ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 405

Gateway

Network tizimlarini boglab turish uchun ishlatiladi. ISOning 7-qavatigacha yani turli hildagi applicationlarniyam bir biri bilan boglashda ishlatiladi.

ARIS

ARIS Integratsion Informatsiya Sistemasi Arxitekturasi. EPC modellashda grafik korinishda tuzilmasini korsatishda qollaniladi.

CMM

Capability Maturity Model biror software programmani yozish, yaratishda optimal metod va qollanmalarni organuvchi tashkilot CMM ning yeyingi versiyasi CMMI hisobnlanadi. CMMning etaplari Difined Anoqlangan Repeatable Takrorlanuvchi Managed Boshqa ...

Firewall

Biror komputer yoki komputerlar netiga tashqaridan keluvchi havflarni tosish uchun chiqarilagan programma yoki qurilma. Vazifasi: virus, haker va inrormatsiyani tashqariga oqib ketishidan saqlaydi.

CMMI

CMM ning yangi kengaytirilgan versiyasi. Capability Maturity Model Integration CMMI bu faqat software dasturlashda emas balki boshqa industriya sohalaridayam qo`llaniladi

Videosignal

Videosignal - tasvir hosil qilinadigan ozgaruvchan elektr signal. Kopincha, V. deyilganda tasvir signallarining ozi tushuniladi. V. uzatilayotgan tasvirlarga mos keluvchi har xilamplitudali impulslar dan iborat boladi. Televideniyeda V. parametrl ...

Diskvalifikatsiya

Diskvalifikatsiya - 1) musobaqa qoidalarini texnik jihatdan buzganligi uchun sportchi ni erishgan natijalari, egallagan orni va b.dan mahrum qilish; 2) sportchini axloqiy normalarni buzganligi yoki sport kvalifikatsiyasi talablariga mos kelmaslig ...

Deshifrator

Deshifrator - xabarlarni oqiydigan va undagi axborotlarni qabul qiluvchi tizim tiliga otkazadigan qurilma; aloqa, telemexanika, radiolokatsiya qurilmalari va b.da beriladigan axborot signallarini nazorat qiladi. D.ning kirish qismiga kelgan axbor ...

Kesma va interval

Kesma va interval - asosiy geometrik shakllardan biri. Togri chiziqning va V nuqtalari orasidagi va shu nuqtalarni qoshib hisoblagandagi qismi kesma deyiladi. Kesma korinishda belgilanadi. va V nuqtalar uning uchlari deyiladi. Kesmaning uchlari o ...

Zenon aporiyalari

Zenon harakatga oid falsafiy fikrini qat’iy himoya qilgan. Uning bu aqidasi "Chopqir Axilles" deb nom olgan. "Axilles qay darajada chopqir bolmasin va oraliqdagi masofa qancha bolishidan qat’i nazar, u hech qachon toshbaqani quvib yetolmaydi, - d ...

Ginekomastiya

Ginekomastiya - erkaklar kokrak bezining ayollarnikiga oxshab kattalashishi. Chin va soxta boladi. Chin G.da kokrak bezining hamma toqimalari rivojlanadi, soxta G.da esa yog toplanadi. Asosan 18 - 25 yashar kishilarda uchraydi. Aksariyat endokrin ...

Zaboy

Zaboy - foydali qazilma boyliklari va qoplovchi jinslar qazib olinadigan ish joyi; kon inshootlari ning eng pastki yuzasi, mas, burgi kovagining tubi. Kon ishlari natijasida 3. surilishi mumkin. Ishlar olib borilayotgan 3. ishlab turgan va, aksin ...

Kalandr

Kalandr - materiallar ga gul bosish, ularni silliqlash, yaltiratish, zichlash mashinasi. K. gorizontal joylashgan metall vallar dan iborat bolib, ular orasidan rulon yoki list materiallar otkaziladi. Vallar richag-yuk, pnevmatik va gidravlik quri ...

Vakuumda qoliplash

Vakuumda qoliplash - plastmassa listlaridan 10 kPa vakuumda buyumlar qoliplab olish usuli. Bunda qalinligi 2 mm gacha bolgan termoplast polimerlar asosidagi materiallar qolipga mahkamlanib, yumshaguncha qizdiriladi, songra list material bilan qol ...

Xoja Qurbon madrasasi

Xoja Qurbon madrasasi - Ozbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Ozbekiston moddiy va madaniy merosining kochmas mulk obektlari milliy royxatiga kiritilgan.

Ziddiyatsizlik

Ziddiyatsizlik - tafakkur, mu hokama, isbot va nazariyada mantiqiy qarama-qarshilik bolmasligi. 3. ningmohiyatini tafakkur qonuni ochib beradi. Misol: "Chirchiq - dare" va "Chirchiq - dare emas". Bu zid fikrlarning har ikkalasi ham bir vaqtda tog ...

Kaprolaktam

Kaprolaktam - ye - aminokaprolaktam kislotaning laktami, oq rangli kristall modsa, suyuqlanish temperaturasi 68 - 69°, qaynash temperaturasi 262.5°. Suvda va organik erituvchilarda, mas, spirt, efir, benzolda yaxshi eriydi. K.ning muhim xossasi p ...

Gidroizolyatsiya

Gidroizolyatsiya - qurilish konstruksiyalari, binolar va inshootlarni suv va b. agressiv suyuqliklar tasiridan, shuningdek inshootlarni suv yuvib ketishidan, filtrlanishidan himoya qilish. G. ishlari bino, inshoot va uskunalardan normal foydalani ...

Granatomyot

Granatomyot - 1) dastaki G. dushmanning zirhli nishonlariga, jonli kuchlari va harbiy texnikasiga zirhni teshadigan yoki parchalanadigan fugas top bilan shikact berish uchun muljallangan qurol. G.ning bir marta va kop marta ishlatiladigan; tuzili ...

Gaumata

Gaumata - midiyalik mubod, axomaniylar podshosi Kambis ga qarshi chiqqan. U ozini Kambis tomonidan yashirin ravishda oldirilgan Kirning kenja ogli - Bardiya deb atab, mil. av. 522 y. taxtni egallab olgan. Doro I rahbarligidagi fitnachilar tomonid ...

Grek-turk urushi

Grek-turk urushi -Gresiyaning Turkiyaga qilgan urushi. Antanta davlatlari Gresiyani qollabquvvatlagan. G T. u. turk xalqining chet el bosqinchilariga qarshi milliy ozodlik harakatiga aylanib ketgan. Grek qoshinlarining son jihatdan ustunligi, tex ...

Versta

Versta - qad. rus olchov birligi. Qiymati 500 sajenga, yani 1.0668 km ga teng. 18-asrga qadar chegaralarni belgilash V.si qollanilgan. Bunday V. chegaralarni belgilash va aholi yashaydigan punktlar orasidagi masofani aniqlash uchun ishlatilgan.

Gidroagregat

Gidroagregat - gidravlik turbina va gidrogenerator dan iborat qurilma. Gorizontal va vertikal xillari boladi. Gidroelektr st-yalarda qollaniladi.

Induktivlik

Induktivlik - otkazgichdan yasalgan konturdan bir amper tok kuchi otayotganda shu konturni kesib otuvchi magnit maydon induksiyasi oqimini vujudga keltirish xususiyati.

Izoh

Izoh - 1) soz, ibora, voqeahodisa va b.ga beriladigan tushuntirish, sharh, tavsif ; 2) matnning ayrim joyiga kiritilgan yoki ayrim masalaga berilgan qoshimcha malumot, tushuntirish, eslatma, uqtirish.

