ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 419

Alkor

Alkor, togzira – ziradoshlar oilasiga mansub oq ildizli kop yillik rezavor osimlik. Boyi 1–2 m. Yoshiga qarab har yili bit-tadan 15 tagacha poya chiqaradi. Barglari murakkab, qalin. Topgullari soyabon, mu-rakkab, poyasining uchida joylashgan. Har ...

Arharot

Arharot – zi-radoshlar oilasiga mansub oqildizli kop yillik osimlik. Boyi 35 – 40 sm. Barglari murakkab. Guli ikki jinsli. Soyabonlari 7 – 15 soyabonchali, unda-gi gullari 15 – 20 ta. A. iyun –iyulda gullaydi. Mevasi ellipssimon, uz. 9 mm. Sentab ...

Arharshair

Arharshair – ziradoshlar oilasiga mansub kop yillik osimlik. Boyi 10 – 55 sm. Ildizi bir boshchali, silindrsimon. Barglari murakkab patsimon. Guli oq. Soyabon guli 15 – 20 soyabonchadan iborat. Undagi gullari 15 – 20 ta. A. aprel – mayda gullay-d ...

Arpabodiyon

Arpabodiyon – zira-doshlar oilasiga mansub bir yillik otlar turkumi; 2 turi bor. Ozbekistonda oddiy A. ekiladi. Uning pastki barglari buyraksimon, yirik arra tishli, yuqoridagilari ipsimon bolakchalarga bolingan. Gullari mayda, oq, murakkab soyab ...

Kashnich

Kashnich - soyabonguldoshlar oilasiga mansub bir yillik osimliklar turkumi, efir moyli va kokat-sabzavot ekini. Orta dengiz atroflarida 2 turi, Orta Osiyoda 1 turi - ekma K. osadi. Yevropa, Shim. Afrika, Osiyo, Shim. Amerika, mamlakatlarida, Ukra ...

Kovrak

Kovrak - ziradoshlar oilasiga mansub kop yillik otlar turkumi. Ozbekistonda 45 turi osadi. Sassiq K.ning boyi 1 m cha, ildizi sholgomsimon, diametri 15 sm cha. Poyasi tik, yogon, ichi kovak, yuqori qismi shoxlangan. Ildizoldi barglari bandli, 3 b ...

Pasternak

Pasternak - soyabonguldoshlar oilasiga mansub ikki va kop yillik otsimon osimliklar turkumi, sabzavot ekini. P.ning 15 turi bolib, shulardan 5 turi Kavkazda uchraydi. Ekma P. turi ekiladi. Yevrosiyo, Amerikada kop tarqalgan. P. 2 yillik osimlik. ...

Petrushka

Petrushka - soyabonguldoshlar oilasiga mansub bir yoki ikki yillik ot osimliklar turkumi, sabzavot ekini. Vatani - Orta dengiz boylari. 4 turi bor, shundan poliz P. turi ekiladi. Birinchi yili barg va ildizmeva hosil qiladi. Barglari 3 marta pats ...

Sabzi

Sabzi - soyabonguldoshlar oilasiga mansub ikki, qisman bir yillik otsimon osimliklar turkumi, sabzavot ekini. Sning 60 dan ortiq turi bor. Bir turi - madaniy S. ekiladi. Bu tur Garb va Osiyo kenja turiga bolinadi. Jahondagi deyarli barcha mamlaka ...

Selderey

Selderey, qafas - soyabonguldoshlar oilasiga mansub bir, ikki va kop yillik osimliklar turkumi; sabzavot ekini. Yevropa, Osiyo, Afrika, Amerika va Avstraliyada 20 turi tarqalgan. Xushboy S. jahondagi barcha dehqonchilik mintaqalarida ekiladi. Uni ...

Tulkiquyruq

Tulkiquyruq, yugon - soyabonguldoshlar oilasiga mansub kop yillik otlar turkumi. Ozbekistonda Ohangaron vohasi va Chimyon toglarida koproq xashakbop T. yoki shashir va Chimyon T.i uchraydi. Xashakbop T.ning boyi 2 m ga boradi. Iddizi yogon, silin ...

Ukrop

Ukrop, shivit - soyabongullilar oilasiga mansub bir yillik, bazan ikki yillik otsimon osimlik; sabzavot ekini. Osiyo va Afrikada 4 turi osadi. Bir yillik xushboy U. turi Yevrosiyo, Amerika va Afrikada, Orta Osiyoda keng Tarqalgan. Ozbekistonda U. ...

Zira

Zira - ziradoshlar oilasiga mansub kop yillik xushboy ziravor osimlik. Boyi 40 - 60 sm. Poyasining yarmidan yuqorisi shoxlangan. Ildizi tugunakli. Tupbarglari uzun bandli, poyadagilari bandsiz. Bargi ipsimon bolaklarga bolingan. Gullari oq, mayda ...

Gulqand

Gulqand - ortapishar pomidor navi. Ozbekiston sabzavotchilik, polizchilik va kartoshkachilik i.t. institutida "Vitaminli" navi namunasidan tanlash yoli bilan yaratilgan. 1990 y.dan issiqxonalarda kuzgi-qishki mavsumda yetishtirish uchun r-nlashti ...

Ozbekiston-178

"OZBEKISTON-178" - ortapishar pomidor navi. Ozbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tekshirish institutida 107D,D2D3DAK kolleksiya namunasidan tanlov usuli bilan chiqarilgan. Tupi ixcham, serbarg. Mevasi yumaloq, ogirligi 120 ...

Surxon 142

Surxon 142 - serhosil pomidor navi. Ozbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik institutining Surxondaryo tayanch punktida navlararo chatishtirish usuli bilan yaratilgan. Poyasi baquvvat, kam shoxlangan, bal. 100 - 155 sm, serbarg, bar ...

Tmk22

Tmk22 - ortapishar pomidor navi. Ozbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik intida Ozbekiston, Rossiya va Kuba olimlari hamkorligida Xeyns va L178 navlarini chatishtirib yaratilgan. Duragaylarning 1 - 2avlodi sinovlari va tanlash Tosh ...

Toshkent tongi

Toshkent tongi - erta ortapishar pomidor navi, Ozbekiston sabzavot, poliz va kartoshkachilik i.t. intida Das va Temnokrasniy navlarini chatishtirish yoli bilan yaratilgan. Toshkent tongining yetilish muddati - urugi unib chiqqandan to birinchi te ...

Volgograd 5/95

Volgograd 5/95 - ortagi pomidor navi. 1953 y. da Volgograd seleksiya st-yasida chiqarilgan. Poyasi baquvvat, shoxlanmay tik usadi, barglari tukli, shoda meva tugadi. Mevasi yirik, yassi-yumaloq, yumaloq, eti qattiq. Kochati urugdan unib chiqqanid ...

Buyuk Gatsby

Buyuk Gatsby - amerikalik yozuvchi Frensis Scott Fitzgerald qalamiga mansub tragedik roman. New-York shahrida yozilishi boshlagan roman Parijda yozib tugatilgan. Ilk bora Charles Scribners Sons nashriyoti tomonidan 1925-yil 10-aprelda 218 betli q ...

Islom oltin davri

Islom oltin davri - Islom tarixidagi madaniy, iqtisodiy va ilmiy taraqqiyot davri. Aksar manbalarda Islom oltin davri 7-asrdan 14-asrgacha davom etgan, deb korsatilgan. Mazkur davr abbosiy xalifa Horun ar-Rashid hukmronligida Bagdodda Bayt ul-hik ...

Sovet Ittifoqida Islom

Sovet Ittifoqida Islom ikkinchi eng yirik din bolgan. Ittifoq tarkibiga kirgan 15 respublikaning oltitasida, yani Ozarbayjon SSR, Tojikiston SSR, Turkmaniston SSR, Qirgiziston SSR, Qozogiston SSR hamda Ozbekiston SSRda musulmonlar asosiy aholi gu ...

Xitoyda Islom

Xitoyda Islom diniga 1400 yildan beri amal qilinib kelinadi. Songgi taxminlarga kora, musulmonlar mamlakat aholisining 0.45-2.8 foizini tashkil qiladi. Xueylar Xitoydagi eng yirik musulmonlar guruhi bolsa-da, eng kop musulmon istiqomat qiladigan ...

Madrasa

Madrasa - musulmonlarning orta va oliy oquv yurti. Ulamolar va maktabdorlar, Yaqin va Orta Sharq mamlakatlarida davlat organlari xizmatchilarini ham tayyorlaydi. VII - VIII asrlarda islom dini ulamolari musulmon ilohiyoti masalalarini sharhlab be ...

Ozbekiston islom sivilizatsiyasi markazi

Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Islom sivilizatsiyasi markazi - Ozbekistonda islom tarixiga oid ilmiy-tadqiqot ishlarini olib boruvchi markazdir.

