ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 73

Xubsugul

Xubsugul, Kosogul - Mongoliyaning shim. qismidagi kol. Tog oraligidagi tektonik botiqsa, 1645 m balandlikda joylashgan. Maydoni 2620 km², uz. 134 km, eni 36 km gacha. Eng chuqur joyi 238 m. Suvi chuchuk. X.dan EginGol daryosi oqib chiqib, Selenga ...

Yashilkol

Yashilkol - Tojikistonning Togli Badaxshon muxtor viloyatidagi kol. Panj daryosi havzasida, Shim. Alichur va Janubiy Alichur tizmalari orasida. Gunt daryosida, 3734 m balandlikda joylashgan. Uz. 24.2 km, keng joyi 3.7 km, mayd. 35.6 km². Ortacha ...

Yuqori kol

Yuqori kol - Buyuk kollar tarkibidagi kol, AQSH va Kanadada. Akvatoriyasining olchamlari boyicha dunyoda eng yirik chuchuk suvli kol. Mayd. 82.4 ming km². uz. 613 km, eni 256 km. Eng chuqur joyi 393 m. SentMeris daryosi orqali Guron koliga oqadi. ...

Zokirkol

Zokirkol - Qoraqalpogiston Respublikasi Moynoq tumanidagi qurib qolgan kol. Amudaryoning quyi oqimida, Qipchokdaryodan ajralib chiqadigan Madaliozak tarmogining bogllanishidan 3 km janubiy garbda bolgan. Maydon 50-yillarning boshida 10 km², ortac ...

Mahtumquli kochasi

Ushbu maqola kocha haqidadir. Mahtumquli sozining boshqa manolari uchun bu yerga qarang. Mahtumquli kochasi - Toshkentning markaziy kochalaridan biri. XIX asrning ikkinchi yarmida paydo bolgan. Toshkentning Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olin ...

Mustaqillik shoh kochasi

Художественный альманах "Письма о Ташкенте". Статья "По Пушкинской с Борисом Голендером" Художественный альманах "Письма о Ташкенте". Статья "Вдоль по Пушкинской…" Художественный альманах "Письма о Ташкенте". Статья "Ташкентские деревья, фотоэкск ...

Navoiy shoh kochasi

Ushbu maqola kocha haqidadir. Navoiy sozining boshqa manolari uchun bu yerga qarang. Navoiy shoh kochasi - Toshkent markazidagi shoh kochalardan biridir. Alisher Navoiy sharafiga shunday nomlangan. Kocha Amir Temur shoh kochasidan garbga chozilib ...

Astroiqlim

Astroiqlim – Joy va iqlimning astronomik kuzatishlarga tasiri. Biror joyning Astroiqlim ini organishda teles-kopik kuzatishlar olib borib, kechalari yulduzning miltillashi, osmonning tiniqligi va yoritilganligi, kunduz kunlari esa Quyosh diski ch ...

Atmosfera jarayonlari

Atmosfera jarayonlari – Atmosferaning bir tekis isimasligi va unda baroklinlikning rivojlanishi tufayli paydo boladigan jarayonlar. Atmosfera jarayonlari natijasida atmosferaning umumiy sirkuliyatsiyasi va bir qancha mahalliy sirkulyatsiyalar vuj ...

Aviatsiya meteorologiyasi

Aviatsiya meteorologiyasi -meteorologiya amaliy bolimi. At-mosfera hodisalarining samolyot va boshqa uchish apparatlari faoliyatiga ta’sirini organadi. Samolyotlarning uchishi, kotarilishi va ayniqsa qonishiga bulut, kuchli shamol, elektr razryad ...

Chaqmoq

Chaqmoq - atmosferada yuz beradigan uchqunli elektr razryadi. Bulutlar bilan bulutlar orasida yoki budutlar bilan yer orasida hosil boladi. Ch. hosil qiluvchi momaqaldiroq bulutining elektr zaryadlari 10 - 100 Kl bolib, unga sabab elektr zaryadla ...

Dol

Dol - yumaloq yoki turli shakldagi muz parchalaridan iborat atmosfera yogini. Kattaligi 5 - 55 mm va undan ortiqroq, bazan tovuq tuxumidek ham boladi. Yilning iliq vaqtlarida, odatda, top-top yomgirli bulutlardan kunduzi jala bilan birga yogadi. ...

Havo massasi

Havo massasi deb tayinli harorat va suv bugi miqdori bilan farqlanuvchi havo hajmiga aytiladi. Havo massalari yuzlab va minglab kvadrat kilometr maydonni qoplab, taglaridagi yer yuzi xarakteristikalariga mos xossali boladi. Havo massalari kenglik ...

