ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 200

Polineziya kichik oblasti

Polineziya kichik oblasti -Avstraliya quruqlik zoogeografik oblastining kichik oblasti. Polineziya kichik oblastio.ga Yangi Zelandiya kichik oblastitsan shim.da joylashgan Tinch okean o.lari va arxipelaglari kiradi. Polineziya kichik oblastio. fa ...

Polineziyaliklar

Polineziyaliklar, polinezlar - Polineziya - Sharqiy Mela-neziyaning bazi kichik orollari, Taiti o., Kapingamarangi, Nukuoro va Mikroneziya o.larida yashovchi bir-bi-riga yaqin qardosh xalklar guruhi; tonga, samoa, uvean, futuna, tuvalu, tokelau, ...

Poliolefinlar

Poliolefinlar - olefin katori dagi toyinmagan uglevodorodlarning polimerlanishidan hosil boladigan sintetik polimerlar. P.ning fizik-mexanik va kimyoviy xossalari ularning tabiatiga va olinish usuliga bogliq. P. ishlab chiqarilish kolami va turli ...

Poliplar

Poliplar - yakka yoki koloniya bolib otroq yashovchi boshliqichlilarning umumiy nomi. Asosan, dengizlarda tarqalgan; olchami bir necha mm dan bir necha m gacha. Gavdasi silindrsimon, yuqori tomonida pay-paslagichlar bilan oralgan ogzi joylashgan. ...

Poliplar (osik)

Poliplar - surunkali yalliglanish natijasida shilliq pardaning malum qismida paydo boladigan sorgichsimon osiklar. Burun, ichak, meda, bachadon va tananing boshqa boshliqdaridagi shilliq pardaning gipertrofiyalanishi oqibatida vujudga keladi. Kel ...

Poliploidiya

Poliploidiya - tirik organizmlar hujayrasidagi xromosomalari sonining ularning gaploid miqdoriga nisbatan 3 yoki undan koproq marta oshib ketishi. Bunday hujayra yoki undan rivojlangan organizm poliploid deyiladi. Xromosomalar soni 3 marta oshgan ...

Polipropilen tolalar

Polipropilen tolalar - polipropilen eritmasidan tayyorlanadigan sintetik tolalar. Polipropilen tolalarning elastikligi, egilishga mustahkamligi poliamid tolalarnikidan yuqori, ammo yemirilishga chidamliligi pastroq. Polipropilen tolalar kislotala ...

Poliptix

Poliptix - 1) kop tabaqali 3 dan ortiqtasvir yoki relyefli buklama: rassom yoki rassomlar guruhi tomonidan yaratilgan asar;2) umumiy goya, yagona rang va kompozitsiya jiqatidan birlashgan bir nechta kartina. Yevropa mamlakatlarida ibodatxona mexr ...

Polis

Polis - shahar-davlat. Yunoniston va Qad. Italiyada jamiyat va davlatni ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tashkil etishning alohida shakli. P. davlat apparati tola huquqli erkak fuqarolarning xalq majlisi, kengash va turli saylanuvchi mansabdor shaxs ...

Polisaharidlar

Polisaharidlar - monosaharidlar kdldigidan tuzilgan yuqori molekulali uglevodlar. P. qayvon, osimlik va mikroorganizmlarda keng tarqalgan biopolimerlarning asosiy guruhidan biri; ular organizmda turli funk-siyalarni bajaradi. Koplab tarqalgan P.n ...

Polisentrizm

Polisentrizm - dunyoning geopolitik tuzilishining eng muhim xossasi va prinsiplaridan biri. Biror mintaqaning bir necha siyosiy, ijtimoiy yoki moliyaviy markazlar atrofida tartiblanishida namoyon boladi. Politsentrizm poli. va lot. centrum - topl ...

Polisintetik tillar

Polisintetik tillar - sintetik tillarnnnt turi. Bunday tillarda barcha grammatik manolar, odatda, morfemalari davomli ketma-ket joylashgan soz tarkibida beriladi. Polisintetik tillar, asosan, ergativ qurilishga ega bolgan chukchakamchatka, eskimo ...

