ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 474

Boze Eynshteyn statistikasi

Boze eynshteyn statistikasi - butun son spinli ayniy zarralar tizimiga tatbiq qilinadigan kvant statistika. Hind fizigi Sh. Boze va nemis fizigi A. Eynshteyn tomonidan yaratilgan. Unga asosan har bir kvant holatda zarralar soni ixtiyoriy boladi. ...

Boze gazi

Boze gazi - butun son spinpk zarralar yoki kvazizarralar dan tashkil topgan kvantaviy gaz. Boze - Eynshteyn statistikasitg boysunadi. B. g.ga nuklonlari soni juft bolgan atomlardan iborat bir atomli gazlar, foton, fonon gazlari va boshqa kiradi. ...

Bozgoy

Bozgoy - ananaviy cholgu musiqa asarlari shaklining ozgarmay, muntazam takrorlanuvchi kuy tuzilmasi. Cholgu asarning gavdalanishida xona bilan almashinuvi jarayonida B. muhim shakllantiruvchi vosita bolib xizmat qiladi: xonalarda ohanglar tobora ...

Bozor (jurnal)

"BOZOR, PUL VA KREDIT" - Ozbekistondagi bank xodimlari, tadbirkor va ishbilarmonlarning ilmiyamaliy oylik jurnali. Toshkent shahrida 1996 yil sentabrdan ozbek va rus tillarida nashr etiladi. Muassislari: OzR Markaziy banki, "Ozagrosanoatqurilishb ...

Bozor iqtisodiyoti modellari

Bozor iqtisodiyoti modellari - bozor iqtisodiyotining turlari. Bozor iqtisodiyoti modellari m.ning iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarga xos bolgan aralash iqtisodiyot, ijtimoiy bozor xojaligi va korporativ iqtisodiyot korinishlari mavjud. Aralash ...

Bozor iqtisodiyotiga otish

Bozor iqtisodiyotiga otish - ananaviy va rejali buyruqbozlik tuzumidagi iqtisodiy munosabatlardan bozor munosabatlariga otish jarayoni. Bu jarayon iqtisodiy zarurat, chunki ananaviy yoki rejali buyruqbozlik tizimlari barqaror iqtisodiy taraqqiyot ...

Bozor islohotlari

Bozor islohotlari - davlatning bozor iqtisodiyotiga otishni taminlashga qaratilgan ijtimoii, iqtisodiy choratadbirlari tizimi, iqtisodiy islohotlarnint tarkibny qismi. Bozor islohotlari totalitar rejali iqtisodiyot hukmron bolib kelgan sobiq sots ...

Bozor konyunkturasi

Bozor konyunkturasi - muayyan davrdagi bozor holati; bozorda muvozanatning mavjudligi yoki buzilganligi bilan harakterlanadi. Shunga kora Bozor konyunkturasi ijobiy va salbiy, qulay yoki noqulay bolishi mumkin. Bozor konyunkturasi talabning oshis ...

Bozor muvozanati

Bozor muvozanati - bozordagi talab va taklifning miqdoran va tarkib jihatidan bir-biriga muvofiq kelishi. Bozor muvozanati bir lahzalik, qisqa muddatli va uzoq muddatli bolishi mumkin. Talab va taklif uzoq vaqt bir-biridan ajralib qolsa, Bozor mu ...

Bozor segmenti

Bozor segmenti - bozorning sotiladigan tovarlar turi, hududiy joylashuvi, haridorlarning toifasi va ijtimoiy qatlamlari kabi belgilarga kora alohida qismlarga ajralishi. Bozorni segmentlarga ajratishda aholining harid qobiliyati, yashash sharoiti ...

Bozorshab

Bozorshab, bozori shab - otmishda Turkistonning yirik shaharlaridagi tungi bozor. Odatda koproq bayram va roza kunlari uyushtirilib, ommaviy kongil ochish kechalari bilan qoshib otkazilgan. B.da shaharning markaziy kochalaridan biri yoki maydon b ...

Bozurgoniy

Bozurgoniy -ozbek mumtoz ashulasi. "Bozirgon" dostoni qahramoni nomiga nisbat berilgan degan taxmin mavjud. Xorazm dostonlaridagi "Naylarman II" qoshigi ohanglari asosida Hoji Abdulaziz Abdurasulov tomonidan bastalangan. Shashmaqomdagn Dugoh maqo ...