Iqlim

Iqlim tushunchasi oz ichiga muayyan hududda uzoq vaqt davomida yigilgan harorat, namlik, atmosfera bosimi, shamol, yogin va boshqa meteorologik parametrlar statistikalarini oladi. Ushbu parametrlarning uzoq vaqt emas, balki muayyan vaqtdagi holat ...

Meteorologiya

Meteorologiya atmosferani organuvchi fan sohalari majmuidir. Unga ming yillar ilgari asos solingan bolsa-da, XVIII asrgacha meteorologiyada tayinli ilgorlanish bolmagan. XIX asrda kuzatuv tarmoqlari rivojlanishi ayniqsa jabhaga ijobiy tasir qildi ...

Momaqaldiroq

Momaqaldiroq yashin tufayli gumburlab chiqadigan tovushdir. Yashin tabiati va tinglovchidan uzoqligiga qarab, momaqaldiroq keskin, qattiq yoki uzoq, kuchsiz eshitilishi mumkin. Yashin bosim va haroratni keskin kotarib, chaqmoq ichi va atrofidagi ...

Mussonlar

Mussonlar - Yer yuzasida va troposferaning quyi qismida doimo bir tomonga esadigan va faqat yil fasllarining almashinishi bilangina oz yonalishini qarama-qarshi tomonga ozgartiradigan havo oqimi. Bunda quruq, kam bulutli havo ornini sernam, seryo ...

Ob-havo

Ob-havo - biror joy yoki hudud at-mosferasidagi meteorologik elementlarning uzuluksiz ozgarishlari maj-mui, atmosferaning muayyan tabiiy jarayonlarga bogliqholati. Bu jarayonlar atmosferada Quyosh energiyasi oqimi va Yer yuzasining ozaro tasirida ...

Osmon

Osmon koinot yoki atmosferaning biror sayyora sirtidan korinuvchi qismidir. Osmon rangi atmosferadagi gazlarning yoruglikni yutish va sindirish xususiyatlariga bogliq boladi. Osmon, osmon gumbazi - Yer ustida gumbaz shaklida korinib turadigan faz ...

Qor

Qor - havo temperaturasi 0° dan past bolganda bulutlardan muz kristallchalari tarzida yogadigan yogin. Muz kristallchalari shakli negizini olti burchakli plastinka yoki olti qirrali ustuncha tashkil etadi. Kristallchalarning diametri mm ning bir ...

Shamol

Shamol katta miqyosdagi gazlar oqimidir. Yerda shamol massiv havo harakatlarida namoyon boladi. Koinotda Quyosh nurlab chiqargan gaz va zarrachalardan iborat quyosh shamoli esadi. Sayyoralar atmosferasidan yengil kimyoviy unsurlar fazoga uchib ch ...

Tuman (tabiiy hodisa)

Ushbu maqola tabiiy hodisa haqidadir. "Tuman" sozining boshqa manolari uchun Tuman maqolasiga qarang. Tuman - tomchi holidagi suyuq dispers fazali aerozollar. Ota toyingan buglardan kondensatsiya natijasida hosil boladi. Atmosferadagi Yer sirti q ...

Yoginlar

Yoginlar - 1) atmosfera dan Yer yuziga tushadigan suyuq yoki qattiq holatdagi suv. Yo. bulutlardan yomgir, qor, dol va muz zarralari korinishida, havo qatlamidan shudring hamda qirov shaklida tushadi. Yogin miqsori tushgan Yo.ning holatidagi qatl ...

Abramov muzligi

Abramov muzligi – Olay tizmasining jan. yon bagridagi muzlik. Koksuv havzasida. Maydoni 22.8 km², uz. 10 km. Muzlikning toyinish havzasi keng muz hosil bolish mintaqasi – sirkdan iborat. Muzlik 4960 m ba-landlikdan boshlanib, muzlik tili 3600 m b ...

Birdmor muzligi

Birdmor muzligi - Antarktidada, Yer sharidagi eng katta vodiy muzliklaridan biri. Kugb platosidan tushib Ross shelf muzligiga tutashadi. Uz. 200 km. Eni 40 km. Yiliga 6 km 3 muz okeanga sinib tushadi. 1908 yil dek.da Sheklton boshchiligidagi ingl ...

Buxtarma muzliklari

Buxtarma muzliklari, Katta va Kichik Buxtarma muzliklar i - Jan. Oltoy tizmasidagi muzliklar, Buxtarma daryosining bosh qismida. Katta Buxtarma muzliklari uz. 6 km, eni 0.7–2 km, maydoni 4.5 km² ga yaqin. Kichik Buxtarma muzliklari uz. 2 km, mayd ...

