ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 357

Izotop almashuvi

Izotop almashuvi - biror ele ment izotoplarining sistemaning turli fazalari, zarralari ortasida qay-ta taqsimlanishi. I.a.da moddalar tarkibini saqlagan holda bir izotop shaklidan ikkinchisiga otib turadi, mas, xlorning ogir izotopi 37S1 bilan bo ...

Kameo

Kameo - - mashhur shaxsning - real yoki, masalan, taniqli kinoqahramonning postanovkali rolda epizodik paydo bolishi.

Ted

Ted Jackson t. 1955, fotograf Ted Key 1912–2008, amerikalik multfilm yaratuvchi Ted Allen t. 1965, amerikalik yozuvchi Ted Healy 1896–1937, amerikalik qiziqchi va aktyor, Three Stooges tashkilotchisi Ted Failon born 1962, Filippino radioeshittiri ...

Ziddiyat

Ziddiyat - muhokama yuritishda, matnda va nazariyada biri ikkinchisini inkor etadigan 2 mulohazaning mavjudligi ; - predmet va hodisalarga obyektiv ravishda xos bolgan bir butunning qaramaqarshi tomonlari, belgilari, yonalishlari ortasidagi mu\im ...

Jahon hamjamiyati

Jahon hamjamiyati - jahonda mavjud davlatlarning hozirda insoniyat oldida turgan global muammolarni hamkorlikda hal qilishda, umomiy maqsad yolida faoliyat korsatishda birligini anglatuvchi tushuncha. J. h. barcha davlatlarning suveren tengligi x ...

Giroskopik qurilmalar

Giroskopik qurilmalar, giroskopik asboblar - giroskoplar ornatilgan elektr-mexanik qurilmalar; shu qurilmalar ornatilgan obyektning vaziyatini ifodalaydigan parametrlarni aniqlaydi, obyektni barqarorlashtiradi. Texnikada ishlatiladigan G. q. giro ...

Isbotlash

Isbotlash - jinoyat protsessida surishtiruv, dastlabki tergov organlari, prokuror va sudning jinoyat ishini togri hal etish uchun zarur bolgan holatlar haqidagi faktik malumotlarni toplash, tekshirish va baholash boyicha faoliyati. U jinoyat sudl ...

Jazoni yengilrogi bilan almashtirish

Jazoni yengilrogi bilan almashtirish - tayinlangan jinoiy jazoning muayyan qismi otab bolingandan keyin qolgan qismini yengilroq turdagi boshqa jinoiy jazo bilan almashtirish. J.ye.b.a. jinoyat konunining insonparvarlik prinsipiga asoslangan boli ...

Kauravlar

Kauravlar - Kuru davlatidagi qad. hind qabilasi. K.ning qoshni xalq - pandavlar bilan bolgan kop yillik kurashlari "Mahabharata" asarining asosiy syujetini tashkil qilgan. Kurukshetra yaqinida bolgan hal qiluvchi jangda K. maglubiyatga uchragan.

Notijorat tashkilot

Notijorot tashkilot - asosiy maqsadi foyda olmaslik va u foydani ishtirokchilar ortasida taqsimlamaslik bolgan tashkilot. Bu tashkilot ijtimoiy, xayriya, madaniy-marifiy, ilmiy va boshqa maqsadlarda fuqarolar sogligini saqlash, jismoniy tarbiya v ...

Jyuri

Jyuri - 1) tanlovlar, korgazmalar, sport musobaqalari va sh. k.da mukofotlar berish masalasini hal qiluvchi mutaxassislar guruhi; 2) jinoyat protsessida fuqaroviy va jinoiy ishlarni korishda qatnashuvchi noprofessional sudyalar - maslahatchilar h ...

Kvant elektrodinamika

Kvant elektrodinamika -mapdon kvant nazariyasiiiig elementar zarralarnit elektromagnit maydon bilan ozaro tasirini organuvchi bolimi. Klassik elektrodinamikaaa elektromagnit maydonning faqat uzluksiz xossalari hisobga olinsa, K.e.da elektromagnit ...

Grafik usullar

Grafik usullar, i. ch.ni boshqarishdagi grafik usullar - bironbir tashkiliy yoki boshqaruv ishlarini shartli tasvirlash usullari. Dastlab, 20-asr boshlarida AQSH muhandislari F. U. Teylor va G. L. Gantlar i. ch.ni boshqarishni tashkil etish usull ...

