ⓘ Dunyo tomonlari ufq tomonlari - ufq gorizontning 4 asosiy nuqtasi: shimol Sh. yoki N, janub J., S, sharq Sh., O yoki Ye, garb F., W. Bazan ufqning tegishli chor ..

Geografik qutblar

Geografik qutblar - Yer aylanishidan hosil bolgan xayoliy oqning Yer yuzasi bilan kesishgan nuqtalari. G. q.da Yer meridianlarining hammasi tutashadi. Unda odatdagi dunyo tomonlari yoq, kun va tun almashinmaydi. U yerda Quyosh yarim yil chiqmaydi va yarim yil botmaydi. G. q. nuqtasi Yer yuzasida murakkab ztri chiziq boylab siljib yuradi, yani tomonlari 26 m bolgan kvadrat ichida oz holatini ozgartirib turadi. Yer shaklining sharga deyarli oxshash bolganligi tufayli, qutblarga Quyosh nuri yotiq tushadi, natijada G. q. atrofida juda keng maydonning iqlimi sovuq, kuchli shamol va izgirinlar b ...

Qalajiq qala

Qalajiq qala - Tarixdan ma’lumki, qadimdan Xorazm zamini sahrolar bilan oralgan hududda joylashgan va tirikchilikning asosiy manbasi bolgan dehqonchilik, sun’iy sugorishga asoslangan edi. Mazkur sugorish tarmoqlari, dunyo tarixidagi eng qadimiy sugorish tarmoqlaridan bir bolib, butun voxani hayot manbasi bolgan suv bilan ta’minlab turgan. Tabiiyki, bunday tarmoqlar nafaqat daryodan uzoq bolgan yerlarga suv yetkazib berishga balki, uning atroflarida sekinlik bilan taraqqiy qila boshlagan shaharsozlik madaniyati rivojlanishiga ham xizmat qilgan. Xorazmning shu yosinda paydo bolgan qadimiy qa ...

                                     

ⓘ Dunyo tomonlari

Dunyo tomonlari ufq tomonlari - ufq gorizontning 4 asosiy nuqtasi: shimol Sh. yoki N, janub J., S, sharq Sh., O yoki Ye, garb F., W. Bazan ufqning tegishli choragi tomonlarini ham D. t. deyiladi. Shimolni Qutb yulduzi orqali aniqlasa ham boladi. Bu 4 nuqtani asosan lotincha nomining bosh harflari bilan ishlatiladi N, S, E, W. North Shimol, South Janub, East Sharq, West Garb.