ⓘ Cherenkov-vavilov nurlanishi, Cherenkov-Vavilov effekti - tez harakatlanuvchi zaryadlangan zarralar biror moddadan otganda sodir boladigan yoruglik nurlanishi. ..

                                     

ⓘ Cherenkov-Vavilov nurlanishi

Cherenkov-vavilov nurlanishi, Cherenkov-Vavilov effekti - tez harakatlanuvchi zaryadlangan zarralar biror moddadan otganda sodir boladigan yoruglik nurlanishi. SM.Vavilov tashabbusi bilan P.A.Cherenkov radiyning unurlari tasirida toza suyuklikning yoruglanishini kuzatayotib kashf etgan. Bu hodisani 1937 yilda N.Ye.Tamm va I.M.Frank nazariy tomondan tushuntirib berganlar. Zichligi katta moddadagi elektronlarning nurlanish sodir qilishi uchun bir necha yuz ming eV protonlar shunday tezlikka erishishi uchun 10 mln. eV energiya kerak boladi.

CH. - Cherenkov-vavilov nurlanishining oziga xos xususiyati uning yonalganligi: yoruglik har tomonga nurlanmay, balki zarraning harakat trayektoriyasi bilan otkir burchak hosil qiladigan yonalishda nurlanadi. Nurlanish burchagi v kuyidagi munosabatga boysunadi:Burchak v ni topib, zarra tezligini aniklash mumkin. Ch. - Cherenkov-vavilov nurlanishi tez zarra larning tezligini olchash va harakat yonalishini aniklashda qollanadi.