Bogajili

Bogajili, Bogajeli - Nurota tog etaklarida yashovchi ozbek va turkmanlar tarkibiga kirgan qabilalardan biri. Ular "olti ota bogajili" deb ham atalgan. B. otmishda - qoshtamgali, orda, yastavon, chasgash, jaman, jayparli kabi bir necha uruqqa boli ...

Bogim

Bogim - suyaklar ning harakatchan birikishi, bunda birikkan yuza oraligida boshliq boladi. B. hosil bolishida ishtirok etadigan suyaklarning sinovial suyuqlik bilan tola. B. boshligi va B. xaltasi farq qilinadi. Suyaklarning bir-biriga birikkan u ...

Bogim (botanika)

BOGIM - 1) poya va novdaning barg, kurtak, bazan qoshimcha ildiz hosil qiladigan kismi. Boshlangich barg bilan birga osish konusidan shakllanadi. B. orqali bargdan otkazuvchi nay tolali boylamlar poyaga otadi. Poya bilan novdaning 2 bogim ortasid ...

Bogin (tilshunoslik)

BOGIN - 1) sozning alohida talaffuz qilish mumkin bolgan kichik bolagi. Fransuz tilshunosi M. Gammon 1929 yil da B. nutq artikulyatsiyasidagi muskullarning kuchlanishiga asoslangan, degan fikrni ilgari surgan. Bunda nutq oqimidagi tovush tizimini ...

Bogozlik

Bogozlik - urgochi hayvon organizmida homilani olib yurish davridagi fiziologik holat. Bu jarayon otalanishdan boshlanib yetuk homilaning tugilishi bilan tugaydi. Bogozlik bir homilali va kop homilali bolishi mumkin. Bogozlikning kechishiga qarab ...

Boka

Boka - tarixda turli ananaviy bayram va tantanali marosimlar chogida otkaziladigan pahlavonlar musobaqasida qatnashuvchi kurashchi, polvon. Bokalarning xalq orasidagi obrosi juda baland bolgan. Sugdda eng kuchli Boka sharafiga yiliga bir marta ni ...

Bokalar

Bokalar - togarak chokli ikkiqanotlilar kenja turkumiga mansub hasharotlar 3 oilasining umumiy nomi. Tanasi, odatda, tuklar bilan qoplangan, bazan yalangoch boladi. Voyaga yetgan B.ning ogiz organlari reduksiyaga uchragan, oziqlanmaydi. Uzoq yash ...

Bolamon

Bolamon balamon, balabon - Markaziy Osiyo va Kavkaz xalqlarining tilchali puflama sozi. Kadimdan mashhur, ayniqsa 15 - 17-asrlardagi B.chi sozandalar nomi tarixiy manbalarda kop uchraydi. Tashqi korinishi kichik surnaysimon bolsada, nayining ichk ...

Bolatchi

Bolatchi - duglatlarnint yirik amiri. Bolatchi haqidagi malumotlar faqat Muhammad Haydar ning "Tarixi Rashidiy" asarida uchraydi. Bolatchi 1347 - 48 yillarda Sharqiy Turkistondagi Oqsu degan joyda Moguliston taxtiga Tugluk Temurin otqazgan. taxmi ...

Bolim

Bolim - stratigrafiya shkalasining 3tartibli umumiy eng yirik birligi. Yer yuzi miqyosida tarqalgan. B. jinslari malum geologik davrda hosil bolib, Yer rivojlanishi tarixi va undagi hayotning yirik va aniq bosqichini aks ettiradi. Faqat oziga xos ...

Bolinishlik

Bolinishlik - biror sonning ikkinchi biror songa bolina olishligi. Agar butun sonni butun songa bolishdan hosil bolgan bolinma ham butun son bolsa, a soni b soniga qoldiqsiz bolinadi deyiladi. Bunda arifmetikaning quyidagi asosiy teoremasi orinli ...

Bolinmas fond

Bolinmas fond - jamoa xojaliklarining bolinmas fondi - jamoa xojaliklari, shirkat xojaliklarining azolari ortasida taqsimlanmaydigan jamgarmalar. Bolinmas fond tarkibi asosiy ishlab chiqarish va noishlab chiqarish vositalari va aylanma vositalar ...

Bolish qurilmasi

Bolish qurilmasi - buyum yoki mashina uzellarini zarur burchakka davriy buradigan qurilma. Sirtlarga ishlov berish va ularni olchashda, kesish asboblari hamda tishli gildiraklar tishlarini ochish, shlitsalar, kop kirimli rezbalar va spiral oyiqla ...

