ⓘ Ozbekiston milliy ensiklopediyasi maqolalari ..

1991

1991 31 avgust - Ozbekiston Respublikasi Oliy Kengashining navbatdan tashqari 6-sessiyasida Ozbekistonning davlat mustakilligi elon qilinib, Respublikaning davlat mustaqilligi togrisida Oliy Kengashning Bayonoti qabul qilindi. Tegishli qaror bilan Ozbekiston SSR Ozbekiston Respublikasi deb ataldi. 1 sentyabr - Mustakillik kuni deb belgilandi. Ozbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari togrisida qonun qabul qilindi. 1 sentyabr - Ozbekiston Respublikasining Mustaqillik kuni - umumxalq bayrami. 1 sentyabr - Toshkentdagi Markaziy maydonni Mustaqillik maydoni deb atash haqida Ozbe ...

1992

1 yanvar – "Turkiston" ijtimoiysiyosiy gazetasining 1-soni nashrdan chiqdi. 2 yanvar – Ozbekiston Respublikasi XXR bilan diplomatik aloqa ornatdi. 8 yanvar – Ozbekiston Respublikasi televideniye va radioeshittirishlar davlat komiteti Ozbekiston davlat teleradioeshittirishlar kompaniyasiga aylantirildi. 8 yanvar. Ozbekiston Respublikasi Prokuraturasi tuzildi. "Prokuratura togrisida"gi Ozbekiston Respublikasi qonunining yangi tahriri asosida 2001 yil 29 avgust Ozbekiston Respublikasi Prokuraturasi Ozbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasiga aylantirildi. 13 yanvar – Toshkentda Respublika ba ...

1993

8 yanvar - Ozbekiston avtomobil transporti "Ozavtotrans" Davlat aksiyadorlik korporatsiyasi tashkil etildi. 5 fevral - Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi "Ozbekiston Respublikasi Oliy oquv yurtlari uchun abituriyentlarni test usulida tanlab olish togrisida" qaror qabul qildi. 10 fevral - Toshkentda Ozbekiston Respublikasi Xalqaro pochtamti tuzildi. 11 fevral - Kitob baland tog rasadxonasi majmuasi tashkil etildi. 2 mart - Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Navroz - umumxalq bayrami" qarori qabul qilindi. 4 aprel - Jizzax viloyatida Ozbekistonda birinchi yirik temir rud ...

1994

1994 6 yanvar - Muborak gazni qayta ishlash zavodida yangi 14-blok ishga tushirildi. 6 yanvar - "Toshkent - Jizzax" elektr poyezdi qatnovi yolga qoyildi. 25 yanvar - Toshkentda Yevropa va Osiyo mamlakatlari sanoatchilar va ishbilarmonlar xalqaro kongressi kengashining yigilishi ish boshladi. 4 fevral - Ozbekiston Avtomobil transporti xalqaro uyushmasiga azo boldi. 11 fevral - Nukusda Orol muammosiga bagashlangan xalqaro anjuman bolib otdi. 24 fevral - Norvegiyaning Lillixammer stadionida 17-qishki Olimpiadada hamyurtimiz Lina Cheryazova fristayl boyicha olimpiada chempioni boldi. 15 mart - ...

1995

1995 Yanvar - Toshkentda Xalqaro Qizil xoch qomitasining Markaziy Osiyo mamlakatlari uchun doimiy vakolatxonasi ochildi. 8 va 22 yanvar - Ozbekiston Respublikasi Oliy Majlisi hamda xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashlariga saylovlarning 2-, 3-turi bolib otdi. 18 fevral - Toshkentda Ozbekiston "Adolat" sotsial-demokratik partiyasining birinchi tasis syezdi bolib otdi. Partiyaning Nizom va dasturi tasdiqlandi. 22 fevral - Ozbekiston "Adolat" sotsial-demokratik partiyasining "Adolat" gazetasi chiqa boshladi. 28 fevral - Ozbekiston xalqaro xususiylashtirish va investitsiya banki ...

1996

1996 3 yanvar - Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi "Buxoro shahrining 2500 yillik yubileyiga tayyorgarlik korish va uni nishonlash togrisida" va "Xiva shahrining 2500 yillik yubileyiga tayyorgarlik korish va uni nishonlash togrisida" qarorlar qabul qildi. 9 yanvar - Ozbekistonda malumotlarni uzatish Respublika kompyuter tarmogi "Ozpak" foydalanishga topshirildi. Yanvar - Toshkentda Alisher Navoiy tavalludining 555 yilligiga bagishlangan "Ozbekiston mustaqilligi va navoiyshunoslik istiqbollari" mavzuida ilmiy-amaliy konferensiya boldi. Yanvar. Toshkentda Ozbekiston bokschilarining b ...

