ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 258

Termograf

Termograf - havo, suyuqlik va boshqa trasini uzluksiz qayd qiluvchi asbob. T.da bimetall plastinka, suyuklik termometri yoki qarshilik termometri sezgir element vazifasini otaydi. Meteorologiyada sezgir elementi temperatura ozgarishi bilan deform ...

Termokimyo

Termokimyo - kimyoviy termodinamikaning bir bolimi. Kimyoviy reaksiyalar jarayonida issiklik effektini olchash yoki hisoblash, moddaning agregat holati ozgarishi bilan bogliq fizikkimyoviy jarayonlar, suyulish, erish, suyultirish va boshqalarni t ...

Termomagnit hodisalar

Termomagnit hodisalar – temperatura gradiyenti mavjud bolgan otkazgich va yarimotkazgichlarni magnit maydoniga kiritilganda hosil boladigan hodisalar. Bunda magnit maydoni elektron lar harakatini ozgartirishi natijasida otkazgich uchlarida elektr ...

Termomagnit qotishmalar

Termomagnit qotishmalar - temperatura uzgargan sari magnit induksiyasi deyarli chiziqli Uzgaradigan metall materiallar. Asosan, 3 guruhi malum: misnikelli, temirnikelli va legirlangan. Legirlangan temirnikelli Termomagnit qotishmalar. eng kup tar ...

Termometr

Termometr - trani olchash uchun moljallangan asbob. Ishi moddalarning kengayishi, elektr qarshiligi, gaz bosimi va boshqalarning traga boglikligiga asoslangan. T.ning suyuklikli, gazli va qarshilikli turlari bor. Ulardan eng soddasi suyuklikli T. ...

Termometriya

Termometriya - amaliy fizika va metrologiyaning bir bolimi; trani olchash usullari va vositalarini oz ichiga oladi. T.da amalga oshiriladigan olchashlar, asosan, Xalqaro amaliy temperatura shkalasiga asoslanadi. T. olchanayotgan temperatura diapa ...

Termopara

Termopara - temperatura datchigi. Har xil jinsli ozaro ulangan elektr otkazuvchi 2 element dan iborat. Ishi Zeyebek effektita asoslangan. Otkazgich elementlarining kontaktlari turli trada bolsa, T. zanjirida termoelektr yurituvchi kuch vujudga ke ...

Termoregulyatsiya

Termoregulyatsiya - odam va issiq qonli hayvonlar gavda trasining turgunligini taminlovchi fiziologik jarayon. Issiklik hosil bolishi tezligining va teri orqali issiklik chiqarish ning ozgarishi tufayli amalga oshadi. T. yordamida saqlanib turuvc ...

Termorostlagich

Termorostlagich - xona, pech va boshqalardagi trani birday tutib turadigan qurilma. Chiziqli, hajmiy, termoelektrik xillari bor. Chiziqli T.dagi datchikning ishi sezgir element uzunligi traga bogliq ravishda ozgarishiga asoslangan. Hajmiy T.ning ...

Termos

Termos - ichiga solingan mahsulot trasini birday saklaydigan qosh devorli idish. Rozgor va umumiy ovqatlanish T.lari boladi. Rozgor T.i - metall yoki plastmassa qobiq ichiga joylashtirilgan shisha idish. Tor va keng bogizli qilib ishlab chiqarila ...

Termosfera

Termosfera - mezopauzanutg ustida 80 – 90 km balandlikdan boshlanadigan 500 km balandlikacha choziladigan atmosfera qatlami. Quyosh radiatsiyasining qisqa tolqinli nurlarining yutilishi tufayli bu katlamda temperatura tez kotariladi va 200 – 300 ...

Termostat

Termostat - trani doimiy saklash uchun moljallangan asbob; atrofmuhitdan metall, shisha yoki boshqa materialdan qilingan issiklik izolyatsiyasi bilan himoyalangan idish. Idishning ichida qizdirgich va termorostlagich boladi. Ozgarmas trani taminl ...

