ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 358

Gamma-globulin

Gamma-globulin -qon zardobi oqsilining tarkibiy qismi; tarkibida kasallik kuzgatuvchi turli xil mikroorganizmlarni neytrallaydigan immunoglobulinlar boladi. "G g." terminini birinchi marta Shvesiya kimyogari A. Tiselius kiritgan. G g. viruslar, b ...

Daun kasalligi

Daun kasalligi - tugma oligofreniyaning bir shakli, bunda boladagi aqli norasolik bilan birga uning tashqi qiyofasi ham oziga xos korinishda boladi. D. k.ni birinchi bolib ingliz vrachi L. Daun tavsif etgan. Kasallik irsiy tabiatga ega bolib, kam ...

Gipogonadizm

Gipogonadizm, gipogenitalizm - jinsiy gormonlar yetishmasligi oqibatida kelib chiqadigan va jinsiy azolar hamda ikkilamchi jinsiy belgilarning yetarli darajada rivojlanmasligi bilan ifodalanadigan kasallik holati. Birlamchi va ikkilamchi G. farq ...

Gidrofobiya

Gidrofobiya, suvdan chochish - qorquv holati; bemorga bir qultum suv ichirilsa, suv korsatilsa yoki suv eslatilsa, uning yutish muskullari tortishib qoladi, u qattiq chochib tushadi va ogriq sezadi. Quturish, qoqshol, isteriyada kuzatiladi. Davos ...

Ketoz

Ketoz - kavsh qaytaruvchi hayvonlarda oqsil va uglevod almashuvining buzilishi bilan kechadigan kasallik. Ovqat hazm bolmaslik - qonda atseton tanachalarining yuqori darajada saqlanishi va ularning kop miqdorda siydik, sut va nafas orqali organiz ...

Gastrofilyoz

Gastrofilyoz - toqtuyokli hayvonlarning hazm organlarida uchraydigan surunkali invazion kasallik. Kasallikni Castrophilidae oilasiga mansub meda bokasining lichinkasi qozgatadi. Urgochi bokalar hayvon bosh qismi juniga koplab tuxum qoyadi. 4 - 10 ...

Glossit

Glossit - til toqimalarining yalliglanishi. Tilning shikastlanishi: tirnalishi, yorilishi yoki uni tishlab olish, kopincha issiq ovqat yoki kimyoviy moddalardan kuyishi natijasida kelib chiqadi. Tilning yalliglanishi medaichak va b. ichki azolar ...

Gigroma

Gigroma - bogim oldi yoki sinovial xaltacha larda suyuqlik toplanishi; bunday xaltachalar aksari tirsak va tizza bogimlari atrofida paylar yepishadigan joyning ustida boladi. G. surunkali kechadigan bursit yoki tendovaginit asorati hisoblanib, qo ...

Granulyoma

Granulyoma - odam va hayvonlarda biriktiruvchi toqimaning yalliglanishi oqibatida yuzaga keladigan osmasimon tuzilma. Infeksion G. - virusli, infeksion allergik tufayli; noinfeksion G. toqimalarga yot jismlar tushishi yoki uzoq vaqt mexanik tasir ...

Immunoterapiya

Immunoterapiya - bemor organizmiga vaksinalar, shifobaxsh zardoblar yuborib, infeksion kasalliklarni davolash. Bunda organizmga kiritilgan vaksina bemorning uz kuchlarini infeksiyaga qarshi kurashga safarbar qilishiga turtki beradi. Shifobaxsh za ...

Gemagtlyutinatsiya

Gemagtlyutinatsiya - serologik reaksiya; quyilayotgan qon resipiyent ning qon guruhiga moye kelmaganda, qon shaklli elementlaridan eritrotsitlarning bir-biriga yopishib, guj bolib chokishi. Bevosita va bilvosita G. farq qilinadi. Bevosita G.da er ...

Keratit

Keratit - koz muguz pardasining yalliglanishi. Viruslar, bazan boshqa mikroorganizmlar qozgatadi. Muguz pardaga infeksiya kirishi, yot jismlar tushib shikastlanishi, gripp, sil, difteriya kabi infeksion kasalliklar, shuningdek, organizmda vitamin ...

Yoruqqa qaray olmaslik

Yoruqqa qaray olmaslik, fotofobiya - kozning tabiiy yoki suniy yoruqqa ota sezuvchanligi. Bunda kozdan yosh oqadi, xuddi bir narsa kadalayotgandek koz qovoqlari tortishib, ogriqpaydo boladi. Odatda, kishi normal yoruglikka qaray oladi, agar yorug ...

