ⓘ Afyun, opiy, qora dori–1 koknorning xomroq kosagini tilib qoyganda undan oqib chiqib, havoda qorayib qotgan, sutsimon shira. Tar-kibida morfin, papaverin, kodei ..

                                     

ⓘ Afyun

Afyun, opiy, "qora dori"–1) koknorning xomroq kosagini tilib qoyganda undan oqib chiqib, havoda qorayib qotgan, sutsimon shira. Tar-kibida morfin, papaverin, kodein, te-bain, narkotin va 20 ga yaqin boshqa al-kaloidlar bor. Dam-badam qabul qilib turilsa, boshqa narkotiklar kabi unga organib qolish mumkin. Bu hayot uchun xavfli. A. preparatlari tibbiyotda ogriqsizlantiruvchi dori sifatida ish-latiladi. U asosan tarkibidagi morfin bilan ta’sir etadi.A. qadimdan ma’lum. Bardi ga yozilgan qad. Misr yozuvlarida dori sifatida tavsiya etilgan. Teofrast, Di-oskoridus-Diskuridis ham oz asarlarida A. dori ekanligini aytib otishgan. A. dastlab dori sifatida Kichik Osiyoning janubi-sharqida, Yevro-pada ishlatilgan va "opiy" deb atalgan. Yunonlardan arablar va Yaqin Sharqdagi boshqa xalqparga "afyun" shaklida kirgan. Abu Bakr ar-Roziy, Abu Ali ibn Sino, Ibn Baytor, Dovuvdi Antokiylarning asarlarida ham A.ning tibbiy nafi, ishlatilish usullari bayon etilgan. Xitoyda A.ni tutatib chekish rasm bolgan. Bu odat keyinchalik Hindiston va Eronga ham otgan. A. kuchli narkotik 803bolganligi uchun hamma mamlakatlarda, jumladan Ozbekistonda ham uni iste’-mol qilish taqiqlangan. A.ni ishlab chiqarish va sotish bilan shugullangan kishilar jino-iy javobgarlikka tortiladi; 2) ba’zan zahar, ogu ma’nosida ishlatiladigan soz.

Afyun lolaqizgaldoq papaver somniferum sharbatini quritib olinadigan kuchli giyohvanddir. Morfin alkaloidlari kop bolganligi uchun tibbiyotda ogriqsizlantiruvchi dori sifatida qollanar edi; biroq bangilikni keltirib chiqarishi tufayli hozirda deyarli qollanmaydi.

                                     

1. Tarixi

Afyun haqida eslab otuvchi ilk manbalar mil. avv. 500 yillarga oiddir Mesopotamiya. Qadimgi Yunonistonda ham ma’lum bolgan, jumladan Buqrot afyunning ogriqsizlantiruvchi xususiyati borligini e’tirof etgan. Yevropada afyunxorlik XIX asrda avjiga chiqqan.

                                     
  • Ingliz - xitoy urushi 1840 - 42 birinchi afyun urushi - Angliyaning Xitoyga qarshi bosqinchilik urushi. Angliya Xitoyni o ziga qaram, yarim mustamlaka
  • Ingliz - fransuz - xitoy urushi 1856 - 60 ikkinchi afyun urushi - Angliya va Fransiya tomonidan Xitoyga qarshi uyushtirilgan bosqinchilik urushi. Angliya
  • Kodein Codeinum - afyun tarkibidagi alkaloid. Hidsiz, achchiq oq poroshok, suvda yomon eriydi. Kimyoviy tarkibiga ko ra, morfinga yaqin tursa ham, og riq
  • 1839 - Lin Zeysuy 1, 2 mln. kg. giyohvand moddalarni yo qotishni buyurib, Afyun urushlariga yo l qo ydi. 1927 - Moskvaning qayta rekonstruksiyasi suratda
  • Morfin - afyun opiy ning asosiy alkaloidi. Afyundan kimyoviy yo l bilan ajratib olinadi. Og riq qoldiruvchi kuchli narkotik moddalar turkumiga kiradi
  • o simliklar turkumi urug idan o simlik moyi qarang Moyli ekinlar va ko sagidan afyun olish uchun yetishtiriladigan ekin. 100 turi ma lum. Mo tadil, subtropik
  • morfinni birinchi marta 1806 nemis aptekari Sertyurner ko knori shirasi afyun dan ajratib oldi. Shundan keyin olimlar o simliklar ta - nasida neytral va
  • afyun keltira boshladilar. 1839 yilga kelib inglizxitoy munosabatlari keskinlashdi va 1840 - 42 yillarda Angliya bilan Xitoy o rtasida birinchi afyun
  • yillik sloveniyalik mingdevona Scopolia carniolica Mingdevona, Kofirning afyun Hyoscyamus Niger Bangidevona, Jimson o ti Tikanli olma Datura stramonium
  • sezdirmaslik masalasiga ham Ibn Sino katta e tibor bergan. Buning uchun u afyun mingdevona, nasha va sh. k. narkotik ta sirga ega bo lgan dorilardan foydalangan
  • o xshagan odamman, But I ve got better things to do Ammo men ahmoqona o tirib afyun hidlashdan ko ra Than sit around and smoke dope Yaxshiroq narsalar haqida