ⓘ Shahar nisbatan katta va doimiy aholi punktidir. Kop shaharlarga mahalliy qonunchilik alohida mamuriy, qonuniy yoki tarixiy mavqe beradi. Masalan, Ozbekistonnin ..

Aguaskalentes (shahar)

Aguaskalentes - Meksikaning markaziy qismidagi shahar, Aguaska-lentes shtatining ma’muriy markazi. Aholisi 293 ming kishi. T.y. tu-guni. Toqimachilik, oziq-ovqat, neftni kayta ishlash sanoati korxona-lari bor. Keramika buyumlari ishlab chiqariladi. Q.x. r-nining savdo marka-zi. A. yaqinida issiq mineral suvli ku-rort bor. A. ga 1575 y.da asos solingan. 18-asrga oid me’-moriy yodgorliklar saqlangan.

Vancouver (shahar)

Vankuver - Kanadaning jan.garbidagi shahar, Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasida. Aholisi 472 mingdan ziyod kishi. T.y. va avtomobil yollari tuguni, xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo-moliya markazi. V. provinsiyada ishlab chikariladigan sanoat mahsulotining qariyb yarmini beradi. Kanadaning Tinch okean sohilidagi eng yirik porti. V. orqali chetga bugdoy, ormon mahsulotlari, baliq va rangli metallar chikariladi. Yogochsozlik, oziqovqat, neftni qayta ishlash, metallsozlik, kemasozlik sanoatlari rivojlangan. Ormon, kon va oziq-ovqat sanoati uchun mashinalar ishlab chiqari ...

Aomori

Aomori - Yaponiyaning Toxoku viloyatidagi Aomori prefekturasining poytaxti. 2019-yil 1-iyun holatiga shahar 136209 xonadonlarda 276.567 kishini tashkil etdi va aholining zichligi har kvadrat kilometrga 335 kishi bolib, shaharning umumiy maydoni 824.61 kvadrat kilometrga teng edi. Aomori - Yaponiyaning 48 ta asosiy shaharlaridan biri.

Turkiston shahar hokimyati

Turkiston shahar hokimyati – Qozogiston Respublikasi Turkiston viloyatining garbida joylashgan mamuriy hudud. 1928-yili Turkiston tumani bolib tashkil topgan. hududi 7.4 ming km².

Qorakol (manolari)

Qorakol - Qirgiziston Respublikasining Jalolobod viloyatida joylashgan qishloq; Qorakol - Qirgiziston Respublikasining Issiqkol viloyatida joylashgan shahar;

Girin (shahar)

Girin, Szilin - Xitoydagi shahar, Girin provinsiyasida, Songari daryosi boyida. Aholisi 2250 ming kishidan ziyod. Temir yol tuguni, yirik daryo porti. Kimyo sanoati, sellyuloza-qogoz, yogochsozlik, qurilish materiallari, mashinasozlik sanoati korxonalari, issiqlik elektr st-yasi va GES bor. Temir qotishmalari ishlab chiqariladi. Shahar xushmanzara tepaliqda joylashadi; changi sporti musobaqalari otkazib turiladi. Madaniy va ilmiy markaz. Shaharga 1673 y.da asos solingan.

Verakrus (shahar)

Verakrus - Meksika sharqidagi shahar, Verakrus shtatida. Meksika qoltigi sohilidagi port. Aholisi 439 ming kishi. Transport tuguni. Savdo markazi. Mamlakatga chetdan keltirilgan yuklarning deyarli hammasi V. porti orqali otadi. V. orqali chetga kofe, tamaki, teri mahsulotlari chiqariladi. Metallurgiya, qismlardan avtomobil yigish, tamaki, kemasozlik, ip gazlama, alyuminiy, oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Neft, neft kimyosi va choksiz quvurlar zavodlari, shahar yaqinida TES bor. V. ga 1519 y.da asos solingan. Memoriy yodgorliklardan San-Xuan de Ulua qalasi, Ayuntamento ratushasi, 18-asr che ...