Gepatargiya

Gepatargiya - jigar yetishmovchiligi yoki uning zaharlanishidan kelib chiqadigan kasallik holati. G. termini nemis vrachi G. Kvinke va E. Toppe-Zeyler tomonidan taklif etilgan. G. gepatitlar, homiladorlar eklampsiyasi, jigar venalarining otkir tr ...

Diatermiya

Diatermiya - elektr bilan davolash usullaridan biri, bunda gavda ichkarisidagi toqima va azolar yuqori chastotali va katta kuchli ozgaruvchan tok bilan isitiladi. D.da butun organizmni isit-may turib, gavdaning istalgan joyida ancha ichkaridagi t ...

Vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik

Vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik - xodimning sogligiga kora nisbatan qisqa muddat davomida ishni bajara olmasligi. OzRda mehnat qobiliyati muttasil yoqolib, bemorning mehnat faoliyatini umuman yoki uzoq muddatga toxtatish yoki mehnat sharoitlar ...

Gipoplaziya

Gipoplaziya, giponeziya - embrional rivojlanish buzilgani sababli toqima, azo, gavdaning bir qismi va butun organizmning osmay qolishi, chala yetilishi. Turli azolardagi G.ning ahamiyati har xil. Juft azolardan biri normal rivojlangan holda ikkin ...

Virusli granulyoz

Virusli granulyoz - hasharotlar, ayniqsa kapalaklarning virusli kasalligi. Kasallikni Bergoldiavirus turkumiga mansub virus qozgatadi. Kasallik toqima xujayralaridagi virusning tarkibiy qismi-granula yoki donachalarning bolishi bilan aniqlanadi. ...

Iridotsiklit

Iridotsiklit - koz rangdor pardasi bilan kipriksimon tanachasining yalliglanishi. Revmatizm, sil, zaxm, streptokokk va stafilokokk infeksiyalari, shuningdek, moddalar almashinuvining buzilishi va kozning shikastlanishi sabab boladi. I. da bemor y ...

Izochiziqlar

Izochiziqlar - geografik haritada bir xil qiymat miqdordagi nuktalarni, mas, atm. bosimi, atm. yoginlarining qalinligi, miqdori, havo temperaturasi va h.k.ni birlashtiruvchi chiziqlar. Haritagrafiyada keng qollaniladi. I. yordamida haritalarda mu ...

Gonit

Gonit - tizza bogimining serozli, seroz-yiringli yoki yiringli yalliglanishi. Yiringlatuvchi kokklar, sil, sozak mikroblari va b. sabab boladi. G.da tizza qizaradi, sinovial parda shishib, bogim boshligida oldin seroz-fibrinoz, keyin yiringli suy ...

Dispanser

Dispanser - bemorlarning ayrim guruhlariga muntazam davolash-profilaktika yordami korsatadigan maxsus tibbiy muassasa. Oz sohasiga oid bemorlar sonini aniqlash, ularni qisobga olish, davolash, ahvollarini kuzatib borish, ish va yashash joylarinin ...

Inshootlar dinamikasi

Inshootlar dinamikasi, inshootlar tebranishlari nazariyasi - qurilish mexanikasi boli-mi. Inshootlarning tashqi dinamik kuchlar tasiriga chidamliligi, mustahkamligi va ustuvorligini hisoblash usullarini organadi. Mashinalarning ishlashi, kochalar ...

Irsiyatning xromosoma nazariyasi

Irsiyatning xromosoma nazariyasi - irsiy omillarning xujayra xromosomalarida joylashishi haqidagi talimot. Bu talimotga kora, organizm belgi va xususiyatlarining nasldan naslga otishi xromosomalar bilan bogliq. I. x. n. ni dastlab nemis sitolog o ...

Vibrion

Vibrion - Vibrionaceae oilasiga mansub urug; spora hosil qilmaydigan vergulsimon bakteriyalar. Uz. 0.5 - 1.5, yugonligi 0.3 - 0.6 mkm. Xivchinlari bir yoki bir nechta hujayraning bir qutbida joylashadi. V. uchun polimorfizm xos. Suvda, tuprokda, ...

Katar (tibbiyot)

Katar, kataral yalliglanish - shilliq pardalarning qizarishi, bortishi va shilimshiqaralash kop suyuqmodda chiqishi bilan kechadigan yalliglanish. Ekssudat tiniq, shilim-shiq, bazan yiring aralash boladi. K.ga, kopincha, infeksiya sa-bab boladi. ...