Ayyub alayhis-salom

Ayyub alayhis-salom - Quronda nomi zikr qilingan paygambarlardan biri. Ayyub alayhis-salom ismi Quronda tort orinda zikr etilgan:Niso surasi 163-oyat, Anom surasi 84-oyat, Anbiyo surasi 83-oyat. Sod surasi 41-oyat. Ayyub alayhis-salom Muso alayhi ...

Ibrohim alayhis-salom

Ibrohim alayhis-salom - Quronda nomi zikr etilgan paygambarlardan biri, ozidan keyin otgan barcha paygambarlarning bobokaloni, arablar va yahudiylarning umumiy ajdodi. Yakkaxudolikni targib qilgan. Allohning chin dosti, imom, siddiq va hanif deb ...

Ishoq

Ishoq - Quronda nomi zikr etilgan paygambarlardan biri; Ibrohim ning Sora ismli ayolidan tugilgan oglIshoq Bibliyada Isaak nomi bilan malum. "Bani Isroil" qavmining barcha paygambarlari Ishoq avlodidandir. Rivoyatga kora, yoshi 90 ga yetgan Sora ...

Lut

Lut alayhis-salom - Qur’onda nomi zikr etilgan paygambarlardan biri. Harron shahrida da tavallud topib, Ibrohim alayhis-salom bilan birga Falastinga borgan. Sadum, Amura va uning atroflaridagi yerlarda chorvachilik bilan shugullangan. Paygambarli ...

Nuh

Nuh alayhis-salom Qur’onda nomi zikr qilingan paygambarlardan biri. Injildagi Noyga togri keladi. Qur’onga kora, Alloh Nuh alayhis-salomni oz qavmiga paygambar qilib yuborgan. Nuh alayhis-salom oz qavmi ichida uzoq umr kordi, yani, 950 yil yashad ...

Shuayb

Shuayb - Quronda tilga olingan paygambarlardan biri. Arabistonlik 4 paygambardan biri. Shuayb oz qavmini fasohatli usullar bilan imonga davat etganligidan "paygambarlar xatibi" deb nom olgan. Shuayb va uning qavmi Arabiston yarim orolining Qizil ...

Solih (paygambar)

Solih - Quronda zikr etilgan paygambarlardan biri. Quronga kora, Samud qavmini hidoyatga boshlash uchun paygambar qilib yuborilgan. Hijoz bilan Shom orasida Hijr degan joyda yashovchi bu qavm nafsoniy lazzatlarga berilgan, huzurbaxsh ichimliklar ...

Yahyo alayhis-salom

Yahyo alayhis-salom - Quronda zikri kelgan paygambarlardan biri. Zakariyo alayhis-salomning ogli. Yahyo alayhis-salom yoshlikdan ibodatga berilgan, Tavrotdaga hukmlarga astoydil amal qiladigan, nihoyatda halim va kamtar bolgan. Iso alayhis-salom ...

Yoqub alayhis-salom

Yoqub alayhis-salom - Quronda tilga olingan paygambarlardan biri. Isxoq alayhis-salomning ogli, Yusuf alayhis-salomning otasi Yoqub alayhis-salom Allohning birligiga, ibodatiga davat etuvchi paygambarlardan bolgan. Quronda uning taqvodorligi va p ...

Yusuf

Yusuf - Qur’onda zikr qilingan paygambarlardan biri. Qur’oni karimdagi 12-sura, yani "Yusuf" surasida Yusuf va Yaqub alayhissalomlar haqida soz boradi. Yusuf alayhissalom qissasi Qur’oni Karimdagi eng gozal qissalardan biridir. "Yusuf" surasidan ...

Sahihi Buxoriy

"SAHIHI BUXORIY" - 6 ta ishonchli hadis toplamidan biri. Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil alBuxoriyning 4 jilddan iborat bu hadislar toplami islom olamidagi boshqa muhaddislar toplagan hadis toplamlari orasida eng ishonarli va mukammalidir. Topla ...

Sahihi Termiziy

"SAHIHI TERMIZIY", "Sunani Termiziy" - 6 ta ishonchli hadis toplamidan biri. Abu Iso Muhammad Termiziy yozgan. "alJomi assaqih", "alJomi ulkabir" nomlari bilan ham yuritiladi. "S.T." Termiziyning 20 y. davomida ozga yurtlarda hadislarni organib, ...

Hanafiylik

Hanafiylik - sunniylikda diniy-huquq mazhablaridan biri. Imomi Azam asos solgan. Hanafiylik qoidalari Abu Yusuf Yoqub, Muhammad ash-Shayboniy, Quduriy va boshqa asarlarida ishlab chiqilgan. Bu mazhab tarafdorlari fiqhning 4 asosiy manbaini etirof ...