Fedchenko muzligi

Fedchenko muzligi - Orta Osiyodagi eng katta togvodiy muzligi hisoblanadi. Pomirning shim.garbida. Uz. 77.4 km, maydoni 824 km². Muzning qalinligi orta qismida 1000 m dan ziyod. Muzlikning yuqori qismi 7480 m, quyi qismi esa 2900 m balandlikda. Q ...

Garmo muzligi

Garmo muzligi - Pomirdagi muzlik. Vaxshning chap irmogi Obixingov va Panjning ong irmogi Vanch daryosining boshlanish qismida. Uz. 30.4 km, eni qariyb 2 km, mayd. 115 km². Chuqur vodiyda joylashgan. Muzlikning uchi 2980 m balandlikda, muzlik tili ...

Grumm-Grjimaylo muzligi

Grumm-grjimaylo muzligi - 1) Bogdo-Ola togidagi kichik muzlik; 2) Yazgulom tizmasining shim. yon bagridagi muzlik. Fedchenko muzligidan Tanimas darasigacha chozilgan. Uz. 37 km, eni 700–1700 m, mayd. 143 km 2. Muzlik tili 3620 m balandda yotadi. ...

Inilchiq

Inilchiq - Markaziy Tyanshan toglaridagi vodiy muzliklari. Inilchiq daryosining yuqori oqimida. Janubiy I. yoki I. - Tyanshandagi eng yirik va uzunligi jihatidan Orta Osiyodagi ikkinchi tog-vodiy muzligi. Shimoliy I. yoki Reznichenko muzligi ni J ...

Korjenevskiy muzligi

Korjenevskiy muzligi - Shimoliy Tyanshandagi eng yirik vodiy mozligi. 3270 m dan 5020 m gacha bolgan balandlikda joylashgan. Uz. 11.7 km, maydoni 38 km². 1928 yil iyunda Germaniya bilan hamkorlikda Pomirga uyushtirilgan ekspeditsiya qatnashchisi ...

Petrov muzligi

Petrov muzligi - Tyanshandagi muzlik. Oqshiyroq toflarida, Norin daryosining bosh irmogi Qumtor daryosi boshlanadigan joyda. Maydoni 73.9 km². Uz. 14.3 km, eni quyi qismida 1.8 km gacha. A. V. Kaulbars ekspeditsiyasida qatnashgan topograf Petrov ...

Ross shelf muzligi

Ross shelf muzligi - Garbiy Antarktida™ eng katta shelf muzligi, Meri Berd Yeri bilan Viktoriya Yeri oraligida. Jan.dan shimolga 850 km, sharkdan garbga 900 km masofaga chozilgan. Maydoni 500 ming km² dan ortiq. Dengiz sathidan bal. 30–100 m, muz ...

Sagron

Sagron, Sugron - Pomir shim.garbidagi muzlik. Pyotr I tizmasining shim. yon bagrida. Uz. 24 km. Maydoni 48 km², 2880 m balandlikda tugaydi va undan Muksuvning chap irmogi Sagron daryosi boshlanadi.

Zarafshon muzligi

Zarafshon muzligi - Olay, Turkiston va Zarafshon tizmalari birbiri bilan qoshilgan joydagi muzlik. Mastchoh tog tugunida joylashgan. Uz. 27.8 km, keng joyi 2 km, mayd. 43 km², ortacha qalinligi 200 m. Muzlikning 24 km² qismi morena bilan qoplanga ...

Avstraliya (davlat)

Avstraliya, Avstraliya Ittifoqi – Janubiy yarim shardagi davlat, A. materigi, Tasmaniya orol va boshqa orollarda joylashgan. Maydoni 7.682 mln. km². Aholisi 19 mln. kishi. Poytaxti – Kanberra shahri

Gavayi (yarim orol)

Gavayi - Tinch okeandagi Gavayi arxipelagidagi eng yirik orol. Mayd. 10.4 ming km 2. Birlashib ketgan bazalt qalqonli beshta vulkan: Mauna-Kea, Mauna-Loa, Xuala-Lai, Koxala va Kilauea dan iborat. Mauna-Loa va Kilauea - harakatdagi vulkanlar. Iqli ...

Nauru

Nauru, Nauru Respublikasi - Tinch okeanning janubigarbiy qismidagi Nauru orolda joylashgan davlat. Maydoni 21 km². Aholisi 12.3 ming kishi, Rasmiy poytaxti yoq. Hukumat qarorgohi Meneng okrugida, hukumat binosi va parlament - Yaren okrugida. Mamu ...

