ⓘ Vaznsizlik - jismning muallaq fizik holati; bunda jismga tasir etuvchi tashqi kuchlar shu jism zarralarining bir-biriga ozaro bosimini vujudga keltirmaydi. Jism ..

                                     

ⓘ Vaznsizlik

Vaznsizlik - jismning muallaq fizik holati; bunda jismga tasir etuvchi tashqi kuchlar shu jism zarralarining bir-biriga ozaro bosimini vujudga keltirmaydi. Jism Yer ogirlik maydonidagi gorizontal tekislikda tinch turgan bolsa, unga ogirlik kuchi va qarama-qarshi yonalgan kuch tasir qiladi, natijada jism zarralarining bir-biriga bosimi vujudga keladi. Odam organizmi bu bosimni ogirlik sifatida idrok qiladi. Yerning suniy yoldoshi ichidagi jismlar yoldosh b-n birga malum boshlangich tezlik olgach, ogirlik kuchi tasirida oz orbitasi boylab bir xil tezlanish b-n harakatlanadi. Shuning uchun jismlar bir-biriga yoki yoldosh korpusiga bosim korsatmaydi, yani vaznsizlik holatida boladi. Jismning vaznsizlik holatida bolish shartlari: 1) jismga tortishish kuchlaridan boshqa hech qanday kuchlar tasir qilmasligi; 2) bu kuchlar maydoni bir jinsli bolishi, yani barcha zarralar qiymat va yonalish jihatdan bir xil tezlanish oladigan bolishi; 3) hamma zarralar ilgarilanma harakat qilishi kerak. Bu shartlar, mas., erkin tushayotgan jismda, erkin uchayotgan YESY va KK larda roy beradi. Kosmonavt kabinadan ochiq kosmosga chiqqanda ham vaznsizlik holatida boladi, chunki ochiq kosmosda tayanch yoq. Kosmik fazoga uchish kishidan jismoniy va asabiy kuch talab qiladi. Kishi kosmik fazoda gayritabiiy sharoitda boladi. Uzoq vaqt vaznsizlik holatida bolish tirik organizm uchun zararlidir. Shuning uchun KK ichida muayyan darajada ota zoriqish hosil qilinishi, KK gildirak shaklida yasalishi, KK gildirak tekisligiga tik oq atrofida aylanib turishi kerak, degan takliflar ham bolgan.

                                     
  • uchish apparatlarining xususiyatlari shovqin, vibratsiya, tezlanish, vaznsizlik va kosmik kemadagi hayot sharoiti sun iy atmosfera, harakatning cheklanganligi
  • uchish uchun dinamik vaznsizlik va gipodinamiya, ya ni muskul sistemasiga yuk nagruzka ning kam tushishi xosdir. Uchish vaqtida vaznsizlik holatiga moslashish
  • yordami bilan tanlab olish, fazoga uchish sharoitlariga ularni tayyorlash, vaznsizlik holati bo yicha oqilona ma lu - motlar bilan qurollantirish, o zgarishlar
  • sayyoralar, ularning yo ldoshlari, kometa va asteroidlar ni o rganish 2 vaznsizlik holatida moddalarni turli fazalarda yaratish va ulardan kristall, qotishma
  • bo lgani uchun sanoatda avtomatlashtirilgan K. mashinalari qo llaniladi. Vaznsizlik holatida K.ning istiqboli katta. K. avtomobilsozlik, asbobsozlik, elektronika