Bordoqiga boqish

Bordoqiga boqish - qishloq xojaligi hayvonlarini goshti uchun boqib semirtirish, qisqa muddatlarda sifatli va eng kop miqdorda gosht olishni taminlaydigan texnologik jarayon; qoramol, chochqa, qoy, parrandalar, quyon va boshqa bordoqiga boqiladi. ...

Bori (obraz)

BORI - ozbek xalq ogzaki ijodida totemik obraz. Qad. manbalardan yetib kelgan rivoyatlarda B. turk urugi avlodining davomchisi sifatida tariflanadi. "Ona bori" nomli afsonada tasvirlanishicha, qad. turklar goyo dushman tomonidan qirilgan turk uru ...

Bori baxshi

Bori baxshi - Sodiqogli - ozbek xalq dostonchisi. Bori baxshi ning otasi Sulton shoir nomi bilan tanilgan va Fargona vodiysi dagi mashhur bax shilardan bolgan. Bori baxshi dostonchilikni akasi Jora baxshidan organgan, asosan dutor jorligida kuyla ...

Boribosar

Boribosar, Orta Osiyo ovcharkasi - Orta Osiyoda tarqalgan jaydari it zoti. Uzoq davr davomida chuponlar tomonidan eng yaxshi namunalarini tanlash va tabiiy chatishtirish yoli bilan chikarilgan. Erkagi boydor, gavdali, kokragi keng, kallasi katta, ...

Boron

Boron - qad. ozbek milliy harakatli bola, ar oyini. B. keng maydonda 40x35 m, maysazor joylarda oynaladi. O~" uchun oddiy qiyiqcha - belbog i.atiladi, unga bir siqim qum va qipiq yoki mayda somon solinib tugiladi. Oyin har qaysisi 6 nafar ogil bo ...

Boron (shamol)

BORON - uzoq davom etadigan kuchli shamol. Odatda, siklonlarttt sovuq havo massasi egallagan qismlarida yoki antitsiklon chetlarida paydo boladi. B. vaqtida qor kochib, uy va devorlar yonida qor uyumlari paydo boladi, temir yol va avtomobil yolla ...

Boron olchagich

Boron olchagich - kuchli shamol tezligini olchaydigan asbob. B.o. sifatida Usimon manometrga ulangan ikkita Pito naychasidan iborat asbob, shuningdek kop kosachali anemograf ishlatiladi. Anemografning sezgir elementi metall naychaga mahkamlangan ...

Boshatish

Boshatish - toblangan polatni 720° dan past tragacha qizdirib, songra astasekin sovitish. Boshatish beqaror martensitni barqaror holatga keltiradi, ichki kuchlanishlarni kamaytiradi va polatning mexanik xossalarini ozgartiradi, yani ancha yumshat ...

Boston neft koni

Boston neft koni - Andijon viloyati Xojaobod tumani hududida, Andijon shahridan 15 km jan.sharqda joylashgan. 1952 yilda ochilgan, 1953 yil da ishga tushirilgan. Neft uyumlari yura, bur, paleogen va neogen yotqiziqlarida joylashgan. Yura davri yo ...

Boston sanatoriysi

"BOSTON" SANATORIYSI - balneologik kurort. Toshkent shahridan 30 km uzoqlikda, Chirchiq shahrida, dengiz sathidan 550 m balandlikda joylashgan. Maydoni 37.5 ga. Shundan 16 ga mevali bog va manzarali daraxtzorlardan iborat. Iqlimi kontinental: qis ...

Bostoniy Butrus

BOSTONIY Butrus - 19-asr arab marifatparvarlarining yirik namoyandalaridan biri, adib, pedagog va mutafakkir. Suriyadagi dastlabki marifatparvarlik jamiyati asoschisi. 1863 yilda Livanda arab tilida Yevropa usulidagi birinchi milliy maktab ochdi ...

Bostonliq xazinasi

Bostonliq xazinasi - moddiy madaniyat yodgorligi. Toshkent viloyati Bostonliq tumanining Sijjak qishlogidagi Kokyongoq mavzeida, Piskom daryosining ong sohilida bolgan. 1965 yilda chopon Q. Ermatov topib Ozbekiston xalqlari tarixi muzeyiga topshi ...

