ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 345

Katta ilmiy xodim

Katta ilmiy xodim - Ozbekistonda i.t. muassasalari va oliy oquv yurtlarida ilmiy unvon va lavozim. K.i.x. unvoni tanlov boyicha yoxud attestatsiya tartibi asosida i.t. bolimi mudiri, bosh ilmiy xodim, yetakchi ilmiy xodim, K.i.x. yoxud ilmiy koti ...

Vagon parki

Vagon parki - 1) biror t. y. bolinmasi ning barcha t. y. tarmogidagi vagonlar soni. Vazifasiga kora, yolovchilar va yuk tashiydigan V. p. ga bolinadi; texnik korsatkichlari boyicha vagon turiga, vagon oqlariga, olchamlariga, yuk kotaruvchanligi v ...

Interferensiya

Interferensiya - tolqinlarning fazoda ustma-ust tushib qoshilgan holda bir-birini kuchaytirishi yoki susaytirishi. Tabiatidan qati nazar hamma tolqinlar ga xos holat. Shuning uchun ham umumiy holda tolqinlar I.si, xususiy holda yoruglik I.si orga ...

Mac OS X

Mac OS X - "Mak OS iks" yoki "…eks") - Apple Inc. firmasining operatsion sistemasi. Berkli universitetining Unix-asos operatsion sistemasiga asoslangan bolib, PowerPC va Intel prosessor asosidagi Macintosh EHMlari uchun chiqariladi.

FreeBSD

FreeBSD - oshkora matnli, erkin tarqatiluvchi UNIX-simon operatsion tizim bolib, AT&T firmasining Unix tizimlariga uzviy bogliq. Kaliforniyaning Berkli universitetida ishlab chiqarilgan. Asosan server sifatida qollanilib, ozning barqarorligi ...

Geodezik punkt

Geodezik punkt - koordinatalari malum bolgan biror nuktaga nisbatan vaziyati geodezik usullar bilan anikdanadigan nukta. G. p. koordinatalari ni aniqlashda koordinatalari malum nuqta sifatida baland joylashgan nuktalar tanlanadi. G. p. koordinata ...

Yogoch qurilmalar

Yogoch qurilmalar - yogochdan ishlangan qurilish qismlari. Bazilariga metall qoshib tayyorlanadi. Vazifasiga kora, yuk kotaruvchi devor va yuk tushmaydigan pardevor ; turiga qarab, tosin, ferma, ravoq, rom, qubba, qobiq korinishidagi qismlar; oza ...

Isitish

Isitish - turar joylar, sanoat binolari, muassasalar va b. jamoat binolarini yilning sovuq paytlarida suniy isitishga doir tadbirlar majmui. Kishilar ozini yaxshi his qilishi, texnologik jarayonlar meyorida otishi, jixrzlar, materiallar, mahsulot ...

Kvarta

Kvarta - chorak, tortdan bir, ing. va nem. Quart - gallonning tortdan bir qismi) - 1) suyuqlik va sochiluvchan jismlar hajmining metrik tizimga kirmagan olchov birligi. AQSH, Buyuk Britaniya va b. davlatlarda qollanadi. Buyuk Britaniyada temperat ...

Arumincha Vikipediya

Arumincha Vikipediya - Vikipediyaning arumin tilidagi bolimi. Arumincha Vikipediya 2004-yilning may oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

Tarantincha Vikipediya

Tarantincha Vikipediya - Vikipediyaning tarantin tilidagi bolimi. Tarantincha Vikipediya 2006-yilning aprel oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

Jiklyor

Jiklyor - ichki yonuv dvigateli silindrlariga beriladigan yonilgi miqdorini cheklaydigan va meyorlaydigan detaldagi kalibrlangan teshik. Karbyuratorsa boladi. Asosiy, qoshimcha, salt yurish, ekonomayzer, tezlatkich va havo J.lari bor. Asosiy va q ...

Tuzdon

Tuzdon yoki tuzluq osh tuzi yoki ziravorlar saqlanadigan idishdir. Xuddi shunday murch saqlanadigan idish esa murchdon deb ataladi. Tuzdon va murchdonlar plastik, shisha, metall yoki keramikadan tayyorlanadi. Tuzdonlar 1920-yillarda AQSh kompaniy ...

Yonuvchi aralashma

Yonuvchi aralashma - dvigatellarda yonilgi bilan havo ning malum nisbatdagi aralashmasi. Yo. a. karbyuratorli ichki yonuv dvigateli da silindrdan tashqarida benzin buglari bilan havo dan, gaz bilan ishlaydigan IYOD da gaz bilan havodan, dizel dvi ...

Quicksort

Tez saralash algoritmi - Charlz Xoar tomonidan yaratilgan mashxur saralash algoritmidir. Ushbu algoritm n ta elementdan iborat massivni eng uzogi bilan O vaqtda saralaydi. Biroq algoritm bajarilish tezligining matematik kutilmasi O ga teng va u b ...