Intendant

Intendant - 1) 15 - 18-asrlarda Fransiyada davlat boshqaruvining alohida sohasi ni boshqargan mansabdor shaxs; 17 - 18-asrlarda, shuningdek, sudpolitsiya, moliya va bazi joylarda qisman harbiy hokimiyatni boshqargan viloyat I.lari ham mavjud bolg ...

Gliptoteka

Gliptoteka - gliptika yoki haykaltaroshlik asarlari toplami; haykaltaroshlik muzeyi. Myunxen va Kopengagendagi Karlsberg G.lari mashhur.

Vengriya milliy galereyasi

Vengriya milliy galereyasi - Budapeshtdagi venger sanatining yirik muzeyi. 1957 y. tashkil etilgan. 19 - 20-asr larga oid rangtasvir, grafika va haykaltaroshlik asarlarini oz ichiga olgan. A. Xausman barpo etgan binoda joylashgan.

Erotizm

Erotizm, jinsiy hissiyotlarni keltirib chiqaradigan fazilat, shuningdek seksga bolgan istak, hissiyot va romantik sevgi estetikasi haqidagi falsafiy mulohaza. Ushbu fazilatni sanat asarining har qanday shaklida, jumladan tasvir, haykaltaroshlik, ...

Grizayl

Grizayl - biror-bir rang ning nozik tuslanishi hisobiga yaratiladigan asar; bezak rassomligi turi. 17-asrdan qollaniladi, klassitsizm uslubidagi binoning ichki bezaklarida haykaltaroshlik relyeflariga taqlid sifatida keng tarqalgan. Shuningdek, t ...

Gandhara sanati

Gandhara sanati - Qad. Gandhara viloyati sanati. Kushan podsholigi davri da rivojlangan. Bihistun yozuvlarida Gadara nomi bilan tilga olingan. Gandhara qabilasi nomidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. Orta dengiz atrofi mamlakatlaridan Xitoy, ...

David Jak Lui

DAVID Jak Lui - fransuz rassomi, inqilobiy klassitsizmning yetakchi namoyandasi. Parijdagi Qirollik rassomlik va haykaltaroshlik akademiyasida, 1775 - 80 y.larda Rimda talim olgan. Qad. tarixiy mavzulardagi asarlarida klassitsizm xususiyatlari ko ...

Dila

Dila - 1) eshik chorchopi orasidagi taxtacha; 2) bezak sanatida yaratiladigan naqsh mujassamoti. Togri tortburchak yoki murabba hoshiya ichiga ishlanadi. Jumladan bagdodi eshik tabaqalarida chorchop orasiga ishlanadi: bunda eshik tabaqasining ort ...

Karniz

Karniz - 1) memorlikda bino devori ustiga muhofaza uchun maxsus ishlangan yoki ornatilgan bortiq qism, bogot. Tomni kotarib turishga va tashqi devorni yogingarchilik tasiridan himoya qilishga xizmat qiladi. Binolarda bazan qavatlarni bir-biridan ...

Antiutopiya

Antiutopiya - barkamol yashashga bolgan istagi bilan barcha aholi uchun salbiy tendensiyalar paydo boladigan holatni yoki dunyoni tasvirlaydigan badiiy janr. Antiutopiya - bu ideal dunyoni tasvirlaydigan utopiyaning aksi.

Duet

Duet - 1) ikki ijrochidan iborat ansambl. Mazkur ansambl uchun moljallangan sozlar jorligidagi yoki jorsiz musiqiy asar. Mustaqil janr sifatida hamda musiqiy-sahnaviy va vokalsimfonik asarlar tarkibiga kiradi.

Kamer musiqa

Kamer musiqa - katta bolmagan xonada tor doiradagi tinglovchilarga ijro etish uchun moljallangan musiqa asarlari. Filarmoniya zali, teatr binosi kabi maxsus joylarda ijro etiladigan simfonik, konsert, opera va balet janrlaridan farq qiladi. K.m. ...

Davr (musiqa)

Davr - 1) Orta asr Sharq musiqa nazariyasida usul, ritmik tuzilma manosini bildiruvchi tushuncha; 2)davriya - Yevropa musiqa taxlilida tugal yoki nisbatan tugal musiqiy fikrni bayon qiluvchi shakl tuzilmasi. Odatda musiqa asarining boshlangich qi ...

