.ning uchlari deyiladi. K.ning yoklari kopyoqli sirt hosil qiladi Odatda, ta ...

Koragon

Koragon - Chingizxon xonadoniga mansub malikalarga uylangan shaxslarga berilgan unvon. Tarixiy manbalarga qaraganda, Chingizxonning otasi Yasugay bahodir ogliga sovchi bolib Daychechenning huzuriga borganda, u "Mayli qizimni beray, sen esa ogling ...

Korak

Korak, kor kosak, olaqaroq - tola rivojlanmagan, kopincha sovuqdan keyin ochiladigan goza kosagi. Goza tupining kech gullaydigan periferik qismida hosil boladi. K. och yashildan toq yashilgacha hamda pushti yoki qizil ranglarda bolishi mumkin. K. ...

Korak terish mashinasi

Korak terish mashinasi - paxta terib olinganidan song gozapoyalarda qrlgan yopiq va yarim ochiq koraqlarni, chanoqlarda qolib ketgan, osilib turgan paxtalarni yigishtirib oladigan, lozim bolganda ularni qisman tozalab beradigan yarim ornatma qish ...

Korakoyoqlilar

Korakoyoqlilar -dengiz mollyuskalari sinfi. Tanasining oz. 3 mm dan 12 sm gacha, ikki tomonlama simmetriyali, shakli fil tishiga oxshash yaxlit chiganoq bilan qoplangan. Chiganoqning 2 uchida teshigi bor; oldingi teshigidan oyogi bilan boshi chiq ...

Korgazma

Korgazma - insonning moddiy va manaviy faoliyati sohalaridagi yutuqlarni ommaviy namoyish etish. Hozirgi zamon K.lari maqsadlariga kora, savdo K.lari, marifiy-targibiy K.lar ; davriyligiga kora, muntazam otkaziluvchi, nomuntazam otkaziluvchi, doi ...

Korish analizatori

Korish analizatori - odam va hayvonlarda korish tasirotlari va axbortlarni qabul qilib, idrok etadigan va taqlil qilib beradigan murakkab neyrorotseptor sistema; asosiy analizatorlardgt biri. Korish analizatori 3 qismdan iborat: retseptor yoki pe ...

Korish dombogi

Korish dombogi, talamus -orqa miyaning asosiy qismi; tuxum shaklidagi kulrang modda dan iborat bolib, bosh miya yarimsharlari bagrida joylashgan. Korish dombogi oldingi, ichki va tashqi qismida joylashgan bir necha yadroga ega. Korish dombogi vaz ...

Korish organlari

Korish organlari - odam va hayvonlarning yorug sezadigan organlari. Barcha umurtqali va kopchilik umurtqasiz hayvonlarda boladi. Kop hujayrali hayvonlar Korish organlarining asosiy elementi sezgir hujayralar - fotoretseptorlar hisoblanadi. Ularni ...

Korish pigmenti

Korish pigmenti - koz tor pardasining yoruglik sezuvchi hujayralari - tayoqchalar va kolbachalardagi struktur-funksional birlik. Korinadigan yoruglik kvantlari Korish pigmentida yutiladi. Korish pigmenti molekulasi yoruglik yutadigan xromofor va ...

Korlar maktabi

Korlar maktabi - kor va zaif koruvchi bolalar uchun internat maktabi tipidagi maxsus talim-tarbiya muassasasi. Korlar maktabi korlar va zaif koruvchilar internat maktabiga bolinadi. Ozbekistonda birinchi marta 1920 yil nogiron bolalar uchun inter ...

Korlik

Korlik, soqirlik, koz o j i z l i g i - korish qobiliyatining butunlay yoqolishi, yoruglikni qorongilikdan ajrata olmaslik. Bunda korish otkirligi "0" boladi, buni davolash imkoni deyarli yoq. Yoruglikni qorongilikdan ajrata olmaydigan absolyut K ...

Korsatkichli funksiya

Korsatkichli funksiya - u = a> korinishdagi funksiya, - °o < x < + °°, 0 ; 0, a*\,a> 1 bolganda Korsatkichli funksiya monoton osuvchi, 0 < a < 1 bolganda monoton kamayuvchi funksiya boladi. Korsatkichli funksiyaning muhim holi u ...

Korsatuv

Korsatuv - surishtiruv, dastlabki tergov va sudla hal qilivayotgan ishga oid biror ahamiyatli holatni aniqlash uchun shaxsning soroqda bergan tushuntirishi. K. ishdagi faktik malumotlarni izoxlash, tahlil qilish, biror voqeaga va uning ishtirokch ...