Polisomalar

Polisomalar, poliribosomalar - oqsil sintezining translyasiya bos-qichida informatsion RNK molekulasida ketma-ket joylashib olgan ribosomalr majmui. P.dagi har bir ribosoma bitta oqsil molekulasini sintezlaydi. Shuning uchun P. soni xujayrada oqs ...

Polispast

Polispast - bir necha qozgaluvchan va qozgalmas bloklar hamda shu bloklar orqali otkazilgan polat arqonlar dan iborat yuk kotarish qurilmasi. P. yordamida kotariladigan yukning vazni bloklar va polat arqonlar tarmogiga tarqaladi, shuning uchun yu ...

Polistirol P

POLISTIROL P - stirolnpng chiziqli polimeri, rang-siz yoki sargish shishasimon shaffof modda, mol. m. 30000 - 500000, zichligi 1060 kg/mh shishalanish temperaturasi 93°. Sanoatda stirolni polimerlab olinadi. Dielektrik xossasi yuqori, aromatik ug ...

Politeizm

Politeizm, kopxudolik - kop xudolarga etiqod qilish. Monoteizm ning aksi. Qad. Misr, Yunoniston, Rimdagi dinlar P.ga asoslangan dinlardir.

Politsiya

Politsiya - jamoat tartibini saqlash va jinoyatchilikka qarshi kurash boyicha tuzilgan maxsus organlar tizimi. Politsiya huquqbuzarlikning ayrim turlari yuzasidan tekshiruv ishlarini olib boradi. Harbiy Politsiya ayrim davlatlar qurolli kuchlarid ...

Poliuretanlar

Poliuretanlar - makromolekulalarining asosiy zanjirida takrorlanuvchi uretan guruhi - OCONH - bolgan yuqori molekulali birikmalar. P. xossalariga kura poliamidlarga yaqin turadi. Glikollarni diizotsia-natlar bilan birgalikda bosqichsimon mexanizm ...

Polivinil spirt p

POLIVINIL SPIRT p - oq rangli qattiq polimer modda. Mol. m. -103. Suyuqlanish temperaturasi 225 - 230°, parchalanish temperaturasi 170 - 230°; zichligi 1270–1300 kg/m3; gigroskopik. Suvda, glikol va glitserinda eriydi, alifatik va aromatik uglevo ...

Polivinilatsetat

POLIVINILATSETAT "- shaffof, rangeiz, amorf polimer. Mol. m. 10000 dan bir necha mln. gacha. Yumshash temperaturasi 30 - 50°, zichligi 1190 kg/m3. Ketonlar, murakkab efirlar, aromatik uglevodorodlar va me-tanolda yaxshi eriydi. Suv, alifatik ugle ...

Polivinilxlorid

Polivinilxlorid - vinilxloridning chiziqli termoplastik polimeri, - p. Oq rangli plastik, mol. m. 103; zichligi 1350–1450 kg/m3. 100° dan yuqorida parchalanib, HCI ajratib chikaradi; chozilishga chidamlilik chegarasi 600 kg/sm2; egilishga chidaml ...

Polixromiya

Polixromiya - amaliy bezak sanati, haykaltaroshlik, memorlik asarlarida ikki va undan ortik, ranglilik. Asar yaratishda turli xil rangdagi xom ashyolarni ishlatish yoki asarlarni turli ranglarga boyash orqali P.ga erishiladi.

Poliyen

Poliyen - makedoniyalik yunon yozuvchisi. Rimda advokat va notiq sifatida shuhrat qozongan. 162 yil Parfiya bilan urush boshlanganda "Strategmalar" asarini yozib uni imperatorlar Mark Avreliy va Lutsiy Verga bagishlagan. Bu asar 8 kitobdan iborat ...

