ⓘ Ozbekiston geografiyasi ..

Ajinakamar gori

Ajinakamar gori – Surxondaryo viloyati Boysun tumanidagi gor. Hisor tizmasining janubi-garbiy tarmogi bolgan Yetimtogning garbiy yon bagrida, 1241 m balandlikda. Gor yuqori yura davri ohaktoshlarida hosil bolgan. Kirish qismi ravoq shaklida, eni 3.5 m, balandligi 4 m. Gor ogzida yuqoridan ajralib qulab tushgan balandligi 1.5 m li xar-sang mavjud. Kirish qismidan ichka-riga tomon gor kengayadi, zunligi 19 m, balandligi 16 m gacha bolgan boshlikdan iborat. Shipi gumbaz shaklida. Sahnida diametri 2–3 m li tosh bolaklari bor. Birinchi xonaning oxirida gor torayib, shu joydan ikkinchi xonaga ot ...

Andijon suv ombori

Andijon suv ombori – Andijon viloyatida Qoradaryoda qurilgan gidrotexnika inshooti. Kop yillik rejimda daryo suvini tartibga soladi. Irrigatsiya-energetika maqsadlariga moljallangan. Qurilish 1982 yilda nihoyasiga yetdi. Andijon suv ombori o. balandligi 121 m, uzunligi 1040 m bolgan betonli katta kontrforeli togon qurib hosil qilingan. Suv sigimi 1.9 mlrd. m3. Gidrouzel tarki-biga togon, suv otkazuvchi inshootlar va GES kiradi. Suv otkazuvchi inshootlar favqulodda tosh-qinda 1700 m³/s gacha suv otkazishga va umumiy suv sarfi 230 m³/s bolgan irrigatsiya kanallariga oqizishga moljallangan. G ...

Botkent gori

Botkent gori - Fargona viloyati Sox tumanidagi gor. Sox daryosining chap sohilida joylashgan. 1400 m balandlikda. daryo ozanidan bad. 110 m. Orta devon lavriga mansub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gor ogzi ravoq shaklida, eni 10 m, bad. 13 m. Bir xonadan iborat. Uz. 56 m, eni 2–13 m, balandligi 6–18 m. Xona gumbaz shaklida. Sahni qalinligi 2 m gacha bolgan guano va qisman gil bilan qoplangan. Gorda korshapalak galasi yashaydi. Temperaturasi kirish joyida 25°, ichkarida 16°, namligi 58%. Umumiy uz. 72 m, maydoni 4040 m2.

Boyqobil gori

Boyqobil gori - Qashqadaryo viloyati Qamashi tumaniaati gor. Qorasirt togi ning shimoli-garbiy yon bagrida, Oradaryo vodiysida joylashgan. 1930 m balandlikda. Yuqori yura davriga mansub gips qatlamlarida hosil bolgan. Gorning kirish qismi shimoliy tomonga qaragan, doira shaklida, diametri 4 m ga yaqin. Gor egri-bugri bolib boshlangan, eni 1.5 m dan 9 m gacha, balandligi 0.5 m dan 15 m gacha. Sahni ichkarisiga tomon bir oz kotarilgan. Gorda havoning temperaturasi kirish qismida 22°, ichkarisida 9°. Nisbiy namlik 97% sentabr. Umumiy uz. 240 m, maydoni 1210 m2, hajmi 1440 m3.

Boysun soyligi

Boysun soyligi - Boysun tizmasining janubi-garbiy etaklaridagi soylik. Boysun soyligi shimolida Chagil toglari, sharkda Sherobod-Sariqamish qirlari, janubiy va janubi-garbda baland tepaliklar va past toglar bilan oralgan. Mutlaq balandligi 1200 m. Boysun soyligida qish unchalik sovuq emas, yoz issiq va quruq. Yanvarning ortacha temperaturasi - 0.8°, iyulniki 27°. Yillik yogin miqdori 445 mm, asosan qish va bahorda yogadi. Boysun soyligi ni shimolida Boysun tizmasi etaklaridan va Chagil toglari yon bagirlaridan boshlanuvchi soylar kesib otadi. Bu soylar faqat bahorda tolib oqadi, qolgan vaq ...

Boz (dasht)

Boz - Markaziy Fargonaning sharqiy qismidagi dasht. Andijan viloyati hududida. Relyefi tekis, botqoq, shor yerlardan iborat. Maydoni 110 km² chamasida. taxminan 4000 ga yer shorxok. Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning ortacha temperaturasi - 3°, minimum temperatura - 26°. Iyulning ortacha temperaturasi 27°, maksimum temperatura 40°. Vegetatsiya davri 240 kun. Yillik yogin miqdori 100–150 mm. Yoginning 35% dan ortigi dekabr - fevralga togri keladi. Boz hududida oqar suv yoq. Tuprogi sugoriladigan otloqi, otloqibotqoq va shorxok tuproqlardan iborat. Qamish, beda, shora osadi, ahyonahyonda ...

