ⓘ Organizmlar ..

Bakteriyalar

Bakteriyalar - bir hujayrali mikroorganizmlarning katta guruhi; shakllangan yadroga ega bolmagan mikroskopik organizmlar - prokariotlar. B.da hujayra pardasi, kop miqdorda dezoksiribonuklein kislota, sodda yadro bor. Mitoxondriy va xloroplastlar odatda, bolmaydi, yadroning xromosomalari va qobigi kozga korinmaydi. B. kondalangiga bolinish yoli bilan kopayadi. B.ning kop turi tayoqcha shaklida boladi. Biroq sharsimon, ipsimon yoki buralgan shaklli mikroorganizmlar ham B.ga kiradi. B.ning fiziologik xususiyatlari nihoyatda xilma-xil, ular biokimyoviy jihatdan juda faol. B. tuproqda, suvda, s ...

Qizil suvotlar

Qizil suvotlar - suvotlar tipi. Bir hujayrali va kop hujayrali shakllari bor. Xromatoforida xlorofilldan tashqari, kokyashil pigment - fikotsian va qizil pigment - fikoeritrin mavjud. Qizil suvotlarning harakatchan xivchinli davri bolmaydi. Tanasi ipsimon, shoxlangan, plastinkasimon, bazilari poya va barglarga bolingan. Rangi toq qizildan, qora, pushti, sargish va bazan kokimtir kulranggacha. Qizil suvotlarning 600 turkumga mansub 3750 turi bor, ular bangiyalar va floridlar sinfiga bolinadi. Bu sinflar bir-biridan kopayish organlarining tuzilishi bilan farq qiladi. Qizil suvotlar kopincha ...

Suvotlar

Suvotlar - tuban osimliklar dunyochasi; sodda tuzilgan, asosan, suvli muhitda osadi. S. bir hujayrali mikroskopik kattalikda koloniya bolib yashaydigan, kop hujayrali va uz. 60 m gacha bolgan turlarni oz ichiga oladi. Ayrim turlarida toqimalar rivojlangan. Tanasining hujayralari ixtisoslashmagan, otkazuvchi toqimalari rivojlanmagan. Rizoidlari substratga yopishish uchun xizmat qiladi. Kokyashil va proxlorofit S. - prokariotlar; ularni, odatda, mustaqil guruh sifatida sianobakteriyalarga, evglenasimon S.ni kopincha bir hujayrali hayvonlarga kiritiladi. Eukariot S hujayrasi xloroplastlari da ...

Gradatsiya

Gradatsiya - J. B. Lamarknit evolyutsion nazariyasi boyicha filogenez jarayonida tirik organizmlar tuzilishining pogonamapogona yuksalishi. Lamark fikricha, G. muhit sharoitiga bogliq bolmasdan, balki barcha tirik organizmlar uchun xos bolgan mukammallashuvga ichki intilish tufayli amalga oshadi.

                                     

Gipermorfoz

Gipermorfoz - filogenetik rivojlanish yoli. Bunda alohida organlar gipertrofiyasn tufayli organizmning muhit bilan munosabati buziladi. G.da organizmlar muayyan muhit sharoitiga juda tor doirada moslashganligi tufayli muhitning har qanday ozgarishi ularning qirilib ketishiga sabab bolishi mumkin.