ⓘ Buxoro darvozalari - Buxoro shahridagi tarixiy darvozalar. Buxoro orta iborat bolgan. Buxoro arkitsya 2 darvoza bor edi. Garbiy darvoza - Registon, Alaffurushon ..

                                     

ⓘ Buxoro darvozalari

Buxoro darvozalari - Buxoro shahridagi tarixiy darvozalar. Buxoro orta iborat bolgan. Buxoro arkitsya 2 darvoza bor edi. Garbiy darvoza - Registon, Alaffurushon yoki Somonfurushon, Sharqiy darvoza - Goriyon deb yuritilgan. Shahristonda esa 7 darvoza bolib, ular shaharning 4 tomonida joylashgan. Shahriston shim.da Haq Roh, jan.da Attoron va Ohaniyon, sharqida Nav, garbida esa Kuhandiz, Muhra va Bani Sa’d darvozalari bolgan. Atgorondan Xurosonga, Haq Rohdan Samarqandga, Hyp orqali esa Nasaf tomonga yollar ketgan. Qolgan 4 ta darvoza orqali podshoh qarorgohi - arkka borilgan. Rabod atrofida dastlab ichki devor, 849 - 850 yillarda tashqi devor bino qilinib, uning 11 darvozasi bor edi. Ichki devorning darvozalari shim.da Bobul Hadid, Samarqand va Mugon, jan.da Puli Suvayk, Abduhoshim Kanoniy, Ruxba, Moh, garbida Darvozacha, Forjak, sharqida Puli Abdulhasan va Moh darvozalari joylashgan. Rabod tashqi devori bitganidan song uning shim.da Navbahor, Samarqand va Riv, sharqida Mardikushon, Kalobod hamda garbida Romitan, Forjak, Qoshanj nomli darvozalari bolgan.Buxoro uzoq tarixi davomida bir necha bor urushlar natijasida vayron qilingan. Ayniqsa, qoraxoniylar bilan somoniylar ortasidagi kurashlar davrida, Chingizxon hujumi oqibatida shahar devor va darvozalari buzib tashlandi. 16-asrda shayboniylardan Abdullaxon II davrida Buxoro atrofi yangi devor bilan orab olindi va darvozalar qurildi. Tarixiy davrlar otishi bilan Buxoro darvozalarini nomlash ham ozgarib bordi. 19-asr ortalariga kelib Buxoro darvozalari: Sallaxona, Qavola Mahmud, Qarshi, Bahovuddin, Fayzobod, Samarqand, Imom, Oglon, Talipoch, Shirgiron, Qorakol nomlari bilan yuritilgan. 20-asr boshlarida Buxoro shahrining darvozalari quyidagicha nomlangan: shaharning shim.da Imom va Samarqand, jan.da Shayx Jalol, Namozgoh va Sallaxona; sharkida Mozor va Qarshi; garbida Oglon, Talipoch, Shirgiron va Qorakul. 1920 yil kuzida shoro mustabidlarining Buxoro bosqinida, onlab obidalar qatori Buxoro darvozalari ham katta shikayet kordi, koplari buzib tashlandi, yondirildi va yoqotildi. Hozirgi kunda Qorakol va Talipoch darvozalari otmish yodgorligi sifatida bir qadar saqlanib kolingan.Ad.: Narshaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966.