ⓘ Vissarion Belinskiy. Vissarion Grigoryevich Belinskiy, Sveaborg 1848.26.5, Peterburg - rus munaqkidi, publitsist, faylasuf. Oilasi Penza gubernyasining Chembar ..

                                     

ⓘ Vissarion Belinskiy

Vissarion Grigoryevich Belinskiy, Sveaborg 1848.26.5, Peterburg) - rus munaqkidi, publitsist, faylasuf. Oilasi Penza gubernyasining Chembar shahriga kochib kelgan. Chembar uyezd bilim yurtida, Penza gimnaziyasida oqidi. Moskva universitetining til va adabiyot bolimiga uqishga kiradi. Un-t adabiy togaragida qatnashgani, krepostnoylikka qarshi yozilgan "Dmitriy Kalinin" romantik dramasi uchun oqishdan haydaladi. 1834 y.da "Molva" gaz.da B.ning "Adabiy xayolot" degan dastlabki falsafa va estetikaga doir maqolasi bosilib chikdi. Shundan keyin B.ning tanqid va publitsistika sohasidagi samarali faoliyati boshlandi. "Teleskop", "Moskovskiy nablyudatel", songra Peterburgda chiqadigan "Otechestvennoe zapiski", "Sovremennik" jur.larida ishladi. 1839 48 y.larda B. fiqolari marifatchilikdan inqilobiy demokratiyaga. F. Shelling va G. Gegel ruhidagi idealizmdan Feyerbax materializmiga tomon ozgardi. B. rus adabiyotidagi reachistik oqimning rahnamosiga aylandi. Sanat hodisasini aniq tarixiy nuqtai nazardan taxlil qilishga asoslangan estetika va adabiy tanqid qoidalarini ishlab chiqdi. Natural maktab tamoyillarini belgilab berdi. "Sof sanatoga, realistik ruhdagi adabiyotga zid oqimga qarshi kurashdi.

                                     

1. Adabiyotlar

  • Polyakov M., Vissarion Belinskiy, Lichnost - idem - epoxa, M., I960; Gulyayev N. A., Belinskiy i sovremennost, M., 1964.
  • OzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil