ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 330

Denitrifikatsiya

Denitrifikatsiya - nitratlarning denitrifikatsiyalovchi bakteriyalar tomonidan molekulyar azotgacha kaytarilishi jarayoni. Bunda tuproqdagi nitrat, nitrit, ammiak va amin birikmalar bakteriyalar tasirida parchalanib, ulardagi azot gaz holidagi mo ...

Geterotroflar

Geterotroflar, geterotrof organizmlar - ozining oziqlanishi uchun tayyor organik birikmalardan foydalanadigan organizmlar. Bu bilan G. organik birikmalarni mineral moddalar karbon, azot, oltingugurtdan sintez qiladigan avtotroflarvyan farq qiladi ...

Zardob

Zardob, zardoblar - yuqumli kasalliklarning yoki mikroblar va hayvonlar zaharidan zaharlanishning oldini olish va davolash maqsadida organizmga yuboriladigan modda. Z.ni ilon, qoraqurt, chayon, shuningdek, boshqa zaharli hayvonlar zahariga qarshi ...

Dezaminlanish

Dezaminlanish - organik birikmalar molekulasidan amin guruhining ajralib chiqish jarayoni. D. da NH2 guruhi boshqa guruhlar bilan almashinadi yoki qoshboglar hosil boladi. Biokimyoviy D. maxsus fermentlar ishtirokida boradi. Bir necha tur D. mavj ...

Jinsiy kopayish

Jinsiy kopayish - urgochi va erkak jinsiy hujayralar - gametalarning qoshilishidan hosil boladigan zigotadan yangi organizmning rivojlanishi, organizmlar kopayishining har xil shakllari. J. k.da genetik jihatdan har xil gametalarning uruglanish j ...

Yopishqoq bakterioz

Yopishqoq bakterioz - gozaning bakterial kasalligi. Kosaqlar yetilayotgan davrda hasharotlar jarohatlagan joyida zamburug va bakteriyalar tasirida paydo boladi. Natijada tola chiriydi, bijgiydi va kosakdan qongirsargish yelim shira - yopishqoq mo ...

Kefir

Kefir - sigir sutidan tayyorlanadigan sut kislotali parhez ichimlik. Qaymogi olinmay pasterizatsiya kilingan yoki yogi olingan sigir sutidan ivitib tayyorlanadi. Onga sut kislotali va spirtli achitish jarayonini hosil qiladigan K. zamburugida yok ...

Sarkodalilar

Sarkodalilar - sarkomastigoforalar tipiga mansub bir hujayrali hayvonlar sinfi. Tanasi sirtdan sitoplazmatik membrana bilan qoplangan; hujayra qobigi bolmaydi. Kopchilik turlari tanasi oqak yoki kremniy chiganoq ichida joylashgan; chiganoq teshik ...

Karotinoidlar

Karotinoidlar - osimliklar, ayrim mikroorganizmlar va hayvonlarning sariq, pushti yoki qizil pigment". K. kimyoviy tabiatiga kora, asosan, siklik tuzilishga ega bolgan uglevodlardir. Yoglar va organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Erkin yoki oqsi ...

Dahriylik

Dahriylik - islom paydo bolmasdan ilgari arab jamiyatida keng tarqalgan aqida. "Olim", "takdir", "ajalning yetishi" manolarini anglatgan bu aqidaga kora, insonning taqdiri oldindan belgilab qoyilgan, u erkin iroda yoki ixtiyor egasi emas, peshona ...

Veda dini

Veda dini - mil. av. 1-ming yillikda Hindistonda vujudga kelgan din. Vedalar orqali malum. Hinduizm dini shakllanishining dastlabki bosqichi. V.d.da dastlab tabiat kuchlari va hodisalari antropomorfik tasavvur etilgan. V.d.da yaxshi va yomon xudo ...