                                     

ⓘ Ozbekiston geografiyasi

  • Xoliqov, H.Dеdjimuratov Tеrmiz va Chag aniyonning o rta asrlardagi tarixiy gеografiyasi 2004. Ilmiy xodimlar tomonidan yozilgan ilmiy yo nalishdagi maqolalar
                                     

Divayrom gori

Divayrom gori - Fargona viloyati Sox tumanidagi gor. Sox daryosi chap sohilida, 1685 m balandlikda, daryo ozanidan 655 m yuqorida. Tektonik harakatlar natijasila kuchli darz ketgan quyi tosh-komir davriga man-sub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gorning ogzi sharqtomonga qaragan. Gor tuzilishi murakkab bolib, tor yolaklar, xonalardan tashkil topgan. Oxirida torayib tugaydi. Umumiy uz. 62 m, maydoni 1708 m2. Gorda korshapalak va yovvoyi kaptarlar yashaydi.

                                     

Jultaali gori

Jultaali gori - Nurota toglarining janubiy yon bagridagi gor. 970 m balandlikda. Quruqsoy ozanidan 20 m balandda. Devon davriga mansub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gorning ogzi janubi-sharqqa qaragan. Gor yolak dan boshlanib, u tugagach keng xonaga kiriladi. Songra gorning eni torayib, 11 m ga davom etadi. Fop ichida stalaktitlar mavjud. Jultaali gorining umumiy olchamlari: uz. 51 m. maydoni 132 m², xajmi 230 m³.

                                     

Kaklikuchar gori

Kaklikuchar gori - Xojaobod tumanidagi gor, Olay tizmasining shimoliytarmogi Chilmayram togining janubiy yon bagrida, 1350 m balandlikda, tog etagidan balandligi 160 m. Devon davriga mansub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gorning 4 ta ogzi bolib, unga faqat birgina ogzidan kirish mumkin. Gor ichidagi katta xonadan turli tomonga yonalgan bir nechta yolak mavjud. Gor sahnida qizgish gillar tarqalgan. Umumiy uz. 164 m, maid. 600 m2, hajmi 336 m3.

                                     

Kattaich gori

Kattaich gori - Shimoliy Nurota tizmasining shimoliy yon bagrida, 850 m balandlikda joylashgan. Toshkomir davriga mansub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gorning kirish qismi tuxumsimon shaklda. Ichkaridagi katta xonaga 7 m uzunlikdagi yolak orqali kiriladi. Xonadan har tomonga yolaklar ketgan, ular oxirida torayib tugaydi. Xona sahnida gor gillari, devor va shiplarda boksit rudasi belgilari mavjud. Gorning umumiy uz. 35 m, maydon 150 m2, qajmi 335 m2 dan ziyod.

                                     

Kattaungur gori

Kattaungur gori - Nurota tog tizmasining janubiy yon bagrida, 950 m balandlikda, Krragoch daryosi ozanidan 60 m yuqorida joylashgan. Toshkomir davriga mansub ohaktoshlarda hosil bolgan. Gorning ravoqsimon shakldagi kirish qismi sharqqa qaragan. Gor ichkarisida 23 m masofada ohaqtoshli ustun mavjud. Sahni gil bilan qoplangan, qush va hayvon qoldiqlari toplanib qolgan. Devor va shipida mumiyo belgilarini uchratish mumkin. Gorning umumiy uz. 40 m, maydon 990 m2, hajmi 558 m3.

                                     

Kiyikkamar gori

Kiyikkamar gori - Qoratepa tog tizmasi janubiy yon bagrida. Makrid qishlogidan 1.5 km shimoli-garbda, 820 m balandlikda, gor oldidan oqib otuvchi soy ozanidan 30 m balandlikda joylashgan. Silur davriga mansub ohaktoshlarda xreil bolgan. Gorning uchburchak shaklidagi ogzi garbga qaragan. Gorning umumiy tuzilishi katta xona shak-liga ega. Gorning oxiri tik devor shaklida tugaydi. Devorlari va shipida mumiyo qoplami uchraydi. Gorning umumiy uz. 26 m, maydon 118 m2, qajmi 413 m3.

                                     

Kopkanogoch gori

Kopkanogoch gori - Qoratepa tog tizmasi dagi gor, 1050 m balandlikda. Silur davriga mansub ohaktoshlardan hosil bolgan. Fop ogzi uchburchak shaklda, janubi-garb tomonga ochilgan. Ichkariga tomon torayib boradi. Devorlari va shipida mumiyo qoplami uchraydi. Umumiy uz. 12 m dan ziyod, maydoni 167 m2, hajmi 351 m3.