Termoyadro reaksiyalari

Termoyadro reaksiyalari - juda yuqori temperaturalarda yengil atom yadrolarining ozaro birikish jarayoni. Vodorodning 2 izotopi N2 va N3 1 kg aralashmasining ozaro birikish reaksiyasi.N2!,H3^2He4Qn’Q17.5 MeV natijasida 801012 kal issiklik ajralib ...

Terrakota

Terrakota - tor manoda - loydan ishlanib xumdonda pishirilgan sirlanmagan va rang berilmagan mayda haykalchalar; keng manoda - loydan tayyorlanib, maxsus xumdonlarda qizdirilgan badiiy va amaliy ahamiyatga ega sirlangan sopol buyumlar. Qizdirilga ...

Terrasa

Terrasa - 1) daryo, kol va dengizlar qirgoqlari hamda toglarning yon bagirlaridagi kelib chiqishi turlicha bolgan, tik yon bagir bilan chegaralangan gorizontal yoki nishab tabiiy sahn; shuningdek, ular dengiz sathidan pastda suv tagida ham uchray ...

Terrigen yotqiziqlar

Terrigen yotqiziqlar - quruqlikdagi chaqiq jinslar va mineral donachalarining dengiz, laguna va kol tublariga shamol, dare va boshqa vositalar orqali keltirilib, toplanishidan hosil bolgan qatlam.

Terrorizm

Terrorizm - siyosiy raqiblarni, muxoliflarni yoqotish yoki qorqitish, aholi ortasida vahima va tartibsizliklar keltirib chiqarish maqsadidagi zoravonlik harakatlari. Terrorizm yakka tartibdagi va guruhli terrorizm toifalarga bolinadi. Siyosatshun ...

Terset

Terset - uch xonandadan tashkil topgan ansambl, shuningdek, ular ijrosiga moljallangan asar nomi. 3 ta ijrochi ga moljallangan mustaqil asarlar kopincha trio deyiladi.

Tersiya

Tersiya - bosmaxona shrifti. Olchami 16 punkt ga teng. Kitoblar, jurnallar, gazetalarda sarlavhalarni, muqovalar va titul varaqlarda nashr nomini terish uchun ishlatiladi.

Tert

Tert - yem va dagal ozuqa ning aralashmasi. Xashak suvda 2 - 3 marta yuvilib, 25% gacha yem va mol boshiga 30 g osh tuzi qoshilgach, aralashtiriladi, iliq suvda 2 - 3 soat ivitib qoyiladi. Echki va qoramolga beriladi.

Tesey

Tesey - Afinaning afsonaviy qahramoni va shoxi. Antik davr rivoyatlari bir qator afsonaviy jasoratlarni T. nomi bilan boglaydi ; bir qator tarixiy voqealar, xususan, Afinani Krit gegemonligidan xalos etilishi, sinoykizm, Panafiney va Sinoykiy bay ...

Teshiktosh odami

Teshiktosh odami - Teshiktosh tridan topilgan neandertallar vakilining suyak qoldigi. A. P. Okladnikov organgan. Kopgina tadqiqotchilarning fikricha, Teshiktosh odami suyak qoldiqlari 8 - 9 yoshdagi bolaniki bolgan. Bola dafn qilingan joy atrofid ...

Teskari funksiya

WTF umuman tushunarsiz Teskari funksiya - yqf tenglikni x ga nisbatan yechish natijasida hosil boladigan xqg funksiya. Odatda, x va u orinlarini almashtirib, xqg kabi yoziladi. yqg funksiyaning aniklash sohasi. X qiymatlar sohasi Y toplamdan ibor ...

Teskari teorema

Teskari teorema - berilgan teoremaning sharti xulosa, xulosasi esa shart bolgan teorema. Teskari teoremaga teskarisi togri teorema deyiladi. Bundan kelib chikadiki, togri va teskari teoremalar ozaro Teskari teoremalar deyiladi. Agar berilgan togr ...

Teskari trigonometrik funksiyalar

Teskari trigonometrik funksiyalar - arcsinx, arccosx, arctgx, arcctgx, arcseox, arccosex x funksiyalar. Teskari trigonometrik funksiyalar f.ning xossalari maktab matematika kursida organiladi.

