ⓘ Toglar ..

Agatchagil togi

Agatchagil togi – Ozbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyatidagi Sherobod-Sariqamish tizlasining bir qismi. Oqqapchigay darasidan Ulaynor dovonigacha chozilgan. Mutlaq balandlik– 1280–1300 m. Agatchagil togining janubi-sharqiy yon bagri tik va shimoli-garbiy yon bagri esa qiyaroq. Agatchagil togi zamini bor davrining yashil gil, qumtosh, alevrolit, gips va ohaktoshlaridan, suvayirgich qismi qattiq ohak-toshlardan tuzilgan. Ohaktosh qatlamining bazi joylari suvda erib, kichik gorlar hosil qilgan. Tog etaklarida quruqsoy kop. Soylarning tagini prolyuviy jinslari qoplagan.

Alashan (tog)

Alashan, Xelanshan – Xitoyning Gansu provinsiyasidagi tog tiz-masi, Alashan cholining janubi-sharqiy chekkasida. Shimolidan jan.ga 270 km ga chozilgan. Eng baland nuqtasi 2855 m. A. tuprogi unumdor va aholi zich yashaydigan Xuanxe vodiysini Alashan qum cholidan ajratib turadi. A.ning yuzasi toshloqli chala choldan iborat. Chala chol va dasht osimliklari osadi. Kumir koni bor.

Aldan togligi

Aldan togligi – Sharqiy Sibirdagi toglik, Saxa ning jan,da. Stanovoy tizmasidan shim.roqda, Olyokma va Uchur daryolari oraligida, ortacha bal. 800–1000 m bolgan yassi qirlar kop, ularning orasidan bal. 1400–2000 m keladigan ayrim-ayrim tog tizmalari kutarilib turadi. Asosan arxey va pro-terozoy gneyslari va kristalli sla-neslardan tuzilgan. 1100–1300 m ba-landlikkacha qaragaytilogoch ormonlari va tog tilogoch taygasi, undan yuqorida kedr chakalaklari uchraydi. Yalangoch tog tepalari toshloq tundra. Temir rudasi, toshkomir, slyuda, oltin konlari bor.

Alyaska tizmasi

Alyaska tizmasi – Alyaska janubidagi tog tizmasi. Uz. 1000 km, eng baland choqqisi Mak-Kinli. Oq qismi granitlardan, chekkalari chokindi jin-slardan tashkil topgan. Yon bagirlari tik, qoyali, kuchli parchalangan. Alyaska tizmasi Tinch okeandan keladigan nam shamollarni tu-tib qoladi. Janubiy yon bagirlari namgarchil, 800 m balandlikkacha qora qaragay ormonlari, undan yuqorisi qor va muzlar bilan qoplangan. Shimoliy yon bagirlari qurgoqchil, 1000– 1100 m gacha ormon, undan balandda tog tundralari bor.

Appalachi toglari

Appalachi toglari – Shimoliy Amerikadagi toglar, AQSH bilan Kanada hududida. Janubi-garbdan shimoli-sharqqa 2600 km chozilgan, eni 300 – 500 km. Eng baland choqqisi – Mitchell togi. Appalachi toglari janubi-sharqiy va shimoliy qismlari paleozoy erasida burmalangan kristall jinslar dan, janubi-garbiy qismi chokindi jinslar – ohaktosh, qumtosh, gilli slaneslardan tashkil topgan. Me-zozoy va kaynozoyda toglar gum-bazeimon 581kotarilgan. Toglarni kopdan-kop daryolar parchalab yuborgan. Shimoliy tomonlari relefini tortlamchi davr muzliklari ancha ozgartirgan. Appalachi toglari iqlimini Atlan-ti ...

Atlas (tog)

Atlas toglari - Afrikaning shim garbidagi toglar, Marokash, Jazoir va Tunis hududida. Orta dengizga parallel joylashgan birqancha tizmalar va tog massivlaridan iborat, ularni platosimon baland tekisliklar bir-birlaridan ajratib turadi. Bal. 4165 m gacha, uzunligi 2000 km chamasida. Uchlamchi davr oxirida vujudgakelgan. Zilzilalar bolib turadi. Asosan ohaktosh, mergel, har xil gillardan tashkil topgan. Foydali qazilmalardan temir, qorgoshin, rux, kobalt, molibden rudalari, fosforit, tosh-tuz uchraydi. Subtropik mintaqada joylashgan, iqlimi sohilda orta dengiz iqlimi, qolgan joylarda chala c ...

