ⓘ Ber qonuni - daryolarning oqish qonuniyatini aks ettiradigan qonun. 1857 yilda rus tabiatshunosi K. M. Ber topgan. Daryolar Shim. yarim sharda ong tomonga, Jan. ..

                                     

ⓘ Ber qonuni

Ber qonuni - daryolarning oqish qonuniyatini aks ettiradigan qonun. 1857 yilda rus tabiatshunosi K. M. Ber topgan. Daryolar Shim. yarim sharda ong tomonga, Jan. yarim sharda chap tomonga burilishga intilib oqadi. Shu tufayli, daryolar qaysi tomonga oqishidan kati nazar, Shim. yarim sharda daryoning ong qirgogini, Jan. yarim sharda chap qirgogini koproq yuvib boradi. K. M. Ber bu hodisa Yerning oz oqi atrofida aylanishi tasiri ekanligini isbot qildi. Nazariy mexanika krnunlaridan malumki, aylanayotgan sistemada harakat qilayotgan jism Koriolis tezlanishi deb ataladigan qoshimcha tezlanishga uchraydi. Shim. yarim sharda bu tezlanish asosiy harakatdan ong tomonga, Jan. yarim sharda esa chap tomonga yunaladi. Bu tezlanish yuqori kengliklarda kuchli boladi, ekvatorga tomon kamaya borib, ekvatorda nulga tenglashadi.