ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 332

Ozbekiston fuqarosi pasporti

Ozbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti - Ozbekiston Respublikasi fuqarosining rasmiy va shaxsni tasdiqlovchi xujjati hisoblanadi. Ushbu pasport mamlakatdan chiqish va mamlakatga kirishda ham ishlatiladi. Ozbekiston fuqarosi pasporti "Oz.R.IIV" ...

Nazarboyev universiteti

Nazarboyev universiteti - Qozogiston poytaxti Nur-Sultondagi avtonom tadqiqot universiteti. Qozogistonning birinchi Prezidenti Nursulton Nazarboyevning tashabbusi bilan 2010-yilda tashkil etilgan bolib, u xalqaro oqituvchilar va xodimlarga ega bo ...

Abu-Dabi Plaza

Abu-Dabi Plaza - Qozogiston poytaxti Ostonada qurilayotgan kopqavatli kompleks. 2009-yilning 11-iyun kuni Qozogiston va Birlashgan Arab Amirliklari "Abu-Dabi Plaza" kompleksini qurishga kelishib olishdi va kerakli xujjatlar imzolandi. Osha yili 2 ...

Astana Arena

Astana Arena - Qozogistonning poytaxti Astana shahrida joylashgan stadion. Bu stadion 30 000 kishini oz bagriga sigdira oladi. Majmua ikki qavatli bolib usti yopiladigan stadionlar qatoriga kiradi, birinchi qavatida 16 000 kishi uchun, ikkinchi q ...

Yetti shikoyat

Yetti shikoyat manjurcha: ᠨᠠᡩᠠᠨ ᡴᠣᡵᠣ nadan koro ; xit. an’anaviy 七大恨, pinyin: Qī Dà Hèn, shuningdek Xitoydan nafratlanishning yetti sababi - 1618-yil 7-mayda Manjur davlati asoschisi Oysingoro Nurxatsi tomonidan tuzilgan manifest. Bundan oldin ...

Istahr

Istahr - qad. Persepolning orta asrlardagi nomi. Shahar harobasidan 5 km narida joylashgan. I. arablar tomonidan 2 marta bosib olingan. Orta asrlarda I. jome masjidi atrofi ustunlar bilan orab olingan bolib, Maqdisiynpng yozishicha, har bir ustun ...

Reyva

Reyva Yoshi, Yaponiyaning xronologiyasining yaqinlashib kelayotgan davri, Taeka davridan beri 248-asr. Era Riva Yaponiyadagi yangi imperator, Narukitoning toj kohini 2019 yil 1-may kuni 2019-yil 30-aprelda Xrizantema taxtidan voz kechadigan otasi ...

Dard tutishi

Dard tutishi - tugruq boshlanganidan dalolat beradigan belgi; kozi yoriydigan ayol Korin pastida va bel sohasida malum vaqt oraligida qaytaqayta takrorlanadigan va tobora kuchayadigan ogriq sezadi, bunda bachadon qisqarayotgan boladi. D. t. dastl ...

Zond

Zond - odamning tabiiy yoki patologik kanallariga va gavda boshliklariga diagnostika hamda davolash maqsadida kiritiladigan tibbiy asbob. Polat, kumush, rezina va boshqalardan yasaladi. Nima maqsadda qollanishiga qarab meda zondi, duodenal 3., ko ...

Kesar kesishi

Kesar kesishi - xirurgik operatsiya; akusherlik amaliyotida qorinning oldingi devorini va bachadonni kesib, homila va yoldoshni olish. Tabiiy tugruq yollari orqali bola tugilishi mumkin bolmagan hollar da, shuningdek, tugayotgan ayol jiddiy kasal ...

Diatermokoagulyasiya

Diatermokoagulyasiya, elektro koagulyasiya - tirik organizm toqimalarini maxsus generatorlardan olinadigan yuqori chastotali ozgaruvchan tok bilan quydirish; toqimalarni 80° gacha qizdirib, osqillarni ivitishga asoslangan jarroxlik usuli. Qon ket ...

Jinsiy sikl

Jinsiy sikl - jinsiy voyaga yetgan urgochi xdyvonlarda kopayish bilan bogliq holda takrorlanib turadigan morfofiziologik jarayon. Yil davomida kopayadigan hayvonlarda bu jarayon kop marta va toxtovsiz takrorlanib turadi. Politsiklik J. s. mavsumi ...

Jinsiy gormonlar

Jinsiy gormonlar - odam va umurtqali hayvonlar jinsiy bezlarida ishlanadigan biologik faol moddalar. Birlamchi jinsiy belgilar va ikkilamchi jinsiy belgilar namoyon bolishini taminlaydi. J. g. kimyoviy tuzilishiga kora, steroidlar va polipeptidla ...

Gamma-terapiya

Gamma-terapiya, kyuriterapiya - gamma nurlar tasirida davolash; nur bilan davolashning bir turi. G t.ning bir necha xili farq qilinadi: distansiyey G t. maxsustelegamma-terapevtiv moslamalarda amalga oshiriladi, bunda gamma-nurlar manbai sifatida ...