                                     

Achchitog

Achchitog – Sulton Uvays tizmasining garbiy qismidagi choqqi. Dengiz sathidan balandligi 331 m. Paleozoyning yashma va yela-netslaridan tuzilgan. Yon bashrlari tik, yemirilgan qoya toshlardan iborat.

                                     

Aneto choqqisi

Aneto choqqisi, Piko-de-Aneto – Pireney toglari dagi eng baland choqqi. Granitdan ibo-rat. Maladet toglarida joylashgan. A-ch. doimiy qorlar bilan qoplangan. Kichikroq muzliklar ham bor.

                                     

Ay-Petri

Ay-petri – Qrim toglarining Bosh tizmasidagi choqqi. Alup-ka shahri yaqinida, Qora dengizdan tik kotarilib turadi. Bal. 1233 m. Asosan ohaktoshlardan tarkib topgan.

                                     

Ayribobo choqqisi

Ayribobo choqqisi – Ozbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyatidagi Kohitangtov tizmasining suvayirgich qismidagi choqqi. Ozbekiston bilan Turkmaniston chegarasida. Balandligi 3139 m. Ayribobo choqqisi Kohitangtovning eng baland joyi. Ayribobo choqqisining aksari qismini nurashga chidamli argillit va alevrolitlar hamda qumtoshlar tashkil etgan. Choqqi nayzasimon shaklda. Ayribobo choqqisi Kohitangtov-Surxon qoriqxonasi hududiga kiritilgan.

                                     

Bazumi tizmasi

Bazumi tizmasi - Kichik Kavkazdagi tog tizmasi. Armaniston Respublikasining shim. qismida. Uz. 70 km. Eng baland joyi 3016 m. Asosan granitlardan tuzilgan. Yon bagirlari dasht, butazor va ormondan iborat. Baland qismlarida subalp va alp otloqdari bor.

                                     

Beltov toglari (tog)

Beltov toglari - Quljuqtov toglarining garbiy davomi. Markaziy Qizilqumda. Eng baland joyi 495 m. Beltov toglari devon davrining ohaktoshlaridan, oq qismn esa intruziv jinslardan tashkil topgan. Qizilqumdagi boshqa toglar kabi gersin orogenezida burmalangan. Beltov toglari da karst hodisasi keng tarqalgan. Suvayirgich qismi yassi. kamroq oyilgan, yon bagirlarida quruq soylar bor. Grafit topilgan.

                                     

Beluxa (choqqi)

Beluxa - Oltoydagi eng baland choqqi, Katun tizmasida, 2 choqqidan iborat. Mutlaq bal. 4506 m. Yon bagirlari doimiy muz va qor bilan qoplangan. Katun, Berel, Mensu va boshqa muzliklar bor.

                                     

Birranga toglari

Birranga toglari - Taymir yarim orolning shimoliy qismidagi toglar. Krasnoyarsk olkasidagi Taymir muxtor okrugida. Uz. qariyb 1100 km. Eng baland joyi dengiz sathidan 1146 m. Birranga toglari chuqur vodiylar bilan kesilgan yassi choqqili tizmalar olkasi. Birranga toglari da muzliklar bor. Asosan effuziv jinslardan tarkib topgan. Yon bagirlari toshloq arktika tundrasidan iborat.

                                     

Chixachyov tizmasi

Chixachyov tizmasi - Oltoyning jan.sharkidagi tog tizmasi. RF Oltoy ulkasi, Tiva Respublikasi xududida, RF bilan MXR chegarasi boylab chozilgan. Uz. 100 km, eng baland joyi 4029 m. Asosan, qumtosh, slanets, ohaktosh, kristalli slanets va kvarsitlar dan tuzilgan. Kichik muzliklar mavjud. Yon bagirlari, asosan, shuvoqli dasht osimliklari bilan qoplangan. Suvayirgich qismida toshli tundra mavjud. Tizma rus geografi va geologi P.A.Chixachyov nomi bilan atalgan.

                                     

Denali (choqqi)

Denali - Alyaska tizmasidagi choqqi, Shimoliy Amerikada eng baland. Balandligi 6193 m. Granitlardan tuzilgan. Tog etaklarida igna bargli ormonlar, 1300–1500 m dan boshlab krr va muzliklar bor. Denali milliy parki tashkil etilgan.