ⓘ Ishlab chiqarish harajatlari - korxonaning mahsulot i.ch. maqsadlarida, iqtisodiy resurslar sotib olish uchun qilgan pul sarflari. Firma oz faoliyatini bozordan ..

                                     

ⓘ Ishlab chiqarish harajatlari

Ishlab chiqarish harajatlari - korxonaning mahsulot i.ch. maqsadlarida, iqtisodiy resurslar sotib olish uchun qilgan pul sarflari. Firma oz faoliyatini bozordan moddiy resurslar, yani asbob-uskuna, dastgohlar, transport va aloqa vositalari, xom ashyo, yoqilgi, har xil materiallarni, mehnat bozoridan ish kuchini sotib olishdan boshlaydi. Shunga muvofiq holda I.ch.x. tarkibiga xom ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yonil-gi va energiya harajatlari, asosiy kapital amortizatsiyasi, ish haqi va ijtimoiy sugurtaga ajratmalar, foiz tolovlari va b. harajatlar kiradi. I.ch.x. ga qilingan barcha harajatlarning puldagi ifodasi mahsulot tannarxinn tashkil qiladi.

I.ch.x.ni organishga iqtisodchilar turlicha yondoshadilar. Jumladan, harajatlarning qiymat nazariyasiga kora, I.ch.x. quyidagi turlarga bolinadi: doimiy harajatlar: - korxona tolov majburiyatlari, soliqlar, amortizatsiya ajratmalari, ijara haqi, qoriqlash xizmati harajatlari, boshqaruv xodimlari maoshi va b; ozga-ruvchan harajatlar: - xom ashyo, materiallar, yonilgi, transport xizmati, ishchilar ish haqi va shu kabilar uchun harajatlar.

Umumiy yalpi harajatlar - doimiy va ozgaruvchan harajatlar yi-gindisi. Bevosita i.ch. harajatlari - konkret mahsulot i.ch.ga ketgan va bevosita uning tannarxiga otadigan harajatlar. Bilvosita harajatlar - mahsulot tannarxiga bevosita qoshilmaydigan harajatlar. Ortacha harajatlar - malum vaqt orali-gidagi mahsulot birligiga, tovarlar partiyasi boyicha yoki tashkilotlar gu-ruqi boyicha bir buyumga togri keladigan harajatlarning ortacha kattaligi. Ekspluatatsiya foydalanish harajatlari - uskunalar, mashinalar, transport, i.ch. vositalarini va kundalik foydalaniladigan xojalik buyumlarini ishlatish bilan bogliq bolgan harajatlar yana q. Muomala harajatlari.

Sherqul Shodmonov.

                                     
  • boshqalar mahsulot ishlab chiqarish rejasi ishlab chiqarish aloqalari, mahsulot sifatini nazorat qilish, ishlab chiqarish harajatlari va boshqalar umuman
  • xizmatlarni ishlab chiqarish va iste molchilarga yetkazib berishga qilinadigan barcha sarflar tushuniladi. Ishlab chiqarish sarf - harajatlari tarkibiga xom
  • o rtasidagi tavsiflovchi ko rsatkich. Akselerator ishlab chiqarish hajmini oshirish natijasida ishlab chiqarishga jalb etiladigan yangi investitsiyalar
  • bo ladi. Demak, ishlab chiqarilgan maxsulot tan narxining asosiy qismini energetika harajatlari tashkil qilsa, bunday ishlab chiqarish ko p energiya talab
  • sintez usulda vitamin olish harajatlari tabiiy xom ashyodan vitamin olish harajatlaridan ancha kam bo ladi. Vitamin ishlab chiqaruvchi kombinat va zavodlar
  • muayyan vaqt odatda bir yil uchun mo ljallangan pul daromadlari va harajatlari majmui. D.b. davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib
  • va ularni pulga muhtoj bo lib turgan yuridik va jismoniy shaxslarga ishlab chiqarish va boshqa ehtiyojlari uchun ma lum muddatga, foiz to lovlari bilan
  • qaraladi, demak xalq xo jaligidagi barcha mehnat harajatlari foydali mehnatdir. Milliy hisoblar tizimit. ishlab chiqarishdan boshlanib, daromadlarning shakllanishi