Buyruqbozlik usuli

Buyruqbozlik usuli, buyruqbozlik iqtisodiyoti - iqtisodiyotni tashkil etish usullaridan biri. Bu usulda hukumat resurslarni markazlashtirgan holda taqsimlaydi, ayrim shaxslar hamda korxonalarga oz qarorlariga muvofiq faoliyat korsatish majburiyat ...

Guarani

Guarani - 1) tupi-guarani guruhiga mansub indeys xalqlarining janubiy tarmogi. 2) Paragvaydagi indeys xalqlaridan biri. 30 ming kishi. Guaranilar hozirgi paragvayliklarning shakllanishida qatnashmoqdalar. Guarani tilida sozlashadilar. Dindorlari ...

Gipotenuza

Gipotenuza - togri burchakli uchburchakning togri burchagi qarshisidagi tomoni. Uchburchakning qolgan tomoni katetlar deb ataladi. Togri burchakli uchburchakning G. va katetlari ozaro bunday boglangan: c 2 = a 2 + b 2 {\displaystyle c^{2}=a^{2}+b ...

Induksion tok

Induksion tok - ozgaruvchan magnit maydonida joylashgan yoki magnit maydonida harakatlanayotgan utkazgich konturida elektromagnit induksiya hodisasi tufayli hosil buladigan elektr toki.

Valyuta konvertatsiyasi

Valyuta konvertatsiyasi, valyuta almashinuvi - mamlakat milliy valyutasining xorijiy valyutalarga yoki xalqaro tolov vositasi sifatida amal qiluvchi valyutaga erkin almashtirilishi.

Gersog

Gersog - qad. germanlarvya qabilaning harbiy dohiysi; orta asrlarda Garbiy Yevropada yirik yermulk egasi; orta asrning oxirlaridan - dvoryanlarning oliy unvonlaridan biri. Bu unvon ayrim mamlakatlarda hozirgacha saqpangan.

Innana

Mexanik nuqtai nazardan innana richag va tayanch nuqtasidir. Innana shuningdek ikki muvozanatdagi vaziyatli mexanik tizimga oddiy misoldir. Bir tomoni turgun, boshqa tomoni esa noturgun. Innanalarning jon tuzilishi sababli ularga oid masalalar ma ...

Ibrohim ohund madrasasi

Ibrohim ohund madrasasi - Ozbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Ozbekiston moddiy va madaniy merosining kochmas mulk obektlari milliy royxatiga kiritilgan. Binoda Vara ...

Gidrant

Gidrant - vodoprovod tarmogiga urnatiladigan suv olish kolonkasi yoki krani. Kochalarga suv sepish, yonginni uchirish, ichimlik suv bormagan joylarga suv olib ketish va b. uchun qollaniladi.

Invariantlik

Invariantlik - obyektning malum ozgartirgichlarga yoki fizikaviy sharoitlarga nisbatan ozgarmasligi, mustaqilligi. Lorens almashtirishita nisbatan ozgarmas qolgan kattaliklar Lorens invariantligi deiiladi. Tort olchamli interval shunday kattalikk ...

Gaubitsa

Gaubitsa - harbiy artilleriya tarkibiga kiruvchi 100 mm va undan ortiq kalibrli artilleriya kuroli. U 65° burchak hosil qilib, yuqoriga va ochiq joylardagi nishonga otishga, shuningdek yopiq hamda dala mudofaa inshootlari ni oqqa tutishga moljall ...

Press-reliz

Press-reliz, matbuot uchun tayyorlangan xabar; press-relizni elon qilgan tashkilot haqidagi xabarni oz ichiga olgan axborot xabari, har qanday masala boyicha oz pozitsiyasini bayon etish va ommaviy axborot vositalarida chop etish uchun tayyorlaga ...

Super Soft MCHJ

Andoza:Персона "Super Soft" masuliyati cheklangan jamiyati gigienik mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Korxona davlat royhatidan otgan, hamda mahsulot uchun gigienik va muvofiqlik sertifikatlari mavjud. Korxonada hozirgi kunda ayollar ...