Machete

Machete bu bolta, yoki kalta qilich sifatida jangda ishlatiladigan keng pichoq. Machete, odatda 32.5 dan 45 santimetr uzunlikda va qalinligi ortacha 3 millimetr dan kam boladi. Ispan tilida bu soz bolakaylarga murojaat qilish uchun ishlatilgan ma ...

Hipermatn

Hipermatn - kompyuter ekrani yoki boshqa elektron qurilmalarda korsatiladigan va faqat yozuvdan iborat bolmagan xususiyatlarga ega bolgan hujjatlar. Hipermatnlar boshqa matn va resurslarga hipermurojaat bilan referansni amalga oshiradi, standart ...

Nechtan II

Nechtan II -Uerbning nabirasi, 595-yildan 616-yilgacha Piktlarning podshohi bolgan. Bu Nechtan Olt Clut qirolligini boshqargan neyton bilan bir xil bolganligi taxmin qilinadi. Pikt xronikasiga kora, Nechtan II 20 yoki 21 yil hukmronlik qilgan. Oz ...

Veb qidiruv tizimi

Veb qidiruv tizimi - butunjahon internet tarmogida malumotlarni qidirishga moljallangan tizimdir. Some search engines also mine data available in newsgroups, databases, or open directories. Unlike Web directories, which are maintained by human ed ...

Differensial (mexanizm)

Differensial - bir valdan har xil tezlikda aylanadigan ikki valga yoki ikki valdan bir valga harakat uzatadigan, tishli gildiraklari bolgan mexanizm. Avtomobillar yoki boshqa transport mashinalari burilayotganda yetakchi gildiraklari har xil tezl ...

Val tizimi

Val tizimi - asosiy detali valdan iborat bolgan tutashuvchi silliq mashina detallari uchun otqazish tizimi; tutashuvchi detallarning berilgan nominal olchamida valning chegaraviy olchamlari barcha otqazishlar uchun ozgarmas bolib qolishi bilan if ...

Zanjirli uzatma

Zanjirli uzatma - bir valdan ikkinchi valga aylanma harakat uzatuvchi zanjirli mexanizm. Ikkala valga bikr ornatilgan tishli gildiraklar ga kiydirilgan berk zanjir halqadan iborat. Zanjirning tuzilishi, yulduzchalar soni, yetakchi yulduzchaning a ...

Gupchak

Gupchak - gildirak, shesternya, zalvar massa va shkivning orta qismi. Oqqa yoki valga ornatish uchun ortasida teshigi boladi. G.ka. uni togin bilan birlashtiruvchi kegay yoki disk ornatiladi. G. stupitsa deb ham ataladi.

Vintli uzatma

Vintli uzatma - bir-biriga muayyan burchak ostida ayqash joylashgan vallarning biridan ikkinchisiga silindrik vintli gildiraklar vositasida harakat uzatish uchun moljallangan uzatma. Vallar ayqash joylashganligi tufayli V. u. yordamida bir valdan ...

Zalvar massa

Zalvar massa, maxovik - polat yoki choyandan yasalgan katta gardishli gildirak. Porshenli dvigatellar, kompressorlar, nasoslar va boshqa mashinalarning yetakchi valiga, valning bir tekisda aylanishini taminlash uchun ornatiladi. Zalvar massa ayla ...

Demultiplikator

Demultiplikator - avtomobilning tortish kuchini oshirishga imkon beruvchi mexanizm. D. yuk avtomobillarida uzatmalar qutisi ikkilamchi valining aylanish tezligini kamaytirish, yengil avtomobillarda esa uni oshirish uchun ornatiladi. D. asosiy uza ...

Gidravlik uzatma

Gidravlik uzatma - mashina, stanok va mexanizmlarda boshqaruvchi valdagi mexanik energiya yoki harakat boshqariluvchi valga suyuqlik vositasida uzatib beriladigan mexanizmlar majmui. Asosan hajmiy va gidrodinamik turlari bor. Vazifasiga kora, mex ...

Ikki taktli dvigatel

Ikki taktli dvigatel - ish sikli porshenning ikki yurishida, yani tirsakli valning bir marta aylanishida bajariladigan ichki yo’nuv dvigateli. Yonuvchi aralashmaning tayyorlanishiga qarab, karbyuratorli va dizel xillarga bolinadi. Karbyuratorli I ...

Gidravlik turbina

Gidravlik turbina, gidroturbina - suyuklik oqimi yordamida ishlaydigan turbina. Ishlash tarziga qarab, G. t. faol turbina va reaktiv turbina ga; tuzilishi boyicha vertikal va gorizontal xillarga bolinadi. Faol G t. lar ichida kovsh li turbinalar ...

Verges

Verges quyidagilardan birini anglatadi: Deux-Verges, Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi. Saint-Jean-de-Verges, Fransiyaning Midi-Pyrénées mintaqasida joylashgan kommuna ...