Venalar

Venalar - venoz qonni azo va toqimalardan yurakka olib keluvchi kon tomirlar. Odamda uchta V. tizimi mavjud. Yuqori kovak vena gavdaning yuqori yarmi dan yurakka qon keltiradi, pastki kovak vena gavdaning pastki yarmi dan yurakka qon otkazadi; da ...

Venalarning varikoz kengayishi

Venalarning varikoz kengayishi - venalarning kengayib chozilishi va tugun-tugun bolib qolishi. Asosan yuza joylashgan venalar: oyoq, togri ichak, urug tizimchasi va qizilongachning shilliq qavati ostidagi venalar kengayadi. Vena devorining tugma ...

Vaginizm

Vaginizm, erzadalik - qin va chanoq tubi muskullarining tortishib qisqarishi; bu hol jinsiy aloqaga putur yetkazadi. V. da ayolning tashqi jinsiy azosida roy beradigan ortiqcha ogriq sezuvchanlik er bilan yaqinlik qilish imkonini bermaydi. Shu sa ...

Guruch

Guruch - sholini oqlab olinadigan asosiy don; oziq-ovqat mahsulotlaridan biri. Sholi oqlanganda silliq, yirik G. bilan birga oqshoq ham tushadi. G. ning qaysi navli sholidan olinishiga qarab turlari kop. Mas, devzira, jaydari, avangard, alanga, g ...

Yorma

Yorma - oziqovqat mahsuloti; kopincha sholi, bugdoy, suli, arpa, grechixa, makkajoxori, noxat singari donlarni maxsus mashinada oklab yoki maydalab tayyorlanadi. Tarikdan oklangan sok, sholidan guruch, bugdoydan manniy yormasi, oqlangan bugdoy, a ...

Zarchova

Zarchova - zanjabildoshlarning oilasiga mansub kop yillik ot osimlik. 50 dan ortiqturi bor. Ikki turi Osiyo, Afrika va Avstraliyaning tropik xududlarida osadi. Hindiston, Indoneziya, Xitoyning jan.da ekiladigan turi koproq ahamiyatga ega. Asosan, ...

Ildizmevalilar

Ildizmevalilar, ildizmevalar - istemol qilinadigan qismi ildizda boladigan ekin lar; Sershira ildizi, yani ildizmevasi uchun ekiladi. Kopgina I. oziq-ovqat va yem-xashak ekini hisoblanadi. Bir yillik I. ga rediska, ikki yillik I. ga sabzi, lavlag ...

Glikogen

Glikogen - kop tarmoqli polisaharid; molekulasi a-D-glyukopiranoza qoldiqlaridan iborat amorf mahsulot. Mol. m. 106-109. Tuzilishi jihatidan kraxmalga oxshaydi. Tirik organizmda osimliklardagi kraxmal kabi funksiyani bajaradi. Kopchilik tirik org ...

Zarafshon (kartoshka)

Zarafshon - ertapishar serhosil kartoshka navi. Samarqand kishlok xojaligi intida jahon kolleksiyasidan K5 va K6234 navlarini chatishtirish yoli bilan yaratilgan. 1985 y.dan Ozbekistonning barcha viloyatlarida rnlashtirilgan. Tupining balandligi ...

Zumrad (shirin qalampir)

Zumrad - kechpishar shirin qalampir navi. Ozbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik i.t. institutida Kaliforniya Vonder populyasiyasidan kop marta yakka tanlash yoli bilan chiqarilgan. Tupi ixcham, yaxshi barglangan, bal. 40 - 54 sm. ...

Gellar

Gellar - qattiq moddalarning bazi xossalarini namoyon qiluvchi dispers sistemalar bilan suyuqyoki gazsimon muhit. Kolloid zarrachalar yoki polimerlarning makromolekulalari orasida molekulalararo kuchlar tasiri tufayli ichki strukturalar hosil qil ...

Dorivor osimliklar

Dorivor osimliklar - odam va hayvonlarni davolash, kasalliklarning oldini olish uchun, shuningdek, oziq-ovqat, atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan osimliklar - giyohlar. Yer yuzida D.o.ning 10 - 12 ming turi borligi aniqlangan. 1000 da ...

Glikozuriya

Glikozuriya - siydik bilan kand chiqishi. Asosan giperglikemiyaaan keyin kuzatiladi. Buyrak kanalchalarining reabsorbsiya qilish xossasi susayganda roy beradi, shuningdek, qandli diabetga xos belgilardan biri hisoblanadi. Qandli diabet bilan ogri ...

Diffuzion apparat

Diffuzion apparat - maydalangan qattiq materialdan suyuklikda eriydigan moddalarni ekstraksiya usuli bilan ajratib oladigan apparat. Kime va oziq-ovqat sanoatida, asosan, qand i.ch.da keng ishlatiladi. Qand i.ch. apparatlarida maydalangan qand la ...

