ⓘ Abdulla Avloniy XIX asr oxiri XX asr boshidagi ozbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri marifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va ..

Jadid teatrlari

Jadid teatrlari XIX-XX asrlarda Ozbekiston hududida paydo bolgan, bu teatrlarning Ozbek milliy teatrlarining kop jihatidan yuksalishida katta ahamiyatga ega. 1911-yil Turkiston hududida ilk drama asarlar sahnalashtirilgan. Misol qilib olganda Behbudiyning "Padarkush" spektakli, "Mahramlar" nomi bilan mashhur bolgan A.Samadovmning spektakllarini etiborga loyiq asarlar sifatida olish mumkin. Bular ichida padarkush spektaklini yaqqol ajratib olsa boladi, chunki osha davrda uning goyaviy ahamiyati juda katta bolgan. Samarqand shahrida birinchilardan bolib yangi Ozbek jadid teatri ish boshladi, ...

                                     

ⓘ Abdulla Avloniy

Abdulla Avloniy XIX asr oxiri XX asr boshidagi ozbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri marifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va jamoat arbobidir.

U Toshkentning Mergancha mahallasida toquvchi Miravlon aka oilasida tavallud topdi. Avval Oqchidagi boshlangich maktabda, song shahar madrasalaridan birida tahsil oldi. Biroq koproq mustaqil oqib-organdi, tez orada oz davrining savodxon, marifatparvar kishisiga aylandi. Avloniy asrimiz boshlarida olkamizda avj olgan jadidchilik harakatining faol ishtirokchisi sifatida millat bolalarini savodli qilish, ulardan yetuk olimlar, mutaxassislar tayyorlash, Vatanni ozod korish, farovon etish yolida fidoyilik bilan mehnat qildi. Ana shu maqsadda juda kop sohalarda faol ish olib bordi. 1907-yilda oz uyida "Shuhrat" nomli gazeta nashr qildi. U mahallasida yangi usuldagi maktab ochdi. "Usulijadid" maktablari uchun tort qismdan iborat "Adabiyot yoxud milliy sherlar", "Birinchi muallim", "Ikkinchi muallim", "Maktab gulistoni", "Turkiy guliston yoxud axloq" kabi darslik va oqish kitoblari tuzdi. Maktab-maorif ishlariga yordam korsatish maqsadida xayriya jamiyati tashkil qildi. "Nashriyot" shirkati tuzib, Xadrada "Maktab kutubxonasi" kitob dokonini ochdi.

Marifatparvar adib, dramaturg, pedagog, noshir va jamoat arbobi Abdulla Avloniy 1934-yil 25-avgustda Toshkentda vafot etdi. Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

                                     

1. Nashr qilingan asarlari

  • Avloniy. Turkiy guliston yohud axloq. T., 1992.
  • Milliy uygonish. T., 1993.
  • Avloniy. "Toshkent tongi". T., 1978.
  • Avloniy, Tanlangan asarlar, Ikki tomlik, "Manaviyat"., T., 1998 y.
  • Avloniy. Oson millat. T., 1993.
  • Avloniy. Afgon sayohati. Kundaliklar. "Sharq yulduzi", 1990, 7-son.

Assalomu aleykum