SSSR Kubogi

SSSR Kubogi - SSSRda 1936-yildan 1992-yilgacha tashkillashtirilgan futbol musobaqasi. SSSR chempionati bilan bir qatorda sobiq Ittifoqdagi eng asosiy futbol turnirlaridan biri bolgan. Kubok bahslarida ustalar jamoalari bilan bir qatorda jismoniy ...

Kilo.

Kilo. - karrali birliklarning nomlarini hosil qilish uchun ishlatiladigan old qoshimcha. Metrik tizimdagi asosiy birliklardan 1000 marta katta k. bilan belgilanadi. Mas, 1kA=1000 A, 1km = 1000 m, 1 kg= 1000 g.

Olimpiya xartiyasi

Olimpiya xartiyasi Olimpiya oyinlarini tashkillashtirish va Olimpiya harakatini boshqarish uchun qoida va korsatmalar toplamidir. Xartiya oxirgi marta 2013-yil 9-sentabrida yangilandi. Olimpiya xartiyasi Xalqaro Olimpiya Qomitasi tomonidan qabul ...

Vakansiyalar

Vakansiyalar - kristall panjarasining atom yoki ion bulmagan bosh tugunlari; P shakli bilan ifodalanadi. V.larni vakant elektronlar sathlari bilan chalkashtirmaslik kerak. Har qanday kristall panjarada V. boladi. Ion panjaralarda kation D+ va ani ...

Gal

Gal - SGS birliklar tizimida tezlanish birligi; G. Galiley nomi bilan ataladi. 1 gal= 1 sm/s2, shuningdek ulush birligi milligal ham qollaniladi.

Varyaglar

Varyaglar - qad. skandinav qabilalari. Rus manbalarida - skandinavlar, afsonalashtirilgan knyazlar, 9 - 11-asrlarda rus knyazlariga yollangan drujinachilar, tarixda "varyaglardan yunonlarga yol" nomi bilan mashhur bolgan savdo yolidagi savdogarlar.

Varburg apparati

Varburg apparati - bosim va t-ra ozgarmay turadigan sharoitda oz miqdordagi gazni aniqlash uchun moljallangan qurilma; respirator. Gaz ajraladigan yoki yutiladigan jarayonlar - bijgish, ayrim fermentativ reaksiyalar va b.da yuz beradigan jarayonl ...

Pochta markasi

Pochta markasi - pochta xizmatiga oldindan tolash uchun sotib olinadigan va pochta jonatmalariga yopishtiriladigan qogoz. Odatda, tortburchak yoki kvadrat shaklda boladigan bu markalar konvertga yopishitirilib, bu osha jonatma uchun yuboruvchi to ...

Jandarmlar

Jandarmlar - 1) jandarmeriyaning shaxciy tarkibi; 2) 13 - 17-asrlarda Fransiyada ogir kavaleriya turi.

Zefir

Zefir - 1) oziga xos ensiz boylama yollari bolgan ipgazlama. Boylama yollarni yogon tanda iplari yoki rangli iplar hosil qiladi. Zefirdan, asosan, erkaklar koylaklari tikiladi; 2) qandolatchilik mahsuloti, shirinlik. Marmeladning bir turi. Turli ...

Xarrak

Xarrak mebel turi bolib, ochiq joylarda ornatiladi va unda bir necha kishi bir vaqtning ozida otirishi mumkin. Xarraklar yogoch, metal, tosh yoki plastik materiallardan yasaladi. Ayrim xarraklarda suyanish va qol tirash uchun suyanchiq va tutqich ...

Varikap

Varikap - ozgaruvchan va car - sigim) - yarim-otkazgichli elektr kondensator. Elektr sigimi qoyilgan kuchlanishga bogliq boladi. V. kremniy, germaniy va galliy arsenid asosida tayyorlanadi. Tashqi elektr maydoni V.dagi zaryadni va elektr sigimni ...