Moshtabib

Moshtabib qolni qayiltirib olganlar va yelkasi kuragidan chiqib ketganlani joyiga tushurib beradigan usta. Toshkent shahar Mirobod tumanidaki kocha nomi Ism yoki sharif familiya

Giyerapol

Giyerapol - Suriyadagi shahar, Furot daryosi kechuvi yaqinida; ellinistik va Qad. Rim imperiyasining ilk davrida muhim savdo va axborot markazi. Buyuk ipak yoli G.dan ham otgan.

Janubiy yarimshar

Janubiy yarimshar, Dunyoni ekvatordan ajratadigan xayoliy Yerning janubiy qismi. 0° parallel va 90° janubiy parallel orasida boladi. Janubiy yarimsharning qolgan qismi esa shimoliy yarimshar deb ataladi.

                                     

ⓘ Shahar

Shahar nisbatan katta va doimiy aholi punktidir. Kop shaharlarga mahalliy qonunchilik alohida mamuriy, qonuniy yoki tarixiy mavqe beradi.

Masalan, Ozbekistonning Toshkent shahri viloyat va viloyat markazlaridan alohida mavqega ega. Yevropada esa tarixan shahar sifatida oz sobori bor har qanday aholi punkti qaralgan.

Shaharlar odatda murakkab sanitariya, yol va kocha, turar-joy hamda transport tizimiga ega boladi. Aholisi soni milliondan oshadigan shaharlar megapolis, deyiladi; shahar osib, boshqa shaharlarga yetsa va ularni oziga qoshib olsa, bu shahar megalopolisga aylanadi.

Shahar - aholisi, asosan, sanoat, savdo, shuningdek, xizmat korsatish, boshqaruv, fan va madaniyat sohalarida band bolgan yirik aholi manzilgohi. Shahar - bevosita qishloq xojaligi bilan band bolmagan aholi toplangan markaz. Shahar atrofidagi tumanlar uchun mamuriy va madaniy markaz bolibgina qolmay, balki ularning joylashishi va osishiga ham katta tasir korsatuvchi omil hamdir. Aholi punktlariga Shahar maqomi berilishi uchun aholi soni, bajaradigan funksiyasi: sanoat ishlab chiqarish, tashkiliy-xojalik, madaniy-siyosiy, mamuriy va h.k. bosh mezon bolib hisoblanadi. Aholi manzilgohlarini Shahar toifasiga otkazish malum qonuniy tartibda amalga oshiriladi va chegarasi belgilanadi. Turli mamlakatlarda Shahar maqomini olish mezoni turlicha, mas, Daniya va Ispaniyada aholi soni 250 kishi, Gruziya va Turkmanistonda 5 ming, Tojikiston va Qirgizistonda 10 ming, Rossiyada 5 - 12 ming, Yaponiyada 25 ming kishi bolishi kerak. Ozbekistonda 7 mingdan yuqori bolishi talab etiladi. Aholi soniga kora, Shaharlar kichik 50 minggacha, orta 50 - 100 ming va katta 100 mingdan ortiq boladi. Ozbekistonda 120 shahar, 113 ta shaharcha bor. Shundan 17 tasi katta shaharlar, 16 tasi orta va qolganlari kichik shaharlar. Shaharlar bajaradigan vazifalariga kora - poytaxt, sanoat, transport, turizm, rekreatsiya, din, fan va ilmiy tekshirish markazlariga bolinadi. Shuningdek, respublikaga boysunuvchi, muxtor respublika, viloyat, tumanlarga boysunuvchi Shaharlarga ajratiladi.