Hanbaliylik

Hanbaliylik - sunniylikaash diniy-huquq mazhablaridan biri. Ibn Hanbal asos solgan. H. tizimi ota torligi, har qanday korinishdagi "yangilik"ka, diniy masalalarda erkin fikr yuritishga qarshiligi, shariat ahkomlariga rioya etishda qatiy turishlig ...

Molikiylik

Molikiylik - sunniylikdagi diniy-huquqiy mazhablardan biri. Molik Ibn Anas asos solgan. Molikiylik Madinada paydo boldi, Arabiston yarim oroliga, keyin Misr, Shimoliy Afrika va Andalusiyaga tarqaldi. Molik ibn Anasning "al-Muvatta" asari molikiyl ...

Shofiiylik

Shofiiylik - sunniylikdagi diniy-huquqiy mazhablardan biri. Muhammad ibn Idris ash Shofiiy asos solgan. Sh. molikiylik va hanbaliylik diniy-huquqiy tizimiga yaqinroq turadi. Sh. tarafdorlari islom huquqidagi qiyos va rayni tola maqullamaydi, Quro ...

VI asr musulmon tarixining vaqt jadvallari

582: Muhammad paygambar amakisi Abu Tolib bilan Suriyaga safar uyushtirdi. Ular xristian rohibi Bahira bilan uchrashadilar. 598: Muhammad va Xadicha farzandli bolishadi. Ismini Qosim qoyishgan. 594: Muhammad paygambar Xadicha bint Xuvaylid karvon ...

Azon

Azon – 1) islom dinida har kuni oqiladigan 5 mahal namozga muazzin etadigan da’vat. A. namoz uchun buyurilgan sunnat hisoblanadi. Muazzin odatda har bir masjidda boladi. Uning aytgan A. i namoz vaqti bolganligini bildiradi. A. baland ovoz bilan o ...

Fotiha surasi

Fotiha surasi - Quronning 1-surasi. Makkiy suralardan biri, 7 oyatdan iborat. Bu sura Quronning 1-sahifasida va 1-juzida joylashgan. 5-bolib nozil bolgan. Quron nusxalarida Makkada nozil qilingan deb kelinayotgan bolsada, tafsir va hadislarda u M ...

Gusl

Gusl - pok bolish uchun butun badanni maxsus tartibda yuvish. Gusl jinsiy aloqa, ihtilom, hayzdan keyin farz boladi. Hanafiylik mazhabida Guslning sharti 3 ta - ogizni gargara qilish, burunni yaxshilab yuvish, badanning hamma joyini suv bilan pok ...

Janoza namozi

Janoza namozi – vafot etgan musulmonlar uchun jamoat bolib oqiladigan namoz. Mayyit yuvilib, kafanlanadi, masjidga keltiriladi. Jamoatning oldiga yuqoriroq yerga qoyiladi. Imom jamoatning oldiga otib Janoza namozini oqiydi. Janoza namozini oquvch ...

Juma namozi

Juma namozi ikki rakat farz bolib, undan oldin va keyin tort rakat sunnat oqiladi. Ilk va oxirgi sunnatlar peshin namozining sunnatlari kabi oqiladi. Imomga iqtido qilib oqiladigan ikki rakat farz esa, bomdod namozining farzi kabi oqiladi. Juma n ...

Namoz

Namoz - islom korsatmalari boyicha bajariladigan maxsus ibodat turi; islomdagi 5 rukndan biri. N. musulmonlarga meroj kechasi farz qilingan birinchi ibodatdir. Bir kecha-kunduzda 5 mahal N. oqish farz hisoblanadi. N. oqish "Allohu akbar" deb takb ...

Qibla

Qibla - musulmonlar namoz oqiyotgan paytda yuzini qaratib turadigan tomon. Dastlab Muhammad va uning tarafdorlari Quddus tomonga qarab namoz oqishgan. Hijriy 2-yili Makkadagi Kaba barcha musulmonlar uchun Qibla qilib belgilangan. Har bir musulmon ...

Qiroat

Qiroat - islom ananasida Quron oyatlarini tajvid qoidalariga rioya qilgan holda, oziga xos ohangda oqish. Qiroat bilan tilovatning farqi shundaki, Qiroat ilohiy oyatlar, vahiyni oqishga ham, inson tomonidan bitilgan yozuv va sherlarni oqishga ham ...