Vishnuizm

Vishnuizm, vayshnavizm -hinduizmning 2 asosiy oqimidan biri. Asosan Shim. Hindistonda tarqalgan. Etiqodchilari Vishnupk abadiy jonli tabiat mujassami sifatida va oliy xudo deb biladilar. V.da mil. av. 1-ming yillik ortasidayoq monoteistik yonalis ...

Jabroil

Jabroil - islomda tort bosh farishtadan biri. Diniy aqidaga kora, Alloh irodasini paygambarlarga yetkazib, vahiy keltiruvchi, samoviy ofatlarni yer yuzida ijro qiluvchi farishta; barcha paygambarlarga xudo tarafidan keladigan vahiylar farishtalar ...

Kapella

Kapella - 1) katolik va anglikan memorligida uncha katta bolmagan inshoot yoki ayrim zodagonlarning oilaviy ibodati uchun moljallangan kichik ibodatxona, tabarruk buyumlar saqlanadigan va xor ijro etiladigan joy. K. ibodatxonalarda, saroy va qasr ...

Gipostil

Gipostil - usti yopiq hashamatli xona shiftining kolonnalar qatori ustiga tayantirib joylashtirilishi. G. yoki G.li zallar Qad. Sharq memorligida keng qollanilgan. Karnakaat Amon ibodatxonasi G. zalining eni 103 m, ichkarisi 52 m, maydoni 5000 m2 ...

Gilgamesh

Shumer adabiyotining eng mashhur namunasi afsonaviy qahramon Gilgamish togrisidagi epik afsonalar toplamidir. Bu asar akkad tilida qayta ishlangan nusxada tolaroq korinishda Ashshurbanipal kutubxonasidan topilgan. Gilgamish haqida epos yoki Hamma ...

Imom Buxoriy majmuasi

Imom al-Buxoriy ziyoratgoh majmuasi Samarqand viloyatida joylashgan qadimiy memoriy yodgorliklardan biri, Islom olamida juda katta hurmat bilan tilga olinadigan Imom al-Buxoriyning qabrlari joylashgan ziyoratgohdir. Majmua Samarqand viloyatining ...

Inson (kinostudiya)

Inson - "Ozbekkino" davlat – aksionerlik kompaniyasiga qarashli kinostudiya. 1990 yil tashkil topgan. "Kulol va kozacha", "Sukutlik kodeksi", "Dallol", "Bomba", "Imom al-Buxoriy" kabi badiiy, "Sinbad, qaroqchi va totiqush", "Muhabbat qanotlari" s ...

Viloyati faqih

Viloyati faqih - islom huquqshunosligi asosida boshqariladigan davlat tuzumi. Ilk islomda bundam tushuncha oxir zamon yakinlashganda amalga oshadigan eng adolatli ijtimoiy tuzumni anglatgan. Shialik bu tushuncha "yashiringan imom maxdiy"-ning kel ...

Domla

Domla - 1) maktabxonapyarla ogil bolalarga talimtarbiya bergan ziyolilar; 2) masjid imom-xatiblarining xalq tomonidan yuritiladigan nomi; 3) oliy, orta maxsus oquv yurtlarida fanning biror sohasidan dare beruvchi shaxslar ga nisbatan qollaniladig ...

Iftor

Iftor -islomda roza tutish bilan bogliq odat. Iftor arab. - ogiz ochish, rozani ochish - islomda roza tutish b-n boglik odat. Quronda aytilishicha, rozani qazo qilgan kishi boshqalarni toydirishi lozim. Roza kunlari kopchilik ishtirokida ziyofat ...

Kavkaz urushlari

Kavkaz urushlari - Kavkazni bosib olish uchun Rossiya imperiyasining olib borgan urushlari. Pyotr davridayok, Rossiya Kavkazni egallash uchun harbiy harakatlarni boshlagan edi. Dastlab Dogistonning dengiz sohilidagi hududi va Shim. Ozarbayjonni b ...

Dajjol

Dajjol qiyomatdan oldin tushishi va insonlarni togri yoldan ozdirishi, iymonsiz ga aylantirishi diniy adabiyotlarda va As-sahihda Rasulullohdan rivoyat qilinadi. Xosh dajjolni qanday tanib olish mumkin? sahobalarni rivoyat qilishlaricha; Dajjolni ...