Shahar aholisi butun jahon aholisining 47.5% dan ortigini tashkil etadi. BMTda qabul qilingan terminologiyaga muvofiq, 8 mln. va undan ortiq aholisi bolgan Shaharlar - megashahar deb yuritiladi. Bunday Shaharlar Yer yuzida 1950 yilda 2 ta, 1995 yilda 22 ta, hozirgi kunda 25 dan ortiq. Bir yoki ikki Shahar atrofida Shahar va shaharchalarning zich joylashishi Shaharlar aglomeratsiyasi deyiladi. Eng yirik Shahar aglomeratsiyalari: Tokio, Nyu-York, Mumbay, Shanxay, Mexiko, San-Paulo va boshqalar Ozbekistonda Toshkent, Fargona - Margilon, Samarqand, Andijon, Namangan va boshqalar Shahar aglomeratsiyalari shakllanmoqda. Bir necha Shahar aglomeratsiyalari qoshilib, megalapolis yoki megapolislarni tashkil qiladi. Hozirgi Bosvash, Tokaydo va boshqalar megapolislar bor. Bazan yirik Shaharlar yonida yoldosh shaharlar vujudga keladi.

                                     

1. Tarixi

Shaharlar ibtidoiy jamoa davridan sinfiy jamiyatga otishda hunarmandchilik va savdosotiq dehqrnchilikdan ajralib chiqish davrida paydo bolgan. Hunarmand va savdogarlar muqim istiqomat qila boshlagan joylar gavjumlashib, Shaharlarga aylana boshlagan. Dastlabki Shaharlar mil. av. 5 - 3 ming yilliklarda Sharqda - Mesopotamiya, Markaziy Osiyo regionida hamda Hindiston, Xitoy va boshqalar mamlakatlarda vujudga kelgan. Bu yerlarda mavjud quldorlik davlatlarining poytaxt Shaharlari eng taraqqiy qilgan davrda har birida taxminan 100 minglarcha aholi yashagan. Yunonistonda davlat tuzumi aristokratik yoki demokratik respublika bolgan shahardavlatlar polis ayniqsa rivojlangan. Sharq mamlakatlarida harbiy istehkomlar asosida shaharlar soni orta bordi. 13-asrda mogul istilochilarining bosqinchiligi natijasida Orta Osiyo, Zakavkazye va boshqalar joylardagi kop Shaharlar vayron etildi. Temuriylar davrida esa Movarounnahr va Xurosonda bir qancha Shaharlar, xususan, Samarqand, Buxoro va Hirot ravnaq topdi. Yevropa mamlakatlarida Shaharlar Sharq mamlakatlariga nisbatan kechroq paydo boldi. Shaharlarda sanoat ishlab chiqarish markazlashib, Shahar aholisi jadal osa boshladi, rivojlangan mamlakatlarda Shahar aholisi salmogi butun mamlakat aholisining 70 - 80% ni tashkil etdi.

Urushlar, tabiiy ofatlar natijasida juda kop Shlar vayron boladi. Ayni vaqtda yer osti foydali qazilmalarining ochilishi va uni qayta ishlash korxonalarining qurilishi, yangi yerlarning ozlashtirilishi, yirik suv inshootlari va elektr styalarning qurilishi munosabati bilan yangi Shlar tashkil topadi va rivojlanadi qarang Shaharsozlik.

                                     

2. Shaharni boshqarish

Ozbekiston Respublikasida shahrini hokim boshqaradi. Uning vakolat muddati 5 yil. Toshkent Shahari hokimi Ozbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadi va bu masala tegishli xalq deputatlari kengashlari tomonidan tasdiqlanadi. Boshqa shahar hokimlari yuqori turuvchi hokim tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. Hokimlarning chiqargan hujjatlari shu hududda bajarilishi shart. Hokim faqat ozining qarorlarigina emas, ozi rahbarlik qilayotgan organlarning qarorlari va faoliyati uchun ham shaxsan javobgardir.