Goldsiyer Ignats

GOLDSIYER Ignats - venger arabshunosi va islomshunosi. Vengriya FA muxbir azosi, Budapesht universiteti prof. Ilmiy ishlari islom tarixi, arab filologiyasi, qad. yahudiy mifologiyasiga oid. Islom manbalarini chuqur taxlil qilgan. Islomni ijtimoiy ...

Vengriya fanlar akademiyasi

Vengriya fanlar akademiyasi - Vengriyaning oliy ilmiy muassasasi. 1825 i. tashkil etilgan. Budapesht sh.da joylashgan. 1949 y.gacha madaniymarifiy va nashr etish ishlari bilan shugullangan. 1949 y. qayta tashkil etilib, Vengriya FA ga aylantirilg ...

Maasholm

Maasholm - Germaniyadagi shaharlardan biri. Schleswig-Holstini federal okrugining Schleswig-Flensburg tumanida joylashgan. 2005 yil 30 iyunida 687 nafar aholi qayd etilgan.

Gidrogenerator

Gidrogenerator - gidravlik turbina yordamida aylanma harakatga keltiriladigan sinxron generator. Rotori gidroturbina ish gildiragi oqiga birlashtiriladi. Aylanish oqining joylashishiga qarab, G.ning vertikal va gorizontal xillari; aylanish chasto ...

Don orish mashinalari

Don orish mashinalari, galla orish mashinalari - boshoqli va dukkaklidon ekinlarini orib, dalada qator uyum shaklida qoldiruvchi mashinalar. Oriladigan ekin turiga kora gallaorgich, sholiorgich va noxat-orgichlarga; traktorga ulanishiga kora tirk ...

Volt-sekund

Volt-sekund - q. Veber. VOLF Kaspar Fridrix - nemis biologi. Osimliklar vegetativ organlarining metamorfozi togrisidagi talimotning yuzaga kelishida katta hissa qoshgan. Epigenez nazariyasining asoschisi. Preformizmta qarshi chiqqanligi uchun Ger ...

Dirixle

Dirixle, Peter Gustav Lejyon - nemis matematigi. Berlin universiteti, Gyottingen universiteti prof. Asosiy ilmiy ishlari sonlar nazariyasi va matematik analizga doyr. Birinchi hadi va ayir-masi ozaro tub sonlardan iborat butun sonlar arifmetik pr ...

Gelmgols German Lyudvig Ferdinand

GELMGOLS German Lyudvig Ferdinand - nemis tabiatshunosi. "Kuchning saqlanishi haqida" asarida birinchi bolib energiyaning saqlanish qonunink matematik jihatdan asoslab, bu qonunning umumiyligini korsatgan. Eng kichik tasir prinsipini issiqlik, el ...

Ichki va tashqi chizilgan shakllar

Ichki va tashqi chizilgan shakllar - bir shaklning ichiga yoki tashqarisiga chizilgan shakllar. Bir shaklning hamma uchlari ikkinchi shakl ichida yotsa, birinchi shakl ikkinchisiga nisbatan ichki chizilgan, ikkinchi shakl birinchisiga nisbatan ta ...

Diamagnetizm

Diamagnetizm - tashqi magnit maydoniga joylashtirilgan moddada shu maydon induksiyasi vektoriga qaramaqarshi yonalishda magnitlanganlik vujudga kelishi. D. hodisasi hamma moddalarda sodir boladi, lekin u bir vaqtning ozida kuzatiladigan paramagne ...

Ilgarilanma harakat

Ilgarilanma harakat - qattiq jismning eng sodda harakati; bunda jism sirtidan otkazilgan istalgan togri chiziq shu jismning harakati vaqtida oziga ozi parallel harakatlanadi. Boshqacha aytganda I. h. - qattiq jismning qamma nuqtalari bir xil tray ...

Gipertrixoz

Gipertrixoz, badanni ortiqcha jun bosishi, sertuklik - endokrin bezlar funksiyasining buzilishi natijasida badanni qalin tuk qoplashi yoki mutlaqo tuk bolmaydigan joylardan tuk chiqishi. Tugma va orttirilgan G. boladi, bolaning kafti, tovoni, oyo ...

Gauss teoremasi

Gauss teoremasi - elektrostatikaning asosiy teoremasi. Berk sirt orqali otayotgan elektr maydon kuchlanganligi £ oqimi bilan shu sirt ichida joylashgan zaryad q kattaligi orasidagi boglanishni ifodalaydi. Berk sirt 5orqali otayotgan oqim jV shu s ...

Symbian OS

Rasmiy sayti Symbianning hamma seriyalari rus. Symbian platformasidagi smartfonlar haqida sayt Arxivlandi 2007-08-18Wayback Machine saytida. rus. Symbian uchun programmalashtirish Arxivlandi 2007-09-29Wayback Machine saytida. rus.