Kisva

Kisva Kaba devorlarini yopib turadigan choyshab. Paxta aralashgan sakkiz bolak qora shoyi matodan tikiladi. Devorning yuqori qismi uchdan bir bolagani yopib turuvchi Kisva parchasiga Quroni karimning: "Albatta odamlar ibodat qilishlari uchun quri ...

Jafariylik

Jafariylik - shialikaat diniy-huquqiy tizim. Unga Jafar asSodiq asos solgan deb hisoblasalarda, aslida 9 - 10-asrlarda bir qator mujtahid va ilohiyotchilar tomonidan ishlab chiqilgan. J. sunniylikdagi 4 mazhab qatori islomda 5-diniy-huquqiy mazha ...

Valtasar

Valtasar - Bobilning songgi podshosi Nabonidning ogli. Mil. av. 539 y. forelar Bobilni egallagan paytlarida halok bolgan. Bobilni Kir II qoshinlari qamal qilgan paytda V. bazm tashkil qilgani va uning halok bolajagi haqidagi bashorat Bibliya da k ...

Albus Dumbledore

Albus Dumbledore - Garri Potter haqidagi asarlar qahramoni, jodu olamining kozga koringan sehrgari. U Xogvarts sehrgarlik va afsungarlik sanati maktabining direktori.

Gemma

Gemma - oyma tasvirli sayqallangan javohirlar, gliptika asari. Tasvir tekis yuzadan chuqurlashtirib oyib ishlanadigan va zaminni oyib bortma tasvir hosil qilinadigan turi farqlanadi. Qadimda va orta asrlarda G.ning tumor, uzuk kozi va b. alohida ...

Irim

Irim - biror niyat bilan qilinadigan ish, xattiharakat. I. kishining oz ishlariga rivoj tilash, ozini ehtiyot qilish, birovlarga yaxshilik tilash, yoki zarar yetkazish va b. niyatlarda qilinadi. Mac, toydan yaxshi niyat bilan biror narsa olib ket ...

Gliptika

Gliptika - qimmatbaho, yarim qimmatbaho toshlarga naqsh yoki tasvir oyish sanati; amaliy bezak sanati turi. G. asari gemma qadimdan muhr, tumor va taqinchoq vazifasini otagan. Mil. av. 4-ming yillikda Mesopotamiya, Qad. Misr, Garbiy Osiyoda vujud ...

Yulduzlar urushi

Jorj Lukas tomonidan suratga olingan film. Bolim II: Klonlar xujumi Bolim I: Sirli xavf Bolim V: Imperiya javob zarbasini beradi Bolim VI: Jedayning qaytishi Bolim III: Sitxlar qasosi Bolim IV: Yangi umid

Goratsiy

Goratsiy - Rim shoiri. Ozod qilintan qul oilasida tugilgan. Respublikachilarga xayrixoq bolgan. Fuqarolar urushi da respublikachilar maglubiyatga uchragach, imperiya bilan kelishuvchilik yoliga otgan. "Naqarotlar", "Satiralar", "Qasidalar", "Noma ...

Maurya imperiyasi

Maurya imperiyasi Magadhada joylashgan va miloddan avvalgi 322-185-yillar orasida Hindiston yarim orolida hukmronlik qilgan Chandragupta Maurya tomonidan asos solingan jugrofiy jihatdan temir asri tarixidagi davlat. Janubiy Osiyoning aksariyat qi ...

Shenjen

Shenjen - Xitoyning janubidagi Guangdong provinsiyasida, Gonkong bilan chegaradosh shahar. 2000-yildagi aholini royxatga olish natijalariga kora aholi soni 7 008 831 kishi, 2010-yildagi aholini royxatga olish malumotlariga kora - 10 357 938 kishi ...