Jinsiy sovuqlik

Jinsiy sovuqlik, frigidlik - seksual tasirotga javoban erotik hisning sustligi. J. s. deganda ayollar xulq-atvoridagi xatti-harakatlar, jumladan, jinsiy maylning susayishi va jinsiy qoniqish - xush yoqish sezgisining aynishi tushuniladi. J. s.nin ...

Sigareta

Sigareta chekish uchun moljallangan, tamaki barglarini quritib, maydalab, qogoz silindrga solingan mahsulotdir. Tamakidan tashqari unga boshqa masalliqlar ham qoshiladi. Sigaretaning bir uchi olov yordamida tutatilib, boshqa uchidan tutun sorilad ...

Gastrula

Gastrula - kop hujayrali hayvonlarning gastrulyatsiya davridagi murtagi. Birinchi marta rus biologi A. O. Kovalevskiy tariflab bergan, G. tushunchasini fanga iyemis biologi E. Gekkel kiritgan. Odatda, erta, orta va songgi G. davrlari boladi. Song ...

Gistogenez

Gistogenez - ontogenezla kop hujayrali organizmlar toqimalarining paydo bolishi, funksiyasi va qayta tiklanishini taminlaydigan filogenetik jarayonlar majmui. Toqimalar ontogenez jarayonida organizm rivojlanishining dastlabki davrlaridayoq muayya ...

Determinatsiya

Determinatsiya, latent ixtisoslanish - embriologiyada organ va toqimalarning shakllanishi oldidan rivojlanayotgan embrion qismlari ortasida sifat jihatdan farq paydo bolishi. D. terminini nemis embriologi K. Gayder taklif qilgan. Hujayra material ...

Gepatoz

Gepatoz - bir qator jigar kasalliklarining umumiy nomi; yalliglanish alomatlari ozgina bolgani yoki umuman bolmagani holda jigar parenximasining distrofik ozgarishi bilan ifodalanadi. Yogli, pigmentli va xolestatik xillari bor. Yogli G.da jigarni ...

Gipo.

Gipo. - qoshma soz tarkibiy qismi, ozi qoshilib kelgan sozga: 1) quyida ekanlik ; 2) meyorga nisbatan pasayganlik manolari ifodasini beradi.

Jazava

Jazava - kuchli asab qozgalishi, oz xatti-harakatlarini nazorat qilolmay qolish, xayolot va voqelik ortasidagi muvozanatning yoqolishi natijasida yuzaga keladigan holat. J. holatidagi insonda hayajonli raqslar, ozini ozi qiynash, bedorlik, diqqat ...

Gastroptoz

Gastroptoz - medaning oz ornidan pastga tushishi. Kop tuqqan ayollarda, ozib ketgan va uzoq otirib ishlaydigan kishilarda uchraydi. Korin devori tonusining pasayishi, diafragmaming bazi kasalliklari, opka emfizemasi, ekssudativ plevrit sabab bola ...

Zardob kasalligi

Zardob kasalligi - davolash yoki maxsus - seroprofilaktika maqsadida odam organizmiga begona oqsil yuborilganda roy beradigan allergik reaksiya. Ilgari tegishli zardob qabul qilmagan kishilarda ushbu zardoblardan biri yuborilgandan keyin, odatda, ...

Gomozigotalik

Gomozigotalik - genotipida muayyan genning bir xil allellarini saqlovchi organizmlar holati. G. bir xil allellarga ega bolgan urug va tuxum hujayrasining qoshilishidan hosil boladigan, yani uruglangan tuxum hujayraning rivojlanishi tufayli yuzaga ...

Isitma tushiruvchi dorilar

Isitma tushiruvchi dorilar - termoregulyasiya markazlariga tasir etib, ularning qozgaluvchanligini susaytiradigan va teri tomirlarini kengaytiradigan dorilar. Bunday dorilar badan sirtiga koproq qon keltiradi, ter chiqishini oshiradi va shu bilan ...

Gavda temperaturasi

Gavda temperaturasi - odam va issiq qonli hayvonlar haroratining korsatkichi; organizmda issiqlik uzluksiz hosil bolishi va atrofga chiqarib turilishi tufayli G. t. doim bir xidda saqlanadi. Organizmning ichki muhit va teri temperaturasi farq qil ...

Itqovun

Itqovun - qovoqdoshlar oilasiga mansub bir yillik yovvoyi ot. Palagining uz. 1 m cha. Barglari uzun bandli, 3 - 5 bolakchali, tuxumsimon, bir oz oyilgan, cheti kungurali. Gullari ayrim jinsli, sariq. Mevasi achchiq, rezavor. Orta Osiyo, Zakavkazy ...