ⓘ Yuridik shaxs - fuqarolik huquqlari va majburiyatlarining konkret subekti. Yuridik shaxs - fuqarolik huquq va majburiyatlarining subyektlari hisoblanuvchi korxo ..

Deponent

Deponent - kredit muassasasi ga pul yoki qimmatli qogozlarni saqlash uchun topshirgan jismoniy va yuridik shaxs. Oziga tegishli pul daromadi yoki tolovlarni oz muddatida olmagan shaxs. Bu mablaglar uni saqlayotgan korxona va tashkilotga nisbatan D. boladi.

Diskriminatsiya

Diskriminatsiya - davlat, yuridik yoki jismoniy shaxs huquqlarining cheklanishi. Demokratik davlatlarning ichki qonunlarida hamda xalqaro huquqda D.ning barcha shakllari, jumladan, fuqarolar huquqlarini millati, irqi, jinsi, dini sababli amalda yoki yuridik jihatdan kamsitishga yol qoyish taqiqlanadi.

Vindikatsiya

Vindikatsiya - mol-mulkni boshqa shaxsning qonunsiz egaligidan talab qilib olish. Mulk biron-bir shaxs ning qonunsiz egaligida bolsa, mulk egasi oz mulkini natura holatida qaytarish haqida bu shaxsga nisbatan sudda davo qozgatishga, oz mol-mulkini uning qonunsiz egaligidan talab qilib olishga hakli. Mol-mulkni talab qilib olinganda daromadlar va harajatlarni tolash tartibi tegishli qonunlarda belgilab berilgan OzR FK, 228 - 230-moddalar.

Debitor

Debitor - mulk yoki pul qarzi bolgan jismoniy yoki yuridik shaxs, iqtisodiy subyekt. Iqtisodiy xojalik aloqalarida korxona, firma, kompaniya va b.ga D. - qarzdorlar tolashi lozim bolgan qarzlar miqdori de -bitorlik qarzini hosil qiladi. Bunday qarzlar muddatida qaytariladigan va tolash muddatidan otib ketgan qarzlarga bolinadi. Oz vaqtida undirib olinmagan qarzlar uni bergan korxona zarariga qoshib yoziladi. Debitorlik qarzlarining oz vaqtida tolanishi bozor iqtisodiyotidagi moliyaviy intizomning muhim talabidir.

Depozitariy

Depozitariy - 1) depozitlar ishonib topshirilgan jismoniy yoki yuridik shaxs. D. fond bozoridagi kimmatli qogozlar ni joylashtirish, saklash va hisobga olish, muomala harakatlarini qayd etish bilan bogliq ishlarni amalga oshiriladi. Ozbekistonda birinchi D. ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati shaklidagi "Vaqt" milliy depozitariysi 1994 y. 8 iyunda tashkil qilingan. 2001 y.da Toshkent sh. va viloyatlarda 19 D. ishladi; 2) xalqaro shartnomaning asl matnini saklayotgan davlat yoki xalqaro tashkilot.

Garov sifatida tutqunlikka olish

Garov sifatida tutqunlikka olish - shaxsni tutqunlikka olib, davlat, xalqaro tashkilot, jismoniy yoki yuridik shaxsdan biron-bir harakat sodir etish yoki biron-bir harakat sodir etishdan ozini tiyib turishni talab qilib, garov sifatida ushlab turilgan shaxsni ozod qilish shartini qoyishdir. G.s.t.o. Ozbekiston Respublikasi JK boyicha jamoat xavfsizligiga qarshi jinoyatlardan hisoblanadi. Bunda aybdor shaxsni tutqunlikka olib, oz talablarini qoyar ekan, eng avvalo tutkunlikka olingan shaxcni, shuningdek boshqa shaxslarning sogligi va hayotini xavf ostida qoldiradi. Jinoyat subyekti 16 yoshg ...

Identifikatsiyalashning yagona tizimi

Identifikatsiyalashning yagona tizimi - har xil hukumat agentliklariga va fuqarolik vebsaytlariga kirish imkoniyatini beradigan yagona akkount bilan taminlaydi. Foydalanuvchilar turli xil veb saytlar uchun turli xil akkountlar yaratishiga togri kelmaydi va ular ozlarining elektron raqamli imzo orqali YIT ga javobgar idoralarga tashrif buyurmasdan royhatga kirishlari mumkin. Foydalanuvchi YIT ga kirgandan song, u YITga boglangan veb saytlarga qaytadan kirishiga orin qolmaydi. Foydalanuvchining bir akkaunti bilan barcha davlat e-hukumat tizimlariga E-hukumat tizimlari bilan Yagona Identifika ...