Arshi alo

Arshi alo - buyuk taxt. Aqoid ilmi ulamolari fikri, oyat hamda hadislarga kora, Arsh oyoqlari bor taxt bolib, uni farishtalar kotarib turadi. U xuddi olam ustidagi kubbaga oxshash. U maxluqotlarning shiftidir. Alloh taoloning A.ga ehtiyoji yoq, b ...

Jahondorshoh

Jahondorshoh - boburiylar sulolasiga mansub hukmdor. Bahodirshoh I ning ogli. Otasi vafot etgach, taxtga otirgan. Ammo, birodarlari - Aziymushshan, Rafiyushshan va Jahonshoxlar ozaro taxt talashib unga qarshi urush boshlaganlar. Natijada J. 11 oy ...

Jabgu

Jabgu, ya b g u - 1) kushonlar davrida oliy unvonlardan biri; 2) Turk xoqonligida xoqon va tegin kabi mamuriy-harbiy mansablardan keyin turadigan unvon. Harbiy sarkarda sifatida qoshinning ong qanotiga sardorlik qilgan. Bu mansabni egallashga faq ...

Henrik Ibsen

Henrik Ibsen - norveg dramaturgi. Bergendagi birinchi milliy norveg teatriga, Kristianiyadagi norveg teatriga rahbarlik qilgan. Ilk sherlari va "Katlina" dramasi Yevropadagi 1848 y. inqilobi tasirida yaratilgan. Rim, Drezden, Myunxenda yashagan. ...

.dz

.art.dz: Madaniyat .net.dz: ISPs .org.dz: Tashkilotlar,organizasiyalar .pol.dz: Siyosiy institutlar .edu.dz: Ilmiy isntitutlar .gov.dz: Davlat .com.dz: Tijorat tashkilotlar .asso.dz: Assosiasiya

Shayan

Shayan - Qishlogi, Janubiy Qozogiston viloyati Boydibek tumanining markazi. Viloyat markazi sanalmish Chimkent shahridan shimolga tomon 110 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 8.1 ming kishi. Poydevori 13 - 15 asrlarda qurilgan.

Institut

Institut malum turdagi muassasalarni tariflovchi atamadir. Xususan, ushbu atama quyidagilarga qollaniladi: Institut lot. institum - tartibot, muassasa - 1) turli ixtisoslashgan oquv yurtlari, i.t., loyihalash va b. muassasalarning nomi; 2) jamiya ...

Yelizaveta Petrovna

Yelizaveta petrovna - Rossiya imperatori, Petrning qizi. Gvardiya tomonidan taxtga otqazilgan. Ye. P. davrida Rossiyada xojalik, madaniyat va tashqi siyosatning rivojlanishida sezilarli muvaffaqiyatlarga erishilgan.

Vandalizm

Vandalizm - moddiy va madaniy boyliklarni oylamay-netmay shafqatsizlarcha yoq qilib tashlash. Vandalizm tushunchasi 455 yilda german qabilalari Rimni talon-taroj qilib, koplab antik madaniyat obidalarini vayron etganligi tarixiga borib taqaladi. ...

Turar Risqulov (qishloq)

Turar Risqulov qishlogi - Janubiy Qozogiston viloyati Tulkibosh tumanining markazi. Chimkent shahrining shimoli-sharqiy tomonida 98 km uzoqlikda joylashgan Aholisi 18.535 kishi.

Zatobolsk

Zatobolsk - Qostanoy viloyati Qostanoy tumanidagi qishloq, tuman markazi. Viloyat markazi - Qostanoy shahridan sharqqa tomon 5 km masofada, Tobil daryosining ong yoqasida ormonli hududda joylashgan. Aholisi 23.580 kishi. Poydevori 1863-yili qurilgan.

Insho

Insho deb bir muallif nuqtai nazaridan yozilgan kichik hajmdagi matnga aytiladi. Insholar turlicha boladi: manifest, tanqid, targibot, kuzatuv va hk. Deyarli barcha insholar nasr shaklida yoziladi.