Poliz ekinlari

Poliz ekinlari - oziq-ovqat, yem-xashak va texnika maqsadlarida ekiladigan, palak otib osadigan madaniy ekinlar guruhi. Ayrim olimlar Poliz ekinlariga faqat tarvuz, kovun va qovoqnn kiritadilar; chirmashib yoki yerda yotib usadi. Osiyo, Afrika va ...

Poliz qongizi

Poliz qongizi, poliz xon-qizi - xon-qizi oilasiga mansub zararkunanda. Asosan, poliz ekinlarini zararlaydi. Osiyo, Afrika, Yevropaning jan.da tarqalgan. Orta Osiyo, Qozogiston va Kavkazda ham uchraydi. Qongizi 7–8 mm kattalikda. Tanasining past t ...

Polk

Polk - barcha qurolli kuchlarning har xil qoshin turlari va maxsus qoshinlaridagi harbiy qism. P.ning oqchi, piyoda askarlar, otliq askarlar, tank, artilleriya, aviatsiya, raketa va boshqa turlari boladi. Har bir P.da mustaqil shtab, bir qancha b ...

Polkovnik

Polkovnik - bir qancha davlatlar kurolli kuchlarida zobitlik unvoni. Polkovnik unvoni rus armiyasida 17-asrdan mavjud bolgan. Sovet armiyasida 1935-yil 22-sentabrda joriy etilgan. Harbiy-dengiz flotidagi 1-rang kapitani unvoniga mos kelgan; RF ku ...

Polonez

Polonez - polyak xalq raqslari asosida yuzaga kelgan tantanavor bal raksi. Musiqa olchovi 3/4. 18-asrdan Fransiya va boshqa Yevropa mamlakatlarida keng tarkalgan. Polyak milliy professional musiqasi shakllanishida muhim rol oynagan. F. Shopen ijo ...

Polsha fanlar akademiyasi

Polsha fanlar akademiyasi, Polsha Respublikasi Fanlar akademiyasi - Polshaning oliy ilmiy muassasasi. 1952 yil Varshavada tashkil etilgan. Otmishdoshlari: Bilimlar akademiyasi va Varshava ilmiy jamiyati. Aka-demiyaning 180 dan ortiq haqiqiy, 150 ...

Polsha-turkiya urushlari

Polsha-turkiya urushlari - Rech Pospolita bilan Usmonli turk imperiyasi ortasida 1620 - 21, 1672 - 76, 1683 - 99 yillar dagi urushlar; asosan, ukrain yerlariga ega bolish uchun olib borilgan. 1698 - 99 yillardagi Karlovits kongressi qaroriga kora ...

Polvon kachal

Polvon kachal, Kachal polvon - ozbek ananaviy qogirchoq teatrining qahramonlaridan biri. U, asosan, qogirchoq teatrining qogirchoqlar qolga kiyib oynatiladigan "Chodir jamol" turi tomoshalarida qatnashgan. Polvon kachal tomoshalari 14-asrdan bosh ...

Polvontosh neft-gaz koni

Polvontosh neft-gaz koni - Andijon viloyatidagi kon. Polvontosh antiklinal burmasida joylashgan. Razvedka-parmalash ishlari 1942 yil boshlangan. Polvontosh burmasi jan garbdan shim sharqqa yonalgan bolib, paleogen yotqiziqlari boyicha uz. 5 km, e ...

Polyarimetriya

Polyarimetriya - optik faol moddalar yoruglikning qutblanish tekisligini qanchalik burishini olchashga asoslangan fizikkimyoviy usul. Kopincha, organik birikmalar optik faol moddalar hisoblanadi. Moddalarning optik faolligi optik asbob - polyarim ...

Polyarografiya

Polyarografiya - erigan moddalar konsentratsiyasi va tabiatini aniqlashning elektrkimyoviy usullaridan biri. Tekshiriladigan eritmaga tushirilgan elektrod yordamida tok kuchi bilan kuchlanish orasidagi bogliqlikni olchashga asoslangan. 1922-yilda ...