Botaloq

Botaloq - tuyanish bir yoshgacha bolgan bolasi. Yangi tugilgan B. juda nozik, ushoq boladi. B.lar umuman egizak tugilmaganligi sababli dastlab onasidan ajratilgan hodda maxsus issiq xonalarda boqiladi, sutkasiga 6 - 8 marta onasi yoniga olib chiq ...

Botqa

Botqa - turkiy xalqlar orasida qadimdan malum bolgan quyuq taom; asosan don dan suv yoki sutda quyilguncha qaynatib tayyorlanadi. Xolim, shovla, shirguruch, moshkichirikyabn taomlar ham Botqa turkumiga kiradi. Botqaga dondan tashqari gosht, sabza ...

Boy uzunligi

Boy uzunligi - irqqa xos belgi. Boy uzunligi antropologiya, tibbiyot sohalarida va tikuvchilik sanoatida hisobga olinadi. Muhim morfologik belgi bolgani uchun boshqa kopgina belgilar malum darajada u bilan aniqlanadi. Antropologiyada turli boy uz ...

Boyagichlar

Boyagichlar, boyovchi sintetik moddalar, rang - har xil mate riallarni turli rangga boyash uchun sintez usulida olinadigan organik moddalar. B.ga rangeiz birikmalar ham kiradi. Bunday birikmalar boyaluvchi moddalarga singdirilgach, rang hosil qil ...

Boyama naqsh

Boyama naqsh - naqshning keng tarqalgan turi; naqshlar qogoz, karton, ganch, yogoch va boshqa sathga tush va turli boyoqlar bilan chizib, boyab ishlanadi, ustidan lok surtiladi. Ozbekiston hududida qadimdan rivoj topgan. Yogoch buyumlar, mehnat k ...

Boyash

Boyash - 1) tolali materiallar yoki ulardan tayyorlangan buyumlar ga rang berish. Boyash uchun sintetik organik boyagichlar, pigmentlar, loklar va boshqa moddalar ishlatiladi. Boyagichlar va boyaluvchi materialning kimyoviy xossalariga qarab har ...

Boyin

Boyin - gavdaning bosh bilan tanani biriktiruvchi qismi; tepadan bosh, pastdan kokrak qafasi bilan chegaralangan. Boyinning orqa qismi ensa, oldingi yuzasi haqiqiy boyindir. Ensa qismi faqat muskullardan tashkil topgan bolib, oldi tomonida hiqild ...

Boyincha

Boyincha 1) otulov abzali. Ish hayvoni ni aravaga, juvozga, qoshga qoshganda ot boyniga kiydirib qoyiladigan abzal. Boyincha xomutini kotarib turgani uchun uning ot boynini qisishi yoki ogritishidan saklaydi, otning aravani tortishiga qulaylik tu ...

Boyoqlar

Boyoqlar - maydalangan mineral yoki organik pigmentlarning alifmoy, lok va boshqa boglovchilardagi suspenziyalari. Boyaluvchi buyumlarni yemirilishdan saqlaydi, shuningdek ularga kurkam, chiroyli tus beradi. Boyoqlarning oziga xos xususiyati shuk ...

Boz (mato)

Boz, karbos - bosh pishitilgan paxta ipidan sodda toqilgan mato; qalin, pishiq va tana haroratini bir xilda saqlaydigan mahalliy ipgazlama. Qadimdan qol dastgohdarida toqilgan. Yozma manbalarda boshqa matolar qatori B. ham kop tilga olingan: "qal ...

Boz qogon

Boz qogon - toqqiz oguzlar rahbari. 682 - 693 yillari hukmronlik qilgan Sharqiy turk qogoni Kutluq ning zamonida shuhrat topgan. Qutlug qogon Ikkinchi turk xoqonligiga asos solgan. Tavgochlar zulmidan qutulgach, Qutluq oz qoshinini Urxun daryosi ...

Boza

BOZA - tariq, oqshoq, arpa, suli va bugdoy kabi donlardan tayyorlanadigan, kayf beradigan ichimlik. Orta Osiyo xalqlari juda qadim zamonlardan buyon B. tayyorlagan. Maye, tarikdan quyidagi usudda B. tayyorlangan: tariq ivitilib, xaltaga solinadi ...

Bozatov tumani

Bozatov tumani - Qoraqalpogiston Respublikasidagi tuman. 1979 yil 10 aprelda tashkil etilgan. Bozatov tumani shim.da Moynoq tumani, garbda Qongirot, Qanlikol tumanlari, sharkda Chimboy, Kegayli tumanlari, jan.da Nukus tumani bilan chegaradosh. Ma ...