Pasxa oroli

Pasxa oroli, Rapanui - Tinch okeanning sharqiy qismidagi vulkan oroli. Jan. Amerikadan 3000 km uzoqlikda, Chili hududi. Maydoni 165.5 km². Orol uchburchak shaklda bolib, har bir uchida vulkanlar bor: Rano-Aroi, Katiki va Rano-Kao. Qirgokdari qoya ...

Taiti

Taiti - Tinch okeandagi vulkan oroli. Jamiyat orollari guruhidagi eng katta orol. Maydoni 1042 km². Tor boyin orqali tutashgan ikkita tog massividan iborat. Asosan, bazalt jinslardan tuzilgan. Eng baland joyi 2241 m. Marjon riflari bilan oralgan. ...

Tonga

Tonga, Tonga Qirollig i - Tinch okeanning janubi-garbiy qismidagi va Polineziyadagi Tonga arxipelagida joylashgan davlat. Maydoni 748 km². Aholisi 106.1 ming kishi. Poytaxti - Nukualofa shahri Mamuriy jihatdan 6 okrug ra bolinadi.

Tuvalu

Tuvalu - Okeaniyada, Tinch okeanning janubi-garbiy qismida joylashgan davlat. BMT azosi. Maydoni 26 km², aholisi 11.15 ming kishi. Poytaxti Funafuti shahri. Aholisining kopchiligi tuvalular. Rasmiy til - ingliz tili, shuningdek, polineziya tillar ...

Admiralteystvo orollari

Admiralteystvo orollari -Tinch okeandagi vulkan va marjon orollari; Bismark arxipelagida. Papua-Yangi Gvineya tarkibida. Maydoni 2072 km². Asosiy shahri – Lorengau. Aholisi qariyb 40 ming kishi, asosan papuaslar. Eng baland joyi 719 m. Orollar or ...

Bali

Bali - Malayya arxipelagidagi orol. Indoneziyaga qarashli Kichik Zond o.lari todasida. Maydoni 5.6 ming km². Aholisi 2 mln. kishidan ortiq. Yirik shahri - Denpasar. Orolning yer yuzasi togli, sharqiy qismida Agung vulkani bor. Iqlimi tropik, muss ...

Bering oroli

Bering oroli - Bering dengizining Komandor orollari guruhidagi orol. Maydoni 1.7 ming km². Jan.sharqiy qismi togli, paleogenneogenning tuf va antropogenning effuziv yotqiziqlaridan tuzilgan. Iqlimi okean subarktika iqlimi. Yiliga 500 mm yogin yog ...

Bioko oroli

Bioko oroli - Atlantika okeanining Gvineya qoltigidagi orol, Afrika qirgoqlari yaqinida. Ekvatorial Gvineya provinsiyasi. Maydoni 2017 km². Aholisi 100 ming kishidan ortiq. Orol vulkan massivlarining qoshilishidan paydo bolgan. Doim yashil tog tr ...

Borsakelmas

Borsakelmas - Orol dengizining shimoliy garbiy qismidagi orol. Qozogistonning Kizilorda viloyatida. Uz. 27 km, eni garbda 11.5 km, sharkda 2.5 km. Maydoni 133 km². Qirgoqlari asosan tekis, past, janubiy qirgogi bir oz baland va qoyali. Yer yuzasi ...

Irlandiya oroli

Irlandiya oroli - Britaniya orollari arxipelagidagi orol. Shimol, garb va janubidan Atlantika okeani, sharqdan Irlandiya dengizi orab turadi. Shim. va San-Georg bogozlari orqali Buyuk Britaniya o.dan ajralib turadi. Mayd. 84 ming km 2, shimoliy d ...

Kalimantan

Kalimantan, Borneo - Malay arxipelagidagi eng yirik orol, Katta Zond orollari tarkibida. Maydon 734 ming km 2. Aholisi 10 mln.dan ziyod. Kalimantan hududining katta qismi Indoneziya tarkibida, shim. va shim garbiy qismi Malayziya va Bruney davlat ...

Keshm

Keshm - Hormuz bogozidagi orol, Eron hududi. Mayd. 1.4 ming km². Ohaktosh va qumtoshlardan tashkil topgan. Eng baland joyi 396 m. Mevali boglar, xurmo daraxti plantatsiyalari bor. Baliq ovlanadi, marvarid olinadi. Shim sharqiy qismida Keshm sh. j ...