Polyaroid

Polyaroid - tabiiy yoruglikdan chi-ziqli qutblangan yoruglikni ajratib oladigan yupqa shaffof parda korinishidagi optik asbob; P. ishi dixroizm hodisasiga asoslangan. Qutblagich turlaridan biri.

Polyaron

Polyaron - inersion qutblanuvchi dielektrik muhitda elektronning barqaror kvant holati, kvazizarra. Bu holatda elektron ozining elektr maydoni bilan muhitning lokal qutblanishini hosil qiladi. Muhitning lokal qutblanishi qam, oz navbatida, elektr ...

Polzun

Polzun, kreyskof - togri chiziqli va yoysimon yonaltirgichlar boylab ilgarilamaqaytma harakat hosil qilish uchun ishlatiladigan detal; krivoshipshatunli va kulisali mexa-nizmlarning zvenosi. Metall kesish stanoklari da P. keskichni oldinga va orq ...

Pomeshchiklar

Pomeshchiklar - 1917 yil Oktabr tuntarishigacha Rossiyada dvoryan yer egalari. Dastlab davlat xizmatidagi kishilar, yani davlat xizmatini otaganlari uchun yer dan foydalanish huquqiga ega bolgan kishilar. Pomestyelar sekin-asta merosiy bola borib ...

Pomir tillari

Pomir tillari - hind-yevropa tillari oilasining eroniy tillar guruhiga mansub. Garbiy va Janubiy Pomir vodiylarida va Sarikol tog tizmalarida tarqalgan. Pomir tillariga vaxan, ishkoshim, yozgulom tillari hamda shugnon, rushan, xuf, bartong, orosh ...

Pomir xalqlari

Pomir xalqlari, Pomir tojiklari - Tojikiston Respublikasi tarkibidagi Garbiy Pomirning baland tog vodiysidagi Togli Badaxshon viloyatida yashaydigan kichik xalqlar guruhi. Shuningdek, Pomir xalqlari Afgoniston Ba-daxshoni da, Pokistonning Chitrol ...

Pomir-fargona irqi

Pomir-fargona irqi, Ikki daryo oraligi irqi - katta yevropeoid irqiga mansub bolgan irqlardan biri. L.V. Oshanin "Orta Osiyo ikki daryo oraligi tipi", A.I.Yarxo "Pomir-Fargona tipi" deb atagan. P Pomir-fargona irqiga quyidagi xususiyatlar xos: pi ...

Pomir-fargona kompleks ekspeditsiyasi

Pomir-fargona kompleks ekspeditsiyasi - sobiq SSSR FA tomonidan tashkil etilib, 1950 - 52 yillari faoliyat korsatgan. A.N.Bernshtam rahbarligida tuzilgan bu ekspeditsiya oz oldiga Orta Osiyo arxeologiyasi va etnografiyasini organishni asosiy vazi ...

Pomologiya

Pomologiya, navshunoslik - mevali va rezavor osimliklar navlari togrisidagi fan. Mevali va rezavor mevali osimliklarni ilmiy r-nlashtirish, boglarning nav tarkibini va ayrim navlarni muttasil yaxshilash va ulardan bogdorchilikaa samarali foydalan ...

Pompey gney

Pompey gney - Rim sarkardasi va siyosat arbobi. Dastlab, Sulla tarafdori bolgan. Miloddan avvalgi 70, 55 va 52 yillarda konsul bolgan. Spartak qozgolonini bostirgan. 66 yildan Mitridat VI Yevpatorga karshi urushda Rim qoshiniga qomondonlik qilgan ...

Pomponatssi Pyetro

POMPONATSSI Pyetro - italyan faylasufi. Paduya, Ferrara va Bolonya universitetlarida dare bergan. "Jonning ulmasligi haqida" asarida "ikki haqiqat" nazariyasidan kelib chiqib, jonning ulmasligini ratsional dalillar bilan isbotlash mumkinligini in ...