ⓘ Astronomik birlik – astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bolgan ortacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal para ..

                                     

ⓘ Astronomik birlik

Astronomik birlik – astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bolgan ortacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni kuzatish usuli bilan topiladi. Deyarli barcha asronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149.6 mln. km deb olinadi. Aniq qiymati:

Astronomik birlik – astrono-miyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bolgan ortacha masofaga teng. A.6.ni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal pa-rallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladi-gan sayyoralarni kuzatish usuli yoki boshqa usul bilan topiladi. 20-asr gacha bu maqsadda Marsning buyuk ropara turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin otadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yoli bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930– 31 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqliqdan otdi. Oddindan tuzilgan dasturga kora jahonning 24 ra-sadxonasida, shu jumladan, Toshkent ra-sadxonasida ham kuzatuvlar olib bori-lib, R"e=8.790"ga tengligi aniqlandi.1961–63 yillarda sobiq Ittifoq va AQShda Merkuriy, Venera va Mars ra-diolokatsiya qilinishi natijasida Astronomik birlik hisoblandi. Astronomik birlik ni butun olam tortishish qonunita asoslangan dinamik va yoruglik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin. Astronomik birlikning eng aniq qiymati 1 a.b.=149597870±2 km avto-matik kosmik kemalar harakatini kuza-tib topildi. Deyarli barcha astronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149.6 mln. km deb olinadi.

1 a.b. = 149 597 870 691 ± 30 m.
                                     

1. Tarixi

XX asrgacha bu maqsadda Misrning buyuk ropara turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin otadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yoli bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930-1931 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqlikdan otdi. Oldindan tuzilgan dasturga kora jahonning 24 rasadxonasida, shu jumladan, Toshkent rasadxonasida ham kuzatuvlar olib borilib, Р"е=8.790" ga tengligi aniqlandi. 1961-1963 yillarga sobiq Ittifoq va AQSHda Merkuriy, Venera va Mars radiolokatsiya qilinishi natijasida "Astronomik birlik" hisoblandi. Astronomik birlikni butun olam tortishish qonuniga asoslangan dinamik va yoruglik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin.

                                     
  • orbitasigacha yaqinlashishi mumkin. Quyoshdan uzoqligi 1, 9 - 9, 7 a. 6. astronomik birlik Quyosh atrofini aylanib chiqish davri 13, 7 yil. O zME. Birinchi
  • sayyora, diametri 555 km. Quyoshdan o rtacha uzoqligi 2, 2 dan 2, 6 astronomik birlik gacha, Quyosh atrofida aylanish davri 504 kun. V. Toshkentda 1900
  • diametri taxminan 1 km ga teng Quyoshdan o rtacha uzoqligi 0, 004 astronomik birlik a. b. ga teng G. 1937 y.dan keyin kuzatilmagan bo lib, yo qolgan
  • kometa Galley uning nomi bilan ataladi. Yerdan Kuyoshgacha masofa astronomik birlik ni aniqlash usulini ishlab chiqqan. Osmonning Jan. yarim sharidagi
  • sayyora. Diametri 225 km. Yu.ning Quyoshdan o rtacha uzoqligi 2, 668 astronomik birlik Quyosh atrofini 4, 36 yilda to liq bir marta aylanib chiqadi. Orbitasining
  • joylashgan Andrushev astronomik observatoriyasida kashf etilgan edi. Fazoviy jism Quyosh atrofida taxminan 2, 3 astronomik birlik masofada taxminan 344
  • millimetr mm mikrometr μm angstrem Astronomiyadagi birliklari: astronomik birlik a.birl. Yorug lik yili 1 yor. yili Ingliz - amerika birliklari:
  • rivojlangan yozuv tizimi, shuningdek badiiy, arxitektura, matematik, taqvim va astronomik tizimlari bilan mashhur edi. Mayya sivilizatsiyasi Meksikaning janubi - sharqidan
  • biri Quyoshdan uzoqligi bo yicha 7sayyora. Astronomik belgisib Quyoshdan uzoqligi 19, 19 astronomik birlik 2872, 0 mln. km ga teng Orbita ekssentrisiteta