                                     
  • Qirg iziston Respublikasining Jalolobod viloyati Novken tumaniga qarasli shahar Aholisi - 16 200 kishi. Cite error: Invalid ref tag no text was provided
  • Yo ldosh shahar - yirik shahar atrofida uning chegarasidan tashqarida bunyod etilgan kichik shahar posyolka. Y.sh. transport yo li orqali katta shahar bilan
  • qoz. Арыс Qozog iston Respublikasi Janubiy Qozog iston viloyatidagi shahar Shahar aholisi 2013 - yilgi statistika bo yicha 41, 586 kishini tashkil qildi
  • Shahar telefon tarmog i - muayyan shahar hududida joylashgan abonentlar aholi, korxona va muassasalar orasida, shuningdek, boshqa shaharlar bilan telefon
  • Shahar vodoprovod tarmog i - shahar suv ta minoti tizimining asosiy qismlaridan biri muayyan shahar hududidagi suv iste mol qilinadigan joylarga suv yuboriladigan
  • Shahar aholisi - shahar va shaharchalarda yashaydigan kishilar. Shahar va qishloq aholisi nisbati urbanizatsiya darajasini ko rsatadi. Uning asosiy ko rsatkichi
  • Shahar yer osti xo jaligi - shahar kommunal xo jaligiga va sanoat korxonalarining ishlab chiqarish ehtiyojlariga xizmat ko rsatish uchun mo ljallangan
  • sun iy suv omborining sohiliga qurilgan. Aholisi 1, 8 mln. kishi 1996 Shahar atrofi bilan birga Federal poytaxt okrug qilib alohida ma muriy birlik
  • كاشغر Xitoy manbalarida Kashi, Kashiger - XXRning g arbiy qismidagi shahar SintszyanUyg ur muxtor r - ni Sharqiy Turkiston da, Tarim vohasining shim
  • Kunduz yo Qunduz - Afg onistonning shim. qismidagi shahar Qunduz daryosi bo yida. Qunduz viloyatining ma muriy markazi. Aholisi 61 ming kishi 1985
  • Boyqo ng ir qoz.Байқоңыр, rus. Байконур - Qozog istonda joylashgan shahar Boyqo ng ir Kosmodromi ma muriy va aholi markazi. Boyqo ng ir shahri va Boyqo ng ir
                                     

Telefon raqamlash rejasi

Telefon raqamlash rejasi - telefon foydalanuvchilariga shaharlar aro va halqaro qongiroqlarni yuborish va qabul qilishni amalga oshiruvchi tizim. Bu tizimda ajralib turadigan jihatlardan biri bu, belgisidan keyingi 3 tagacha raqam - Davlat kodi, va qolgan raqamlar - shahar va abonent raqamidir.

                                     

Guanaxuato (manolari)

Guanaxuato: Guanaxuato shahar - Meksikadagi shahar, Guanaxuato shtatining mamuriy markazi. Guanaxuato - Meksikadagi shtat, mamlakatning markaziy qismida.

                                     

Pondisheri (manolari)

Pondisheri: Pondisheri, Puttucheri -Hindistondagi ittifoqdosh hudud. Pondisheri shahar, Puttucheri -Hindistondagi shahar, Bengaliya qoltigi sohilidagi port.

                                     

Boka (manolari)

Boka: Boka - Boka turkiycha - zor, kuchli - tarixda turli ananaviy bayram va tantanali marosimlar chogida otkaziladigan pahlavonlar musobaqasida qatnashuvchi kurashchi, polvon. Boka shahar - Boka - Toshkent viloyatidagi shahar 1980 yil

                                     

Aguaskalentes (manolari)

Aguaskalentes: Aguaskalentes - Meksikaning markaziy qismidagi shtat, San-Pedro da-ryosidan sugoriladigan platoda. Aguaskalentes shahar - Meksikaning markaziy qismidagi shahar, Aguaska-lentes shtatining ma’muriy markazi.

                                     

Salom (manolari)

Salom: Salom - 1) kishilarning korishganda birbirlari bilan ozaro sorashish ifodasi. Salom shahar - Hindistonning jan.

                                     

Signoq (manolari)

Signoq: Signoq shahar, Sunax, Sugnoq, Sonoqota, Sonaq qorgon - Sirdaryoning quyi oqimi boylarida, Qizilorda Qozogistonning jan. Signoq, subo - mil.

                                     

Kil (manolari)

Kil: Kil - GFRdagi shahar va port, Boltik, dengizidan Kil kanaliga kiraverishda, Shlezving-Golshteyn yerining mamuriy markazi. Kil yulduz turkumi (lot.