Tesla

Tesla - Xalqaro birliklar tizimi SIda magnit induksiya birligi. T bilan belgilanadi. 1Tqvb/m2, yani 1 m2 yuzadan 1 veber magnit oqimi otganida magnit induksiya 1 T ga teng boladi. 1Tq104gs. Serb olimi N. Tesla nomi bilan atalgan.

Teso

Teso - nilotlar guruhiga mansub Ugandadagi xalq. Shuningdek, qoshni Keniya va Sudan da ham yashaydi. Teso tilida sozlashadi. Aksariyati ananaviy diniy etikrdlarga siginadi, xristianlar ham bor. Otmishda T.lar kochmanchi chorvador bolganlar, hozir ...

Tessin

Tessin - otabola shved memorlari. Shved klassitsizmi yetakchi namoyandalaridan. Nikodemus T. Katta - flamandlik. 1639 yildan Shvetsiyada yashagan. 1649 yildan saroy memori. Stokgolm yaqinidagi Drotingxolm saroyi, Kalmardagi sobor, Gyoteborgdagi G ...

Test

Test - shaxsning aqliy taraqqiyoti, qobiliyati, irodaviy sifatlari, shuningdek, uning boshqa ruhiy xususiyatlarini tekshirishda qollaniladigan qisqa standart mashklar. Ijtimoiy amaliyotda T. odamning qanday kasbhunar egallashi mumkinligi, uning k ...

Testlashtirish

Testlashtirish - testlar yordamida bilim va konikmalarni tekshirish usuli. T. insoniyat tarixidagi eng qad. hodisalardan biri hisoblanadi. Qad. Xitoyda fuqarolik xizmatiga kiruvchi amaldorlar shu usuldan otkazilgan. Ilk bor "akliy test" atamasi 1 ...

Tetis

Tetis - mezozoykaynozoy boshlarida Orta dengiz geosinklinal mintaqasida mavjud bolgan qad. dengiz havzalari sistemasi. "T." termini 19-asrning oxirlarida E. Zyuss tomonidan taklif qilingan. Ilgari T. egallagan oblastlar avstraliyalik paleontolog ...

Tetraedr

Tetraedr - uch burchakli piramida. T.ning yokdari muntazam uchburchaklardan iborat bolsa, u muntazam T. deyiladi. Muntazam T. - muntazam kopyoklarning 5 ta turidan biri; uning 4 ta yoqlari, 4 ta uchi va 6 ta kirrasi bor. Muntazam T. qolgan 4 ta m ...

Tetralogiya

Tetralogiya - muayyan mazmun asosida birlashtirilgan 4 asar. U adabiy, musiqaviy asar bolishi mumkin. Mas., R. Vagnerning "Nibyolung halqasi" opera Tetralogiya

Tetrod

Tetrod - tort elektrod li elektron lampa. Torlardan biri boshkaruvchi, ikkinchisi ekranlovchi hisoblanadi. Ekranlovchi tor anod bilan boshqaruvchi tor orasidagi parazit sigimni kamaytiradi, ichki kuchlanishni esa ancha oshiradi. T. bir necha yuz ...

Tetuan

Tetuan - Marokashning shim. qismidagi shahar. Martil daryosi boyida. Tetuan provinsiyasining mamuriy markazi. Aholisi 364 ming kishi. Oziq-ovqat, toqimachilik, metallsozlik, yogochsozlik, sement sanoati korxonalari mavjud. Hunarmandchilikda gilam ...

Tevton ordeni

Tevton ordeni, Nemis ordeni - katolik diniyritsarlik harbiy tashkiloti. 12-asr oxirida salib yurishlari chogida Falastinda asos solingan. 13-asr - 1525 yilda Boltiqboyida, orden tomonidan pruslar, litvalar, polyaklardan tortib olingan yerlarda Te ...