Imtiyozlar

Imtiyozlar - muayyan sabablarga kora yuridik va jismoniy shaxslarga beriladigan afzallik. I. davlat qonunlari va b. qonun hujjatlariga binoan - fuqarolarga, shuningdek, jamoat birlashmalari tomonidan mamuriyat qaroriga muvofiq - uning azolariga tayinlanishi mumkin. I. berilgan shaxs belgilangan qoidalardan istisno tariqasida muayyan majburiyatlarni bajarishdan tola yoki qisman ozod qilinadi yoxud ularni bajarish soqasida muayyan qulayliklardan foydalanadi. Soliq, pensiya taminoti, kommunalmaishiy xizmatlar uchun tolovlar kabi sohalardagi I. davlat tomonidan belgilanadi. I. qonun hujjatlari ...

Vasiyatnoma

Vasiyatnoma - yozma vasiyat; fuqaroning oziga tegishli mol-mulki yoki bu mol-mulkka nisbatan huquqi vafot etgan takdirda tasarruf etilishiga doyr xohish-irodasi ifodalangan hujjat. Ozbekiston Respublikasi FK 1120-moddasiga binoan, fuqaro ozining barcha mol-mulkini yoki uningmuayyan qismini qonun buyicha merosxorlar doirasiga kiradigan, shuningdek kirmaydigan bir yoki bir necha shaxsga, shu bilan birga yuridik shaxslarga, davlatga yoki fuqarolarning ozini-ozi boshqarish organlariga vasiyat qilishi mumkin. Bu haqdagi V. qonunga muvofiq, shaxsan tuzilishi lozim, uning vakil orqali tuzilishiga ...

Jinoiy javobgarlik

Jinoiy javobgarlik - yuridik javobgarlik turlaridan biri, jinoyat sodir etishning huquqiy oqibati. J. j. aybdorga nisbatan jazolash shaklidagi davlat majburlov chorasini qollashdan iborat. J. j.ka jalb etish jinoyat ishini qozgatish, tergov qilishni va sudda muhokama qilishni bildiradi. Huquqiy davlatda jinoyat sodir etganlikda ayblanayotgan har bir shaxs ishi sudda qonuniy tartibda, oshkora ravishda korib chiqilib, aybi aniqlanmaguncha u aybdor hisoblanmaydi. J. j.ka tortish masalasi qonunlarning tegishli moddalarini qollanish orqali hal qilinadi. Bu hol fuqarolar huquqlari va qonuniy man ...

                                     

ⓘ Yuridik shaxs

Yuridik shaxs - fuqarolik huquqlari va majburiyatlarining konkret subekti.

Yuridik shaxs - fuqarolik huquq va majburiyatlarining subyektlari hisoblanuvchi korxona, muassasa, tashkilotlar. OzR fuqarolik qonunchiligiga kora, Yuridik shaxs oz mulkida, xojalik yuritishida yoki operativ boshqaruvida alohida molmulkka ega bolgan hamda oz majburiyatlari yuzasidan ushbu molmulk bilan javob beradigan, oz nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bola oladigan va ularni amalga oshira oladigan, majburiyatlarni bajara oladigan, sudda davogar va javobgar bola oladigan tashkilotdir. Yuridik shaxs lar mustaqil balans yoki smetaga ega bolishlari kerak.