                                     

ⓘ Ozbekiston milliy ensiklopediyasi maqolalari

  • nomzodlarini qo ydi. 2000 yil yanvardagi Ozbekiston Respublikasi Prezidentligiga bo lib o tgan saylovlarda Fidokorlar milliy demokratik partiyasi nomidan prezidentlikka
  • fevralida davlatlar So x chegaralarini aniqlashtirib beruvchi va So xni Ozbekiston bilan bog lovchi hudud borasidagi memorandumga imzo chekishdi. Rasmiy
  • xalqaro miqyosda nishonlashga qaror qilindi. Mazkur qaror munosabati bilan Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 1999 yilning 27 dekabrida Termiz shahrining
                                     

A (old qoshimcha)

A., AN. - chet sozlarda, asosan yunoncha sozlarda ishlatiladigan old qoshimcha. Bu qoshimcha soz ozagida ifodalangan manoning inkor etilishini bildiradi. Mas, abiogenez, anaeroblar. Hozirgi ozbek tilidagi no-, be-, gayri kabi qoshimchalarga togri keladi. Mac, anormal, anorganik va boshqa

                                     

Aba

Aba – Nigeriya janubidagi shahar. Aba daryosi boyida, Port-Harkort – Enugu temir yol va avtomobil yoli kesishgan joyda. Aholisi 264 ming. Moyli palma mahsulotlari sotiladigan joy. Sovun va pivo zavodlari, yog, toqimachilik korxonalari bor.

                                     

Abajur

Abajur – chiroqning kozni qamashtirmaslik va norni toplab ma’lum tomonga yonaltirish uchun moljallangan gilofi. Abajur konus, disk, shar, parabola va boshqa shakllarda metall, shisha, plastmassa, karton, qogoz yoki shoyidan shaffof va yarim shaffof qilib yasaladi. Abajur badiiy bezak, ya’ni xonaga husn berish vazifasini ham otaydi.

                                     

Abakan

Abakan – shahar, Krasnoyarsk olkasi tarkibidagi Xakasiya Respublikasining markazi, Abakan daryosi Yeniseyga quyiladigan joyga yaqin. Aholisi – 158.2 ming kishi. Yengil, oziq ovqat, qurilish materiallari sanoati korxonalari, "Abakanvagonmash", "Legmash" zavodlari, pedagogika instituti, 2 teatr bor. 1823 yil Ust-Abakanskoye qishlogi sifatida vujudga kelgan.

                                     

Abakan tizmasi

Andoza:Хребет Abakan tizmasi – Garbiy Sibirning janubi-sharqidagi tog tizmasi. Tom daryosi boshlaridan janubiy garbga tomon Telets koligacha davom etadi. Uzunligi – 300 km. Ortacha balandligi – 1400–1700 m, eng baland nuqtasi – 1984 m. Asosan metamorfik jinslardan tuzilgan: ularni granit, gabbro, diorit jinslari intruziyalari yorib chiqqan. Yon bagri 1700 m gacha igna bargli ormonlar, undan yuqorisi tog tundrasi bilan qoplangan.

                                     

Abay dashti

Abay dashti – Oltoydagi tekto-nik soylik. Shimolidan Terekti tizmasi va janubidan Xolzun tizmasi bilan oralgan; bu dashtdan Koksa va Abay daryolari oqib otadi. Uz. 25 km. Dengiz sathidan bal. 1100 m. Tuprogi qoratuproq. Bir qismi ekinzor, asosan yaylov.

                                     

Abaziya

Abaziya – bemorning mutlaqo yura olmay, hatto tik tura olmay qolishi; uning oyoqlari falaj bolmasada, muvoza-natni saklay va umuman ozini eplay ol-maydi. U ornidan tik turishi va qadam qoyishi bilanoq oyoklari ishlamay yiqilib tushishi mumkin. Kasallik bosh miya pe-shona qismining shikastlanishi va iste-riyada kuzatiladi.

                                     

Abbreviatsiya

Abbreviatsiya – a’zolar yoki ular qismlarining individual rivoj-lanish jarayonida qisqarishi. A. onto-genezning oxirgi shakllanishi bosqichi izdan chiqishi natijasida roy berib, bu avlodlarda a’zolarning toliq rivoj-lanmay qolishiga olib keladi.

                                     

Abdal

Abdal – urug nomi. Abdallar Hindiston, Afgoniston va xususan Turkiston xalqlari etnogenezida muhim orin tutgan eftaliylar, ya’ni haytallarning avlodidir. Haytallar Suriya, yunon manbalarida "Abdal" deb atalgan. Abdal turkmanlar tarkibiga ham kirgan.

                                     

Abdol sulton

Abdol sulton - Shayboniylar ozbek sulolasi sultonlaridan. Mirzo Ulugbek va Kochkunchixonlarning avlodi. Abdullatifxonning ogli. Iskandarxon hukmronligi davrida Zomin hokimi bolgan. Taxt uchun kurashlarda maglub bolib Kohiston, song Hisori Shodmonga qochib ketgan; osha yerda Ozbek sulton tomonidan oldirilgan. Samarqanddagi Kochkunchixon madrasasiga dafn etilgan. Abdol sulton "Xush" taxallusi bilan sherlar ham yozgan.