Vokal musiqa

Vokal musiqa - kuylash uchun moljallangan musiqa. V. m. ga yakka, ansambl hamda xor tarzida, shuningdek musiqa cholgulari jorligida yoki umuman jorsiz ijro etiladigai asarlar kiradi. Barcha turlarida xonanda ovozi yetakchi orin tutadi. V. m., aso ...

Gamma (musiqa)

Gamma, musiqada - dastlab orta asr Yevropa ilmida musiqa tovush katorining eng past tovushi. Keyinchalik muayyan lad tovushlarining oktava orasidagi tartibi. G. asosiy pogonadan boshlanib yuqoriga yoki pastga yonalgan boladi. 7 tovushli, 12 tovus ...

Alhon (musiqa)

Alhon - Sharq xalqlari vokal va cholgu musiqasining umumiy ifodasi. A. kuy, qoshiq ma’no-laridan tashqari, she’rni ohangli oqish, hofizlarning "Qur’on" oqishi, bulbul-ning sayrashi, xutba oqish ka-bilarni ham oz ichiga oladi. A.ning turlari kop: ...

Kataklaz

Kataklaz - tektonik qarakatlar tasiri ostida tog jinslari tarkibidagi minerallarning deformatsiyasi va ezilishi. Asosan, tektonik yorilishlar yuzasi boylab va unga yaqin joylarda kuzatiladi. Bunda tog jinslarining strukturasi buziladi, mineral do ...

Raqamli televideniya

Raqamli televideniya, oldingi televizion texnologiyalardan bolgan analog televideniyalardan farqli olaroq, video va audio analog signallarga ega bolgan raqamli kodlashdan foydalanib, televizion signallarini uzatish hisoblanadi. Raqamli televideni ...

Differensial psixologiya

Differensial psixologiya - psixologiya fanining odamlar ortasidagi individual-psixologik tafovutlarni organuvchi sohasi. D. p. atamasini 1900 y. nemis psixologi V. Shtern fanga kiritgan. D. p. muayyan individlar bilan birga, turli ijtimoiy sinfla ...

Zamindozi

Zamindozi - zardozlikda tikish usuli. Bezatiladigan buyum yuzasi kashta bilan sidirga qoplab tikiladi. Bunda kashta togridantogri matoga yoki mato ustidagi toshama ustidan zar, kumush yoki ipak iplar bilan tikiladi. Z.da mayda handasiy shakllar, ...

Iktin

Iktin - yunon memori. Mil. av. 5-asr ning 2-yarmida yashab ijod etgan. 447 - 432 y. larda Parfenonni, Afina orolidagi va Yelevsindagi Telasteri-onni kurgan. I. loyiqasi bilan qurilgan Bassdagi Apollon ibodatxonasi da Korinf orderi dastlab namoyon ...

Immunitet (xususiyat)

Immunitet, fotoimmunitet, osimliklar immuniteti - osimliklarning kasallik qozgatuvchi mikroorganizmlarni oziga yuktirmaslik va ular ajratadigan zaharli moddalar tasiriga chidamlilik xususiya-ti. I. ni osimliklarda kasallik qozgatuvchilarga chidam ...

Interseksuallik

Interseksuallik - ayrim jinsli organizmda ikki xil jinsga xos belgilar bolishi. Bu belgilar toliq rivojlanmagan, yani oraliq holatda bolib, tananing malum bir qismida birgalikda namoyon boladi. Odatda, bun-day organizm ning individual rivojlanish ...

Gemi.

Gemi. - qoshma soz tarkibida kelib, yarmi, teng yarim manosini ifodalaydi. GEMIZIGOTALIK - organizmdagi bir yoki bir necha genlar oz allel juftlariga ega bolmagan holat. Geterogamet organizmlar jinsiy xromosomalaridagi genlar shunday holatga ega. ...

Karlovi-vari tuzi

Karlovi-vari tuzi, Karlsbad tuzi - Chexiyadagi Karlovi-Vari kurortining mineral buloklaridan olinadigan tuz. Suniy yol bilan ham tayyorlanadi, uning tarkibida natriy sulfat, natriy gidrokarbonat, natriy xlorid, kaliy sulfat bor. K V.t. - oq kukun ...

Doza (tibbiyot)

Doza - 1)tibbiyotda - dori ning muayyan miqdori. D.ni vrach bemorning yoshiga, organizmning individual xususiyatlariga, shuningdek, kasallikning xiliga va kanday otayotganiga qarab aniklaydi. D. dorini organizmga kiritish usuliga ham bogliq. Bir ...