Ozbekiston Respublikasining FKda Yuridik shaxslarning quyidagi 2 turi farqlanadi: 1) tijoratchi tashkilotlar, yani foyda olishni oz faoliyatining asosiy maqsadi qilib olgan tashkilotlar. Mas, xususiy korxonalar, xojalik shirkatlari va jamiyatlari; 2) tijoratchi bolmagan tashkilotlar, yani foyda olishni oz faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan tashkilotlar. Mas, jamoat birlashmalari, fuqarolarning ozini ozi boshqarish organlari. Yuridik shaxslar fuqaro fuqarolar tomonidan, Yuridik shaxslarning ozlari tomonidan, davlat tomonidan tasis etilishi mumkin. Ular, oz navbatida, tashkil qilingan Yuridik shaxsning muassislari tasischilari hisoblanadilar. Shuningdek, OzRda Yuridik shaxsning tasischisi chet el fuqarosi, chet el kompaniyasi Yuridik shaxsi ham bolishi mumkin. Qoidaga kora, ustav jamgarmasining miqdori tasis etilayotgan Yuridik shaxs davlat royxatidan otkazilayotgan paytda 150000 AK.Sh dollaridan ortiq va ulushning kamida 30 foizini chet el investorining hissasi tashkil etsa, bunday Yuridik shaxs - qoshma korxona, agar yuz foiz ulush chet ellik investorga tegishli bolsa, bunday Yuridik shaxs - xorijiy korxona hisoblanadi. Ayni vaqtda bunday mulkiy senzlar mahalliy Yuridik shaxslarga ham ornatilgan. Chunonchi, masuliyati cheklangan jamiyatning, xojalik shirkatining ustav fondi jamiyatni, shirkatni davlat royxatidan otkazish paytidagi qonun hujjatlarida belgilangan eng kam oylik ish haqining 50 baravaridan kam bolmasligi kerak. Ayni vaqtda Yuridik shaxslarning mulkiy mablaglari sohasida ayrim cheklashlar ham mavjud. Mas, Yuridik shaxsning bir turi bolgan siyosiy partiyalar xayriya yordamini faqat Ozbekiston Respublikasi Yuridik shaxs lari va fuqarolaridan oladilar Ozbekiston Respublikasining 2004 yil 30 apr.dagi "Siyosiy partiyalarni moliyalashtirish togrisida"gi qonuni. Ozbekiston Respublikasining "Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari togrisida"gi qonuni 2000 yil 25 mayga kora, Yu.shlar qonun bilan taqiqlanmagan har qanday faoliyat turi bilan shugullanishlari mumkin. Shuningdek, ayrim faoliyat turlari bilan faqat ruxsatnoma litsenziya orqali shugullanishga yol qoyiladi OzRning 2000 yil 25 maydagi "Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash togrisida"gi qonuni. OzR Oliy Majlisining 2001 yil 12 maydagi qarori bilan "Amalga oshirilishi uchun litsenziya talab qilinadigan faoliyat turlarining royxati" belgilangan. Ularga, jumladan, atom energetikasi obyektlarini loyihalashtirish, qurish, ulardan foydalanish va tamirlash, geodeziya va xaritagrafiya faoliyati, mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlash, noshirlik, tibbiy, nodavlat talim muassasalari faoliyati kabilar kiradi. Ayni vaqtda Ozbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 57-moddasiga kora, konstitutsiyaviy tuzumni zorlik bilan ozgartirishni maqsad qilib qoyuvchi, respublikaning suvereniteti, yaxlitligi va xavfsizligiga, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklariga qarshi chiquvchi, urushni, ijtimoiy, milliy, irqiy va diniy adovatni targib qiluvchi, xalqning sogligi va manaviyatiga tajovuz qiluvchi, shuningdek, harbiylashtirilgan birlashmalarning, milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalarning hamda jamoat birlashmalarining tuzilishi va faoliyati taqiqlanadi. Maxfiy jamiyatlar va uyushmalar tuzish ham taqiqlanadi.

YU.sh.ning huquq layoqati u tuzilgan paytdan, yani davlat royxatidan otkazilgan paytdan boshlab vujudga keladi va uning faoliyati tugashi tugatilishi bilan tugaydi. Yuridik shaxs ustav asosida yoki tasis shartnomasi va ustav asosida yoxud faqat tasis shartnomasi asosida ish olib boradi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda tijoratchi tashkilot bolmagan Yuridik shaxs shu turdagi tashkilotlar haqidagi nizom asosida ish olib borishi mumkin. Yuridik shaxs qonunlarga va tasis hujjatlariga muvofiq ish olib boradigan oz organlari orqali fuqarolik huquqlariga ega boladi va zimmasiga fuqarolik burchlarini oladi. Yuridik shaxs organlarini tayinlash yoki saylash tartibi qonunlar va tasis hujjatlari bilan belgilanadi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda Yuridik shaxs oz ishtirokchilari orqali fuqarolik huquqlariga ega bolishi va fuqarolik burchlarini oz zimmasiga olishi mumkin. Yuridik shaxslarning faoliyati qayta tashkil etish yoki tugatish orqali bekor boladi.