Texas ildiz chirishi

Texas ildiz chirishi, ozonioz - osimlik kasalligi, tuproq zamburugi Ozonium omnivorum Shear. dan paydo boladi. Bu kasallik tashqi karantin obyekti. Madaniy osimliklarning 2000 ga yaqin turi, jumladan, gozada ham uchraydi. Shonalash davrida osimli ...

Texas urushi

Texas urushi - Texasga kelib joylashgan amerikalik plantatorlarning Texasni Meksikadan ajratib olish maqsadida Meksika hukumatiga qarshi urushi. Meksika qoshinlari maglubiyatga uchragach, Texas "mustaqil" respublika deb elon qilingan, 1845 y. da ...

Texnik diagnostika

Texnik diagnostika - mashinalar, qurilmalar, texnik tizimlar, ularning qismlari, elementlari va boshqalarda nuqsonlar va buzilishlar mavjudligini ifodalovchi alomatlarni aniqlash va urganish. Mashinalar, qurilmalar va texnik tizimlarning risolada ...

Texnik gazlama

Texnik gazlama - mashinalar, qurilmalar, inshootlarning qismlari, turlituman texnika buyumlari tayyorlashda ishlatiladigan toqimachilik matolari. Deyarli barcha toqimachilik tolalari va iplaridan toqiladi. T.g. sifatida bazi maishiy matolar ham i ...

Texnik hujjatlar

Texnik hujjatlar - sanoat mahsulotlarini loyihalash, tayyorlash, sinash va ulardan foydalanish, shuningdek, binolar ni loyihalash, qurish va tamirlash uchun zarur boladigan grafik va matnli qujjatlar majmui. Asosiy xillari: loyigalash va ishchi h ...

Texnik shartlar

Texnik shartlar - sanoat korxonasida ishlab chiqarilgan mahsulot uchun tuziladigan texnik hujjatlar toplamiga kiruvchi hujjat. Unda osha mahsulotga qoyiladigan texnik talablar, uni qabul qilish va jonatish qoidalari, nazorat qilish usullari, tash ...

Texnokratiya

Texnokratiya - 1) ijtimoiy tafakkurdagi oqim, unga kora, jamiyat butunlay ilmiy-texnika tafakkuri prinsiplari bilan boshqarilishi mumkin; texniklar, muhandislar va olimlar ilmiy-texnika tafakkurining namoyandalari bolib, korxonalar va umuman jami ...

Texnologik xarita

Texnologik xarita - ayrim turdagi qishloq xojaligi. mahsulotini yetishtirish bilan bogliq texnologik ishlar mavjui. Ishlab chiqarish. resurslariga bolgan ehtiyojlar, ulardan foydalanish va boshka i. ch. korsatkichlari, shuningdek, belgilangan ish ...

Texnopark

Texnopark, texnologik park - fan, talim va ishlab chikarishni ilmiy tashkilotlar, loyihakonstruktorlik byurolari, oquv yurtlari, ishlab chikarish korxonalari birlashmasi korinishida hududiy uyushtirish shakli. T. yuqori malakali mutaxassislarning ...

Texnopolis

Texnopolis - innovatsiya jarayonlarini jadallashtirish, texniktexnologik yangiliklarni tez va samarali qollashga yordam berish mak,sadida tashkil etilgan erkin iqtisodiy zonalar shakllaridan biri. Jahon darajasidagi yuqori texnologik mahsulot ish ...

Teylerioz

Teylerioz - kavsh qaytaruvchi hayvonlarda uchraydigan invazion transmissiv kasallik. Limfa boglamlari va parenxima organlarida, songra qon eritrotsidlarida parazitlik qiladigan Thieleria avlodiga kiruvchi bir hujayrali pigmentsiz sodda parazitlar ...

Teylor Jefri Ingram

TEYLOR Jefri Ingram - mexanika sohasidagi ingliz olimi, London Kirollik jamiyati azosi. Asosiy ilmiy ishlari yaxlit muhit mexanikasita doyr. T. turbulentlik nazariyasiga muhim hissa qoshgan, qovushoq suyukliklar oqimi barqarorligi nazariyasini, t ...