Miyoncha

Miyoncha, patnis - 1) mehmonlar ayollar tomonidan toyga dasturxon ichida, patnisda olib boriladigan shirinlik, sovga. Asosan, nikoh va sunnat toylarida rayem bolib, faqat bir turdagi shirinlik lardan iborat boladi. M. ustiga kiyimlik qoyiladi; 2) ...

Inversiya (kimyo)

Inversiya - 1) siklik molekula konformatsiyasining ozgarishi, natijada orinbosarning halqaga nisbatan joylashishi ozgaradi. Mas, metilsiklogeksan 2 konformatsiyaning aralashmasi holida mavjud boladi, bu aralashmada uning 2-shakli koproq uchraydi ...

Gurvak

Gurvak - qovunning serhosil, yozgi, ortapishar navi guruhi. Posti rangiga qarab ola G., qora G., kok G., oq G., xillari bor. Ola G. urugdan chiqqandan keyin 90 - 105 kunda pishadi. Shaqli dumaloq, bazan tuxumsimon, yirik, ogirligi 5 - 9 kg. Sirti ...

Dasturxon

Dasturxon - 1) ozbekcha taom tanovul qilish uchun toshaladigan maxsus mato; 2) turli taom, meva-cheva va noz-nemat tuzab qoyilgan stol; 3) toy, bayram va boshqalarda mehmondorchilikka mehmon olib boradigan sovga, taom. Masalan, palov tayyorlash u ...

Gidroliz sanoati

Gidroliz sanoati -osimliklar va ularning chiqitlaridan turli organik birikmalar ishlab chiqaruvchi sanoat tarmogi. Yogoch yoki q. x. chiqindilari ni gidroliz qilinganda uglevod qismi suv va issiqlik tasirida hamda katalizatorlar ishtirokida qand ...

Zogora

Zogora, zogora non - makkajoxori, oqjoxori, qoqonjoxori, tariq, qonoq unidan yopiladigan non. Elangan unga hamirturush bilan tuz qoshib, oshqovoqning selida hamir qoriladi. Buning uchun oshqovoqni qirib, seli olinadi. Hamir qorib bolingach, qovoq ...

Glyukagon

Glyukagon - meda osti bezining Langergans orolchalari a-hujayralarida hosil boladigan polipeptid gormon. Organizmda moddalar almashinuvini tartibga solishda ishtirok etadi. Mol. m. 3485.29, aminokislotalar qoldigidan tuzilgan. Glyukagon qonda ins ...

Ispolin olxorisi

Ispolin olxorisi, Vengerka, Jaynet Pryun - serhosil olxori navi. AQSH da chiqarilgan. Daraxti baland, sershox. Bargi yirik, gullari yirik, oq. Ozidan changlanadi. Mevasi yirik, toq kizil, tuxumsimon, choziq. Eti tigiz, mazasi yoqimli, nordonroq, ...

Vanilin

Vanilin, SHN8O, - vanil hidi keladigan rangsiz, achchiq kristall modda. Mol. m. 152.15. Suyuqlanish temperaturasi 81 - 83", qaynash temperaturasi 284-285°. temperatura kotarilganda parchalanmay, sublimatlanadi. Suvda oz eriydi, spirt, efir, xloro ...

Gistamin

Gistamin - gistidin aminokislotasi hosilasi. Biogen aminlarga kiradi. Toqima gormoni bolib, kuchli biologik tasirga ega. Hayvonlar va odamning turli azo va toqimalarida nofaol shaklda boladi. Sintezlab ham olinadi. Anafilaktik shok, yalliglanishl ...

Desensibilizatsiya

Desensibilizatsiya - organizmning yot moddalar, mikroblar va b.ga ortiq darajada sezgirligi ni bartaraf qilish yoki kamaytirish. Organizmga unga yot bolgan oqsil yuborilganda maxsus modda - antitelo hosil boladi. Oqsil qayta yuborilganda antitelo ...

Gaptenlar

Gaptenlar - antigenlik xususiyatiga tola ega bolmagan kimyoviy moddalar. Ular tegishli antpitelolar yoki limfotsitlar bilan oziga xos ozaro tasirlashish xususiyatiga ega. Tola qiymatli antigenlardan ozi mustaqil holatda immun javob qaytara olmasl ...

Idiosinkraziya

Idiosinkraziya - odam organizmining bazi ovqatlarga va dori moddalarga ortiq darajada sezuvchanlik holati. I. allergik holatlardan biri. I.ning rivojlani-shida irsiy moyillik katta rol oynaydi. U shilliq pardalarning qizarishi, eshakem toshishi v ...

Immunodepressantlar

Immunodepressantlar, immunodepressorlar, immunosupressorlar - kimyoviy va biologik faol preparatlarning katta bir guruhi. Dezoksiribonuklein kislota, ribonuklein kislota tasirida oqsil sintezi va I. susayadi. I. antitelolar hosil bolishining toxt ...