Mamlakatimizda Yuridik shaxslar faoliyatini bevosita tartibga soluvchi bir qancha qonun hujjatlari mavjud: "Ozbekiston Respublikasida jamoat birlashmalari togrisida" 1991 yil 15 fev. "Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish togrisida" 1996 yil 26 apr. "Notariat togrisida" 1996 yil 26 dek., "Advokatura togrisida" 1996 yil 27 dek., "Ommaviy axborot vositalari togrisida" 1997 yil 26 dek., "Qishloq xojaligi kooperativi shirkat xojaligi togrisida" 1998 yil 30 apr., "Fermer xojaligi togrisida" yangi tahrirda 2004 yil 26 avg., "Dehqon xojaligi togrisida" 1998 yil 30 apr., "Nodavlat notijorat tashkilotlari togrisida" 1999 yil 14 apr., "Qurilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun Yuridik shaxs larning javobgarligi togrisida" 2000 yil 15 dek., "Xojalik shirkatlari togrisida" 2001 yil 6 dek., "Masuliyati cheklangan hamda qoshma masuliyatli jamiyatlar togrisida" 2001 yil 6 dek., "Xususiy korxona togrisida" 2003 yil 11 dek.gi va boshqalar qonunlar. Ad.: 3okirov I. B., Ozbekiston Respublikasining fuqarolik huquqi, T., 1996; Rahmonqulov X.R., OzbekistonRespublikasi Fuqarolik kodeksining birinchi qismiga umumiy tavsif va sharhlar, T., 1997; Rozinazarov Sh.N., Bozor sharoitida qishloq xojaligi ishlab chiqarish tuzilmalarining fuqarolik huquqiy maqomi, T., 1997; Kashanina T.V., Korporativnoye pravo, M., 1999; Ayubov U., Fermer xojaliklarini tashkil etishni tartibga solish, T., 2002; Gulomov S.S., Xalqarosavdo huquqi, T., 2002; Tadbirkorlik huquqi, T., 2002; Yuldashev J. I., Aksiyadorlik jamiyatlari - fuqarolik huquqining subyekti, T., 2004.

Mirodil Baratov.

                                     
  • maqsadida sudga, arbitraj yoki hakamlar sudiga murojaat qilgan fuqaro yoki yuridik shaxs korxona, tashkilot, muassasa Fuqarolik protsessida - o z huquqlari
  • Vakillik - bir shaxsning boshqa shaxs nomidan yuridik harakatlarni amalga oshirishi. V. asosan bir shaxs vakil ning vakolat bo yicha tuzgan bitimi vakolat
  • mablag lari hisobiga amalga oshiruvchi fond birjasi a zosi, jismoniy yoki yuridik shaxs 2 mahsulotni ulgurji ko tara sotib olib, uni chakana yo l bilan
  • bino - an huquqqa ega bo lish va zimmasiga yuridik majburiyatlar olish layoqatiga ega bo lgan jismoniy yoki yuridik shaxs Huquq sub yekti huquqning barcha sohalarida
  • saqlash uchun topshirgan jismoniy va yuridik shaxs O ziga tegishli pul daromadi yoki to lovlarni o z muddatida olmagan shaxs Bu mablag lar uni saqlayotgan
  • Jismoniy shaxs fuqarolik huquqida - huquqiy munosabatlarning ishtirokchisi bo lgan alohida fuqaro chet el fuqarolari yoki fuqaroligi bo lmagan shaxslar ni
  • Mansabdor shaxs - davlat organlarida, mahalliy o zini o zi boshqarish organlarida, davlat, munitsipal mu - assasalarida, shuningdek, Qurolli Kuchlarda
  • diskriminatio - farqlash - davlat, yuridik yoki jismoniy shaxs huquqlarining boshqa davlat, yuridik yoki jismoniy shaxs huquqlariga nisbatan cheklanishi
  • bitim shartnoma asosida amalga oshiriladi. Shaxs to lovga qobiliyat - sizligi sababli ko rsatilgan yuridik yordam haqini to lashdan ozod etilgan - da, jinoiy
  • Korxona - yuridik shaxs huquqiga ega bo lgan mustaqil xo jalik yurituvchi sub yekt. Mahsulotlar, tovarlar ishlab chiqarish, xizmatlar ko rsatish, ishlarni
  • bilan tashkil etilishi mumkin. Bunday jamiyat yuridik shaxs hisoblanadi. Jamiyat tarkibida yuridik shaxs bo lgan ishtirokchilar o z mustaqilligini va huquqiy
  • tashqiliy - huquqiy shakllarga ega bo lgan korxonalar tushuniladi. K. yuridik shaxs maqomiga ega bo ladi. K. sherikchilik, korporatsiya tamoyillari, tadbirkorlik
                                     

Mulkdor (manolari)

Mulkdor: Mulkdor gazeta - "MULKDOR" - haftalik iqtisodiy gazeta. Mulkdor - mulk subyekta; mulk obyektiga nisbatan egalik, foydalanish, tasarruf etish huquqiy tamo-yillari asosida mustahkamlangan huquqlarga ega bolgan jismoniy yoki yuridik shaxs.

                                     

Depozitor

Depozitor - 1) depozit egasi; 2) muayyan tashkilotning biror sababga kora ilgari tolamagan pul summasini tolashi lozim bolgan jismoniy yoki yuridik shaxs.