ⓘ Qashqadaryo vodiysi - Qashqadaryo viloyatidagi vodiy. Zarafshon tizmasining janubi-garbiy tarmoqlari oraligida. Vodiy boylab shimoli-sharqdan janubi-garbga Qash ..

                                     

ⓘ Qashqadaryo vodiysi

Qashqadaryo vodiysi - Qashqadaryo viloyatidagi vodiy. Zarafshon tizmasining janubi-garbiy tarmoqlari oraligida. Vodiy boylab shimoli-sharqdan janubi-garbga Qashqadaryo oqib otadi. Vodiy Hisor tizmasining janubi-garbiy yon bagridan boshlanib Qarshi choligacha 310 km ga chozilgan. Vodiy, asosan, tekislikdan iborat bolib, garb va janubi-garbga pasayib va kengayib boradi. Qashqadaryo vodiysi Qashqadaryoning 1 - 5 terrasalarini egallagan, bu terrasalar tortlamchi davr prolyuvialallyuvial yotqiziqlari bilan qoplangan. Vodiyda uncha baland bolmagan qoldiq toglar bor. Qashqadaryo vodiysi janubda joylashgani uchun iqlimi quruq va issiq. Yanvarning ortacha temperaturasi G, iyulniki 28 - 29°; eng past temperatura - 25°, - 29°, eng yuqori temperatura 46 - 47°. Yogin miqdori relyef balandlashgan sari ortib boradi; tekislik qismida 200 mm, tog yon bagirlarida 450–500 mm. Yoginning kop qismi qish va bahor fasllariga togri keladi. Vodiy tuprogi, asosan, boz tuproq, tekislik qismida och boz tuproq, toglik va balandliklar bilan tutashgan qismida tipik boz tuproqdir.

Osimlik qoplami xilmaxil. Ilak, rang, qongirbosh, yaltirbosh, momiq, shuvoq, qoziquloq, bodom, qizilcha va boshqalar keng tarqalgan. Hayvonlar va qushlardan mayna, kokqarga, kaklik, yapaloqqush, jaira, yumronqoziq, tulki, chiyabori, qobon va boshqalar uchraydi. Qashqadaryo vodiysi tog yon bagirlari chorvachilik uchun qulay yaylov, tekislik qismi dehqonchilik uchun serunum. Vodiyda tabiiy gaz, qurilish materiallari konlari, mineral suvlar va boshqalar bor.

                                     
  • Qashqadaryo viloyatidagi dovon. Hisor tizmasida, Qashqadaryo vodiysining tog li qismi bilan Zarafshon daryosining chap irmog i, Mag iyondaryo vodiysi
  • Qizilsoy - Qashqadaryo viloyatidagi soy. Havzasida qizg ish tusli gil yotqiziqlari tarqalganligi uchun Q deb ataladi. Uz. 15 km. Hisor tog larining jan
  • Qashqadaryo quyi oqimida M a y manoqdaryo - Qashqadaryo viloyatidagi daryo. Havzasining maydoni 12 ming km². Daryo Tojikistonning Sug d viloyatidagi
  • yilda ajratilgan. O rta Osiyo jan. Toshkent atrofi, Farg ona vodiysi Surxondaryo, Qashqadaryo viloyatlari, Afg onistonTojikiston depressiyalari da keng
  • asosan, hozirgi Qashqadaryo viloyatida joylashgan. Q.lardan 2 mingga yaqin kishi Karki Turkmaniston da ozroq qismi Ko lob vodiysi Tojikiston da yashagan
  • nomlangan. A. o tmishda keng tarqalgan, ayniqsa, Farg ona vodiysi Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida ko plab to qilgan, chet mamlakatlarga ham chiqarilgan
  • dan sek. iga 200 - 250 l suv chiqadi. Bunday B. Farg ona vodiysi jan. da, Zarafshon va Qashqadaryo vodiylarida ko p, ulardan aholi keng foydalanadi. Bulardan
  • Langardaryo - Qashqadaryoning chap irmog i Qashqadaryo viloyati Hisor tizmasining jan - g arbiy tarmog i - Yakkabog tizmasidan 2200 2300 m boshlanib
  • hududlari, Qashqadaryo va Surxondaryo vodiysida uzun barmoqli T. Amudaryoning quyi oqimi va Nukus sh. atrofida mo ylovli T. Fargona vodiysi Toshkent
  • ajralgan bo ladi. A. Farg ona vodiysi atrofidagi tog eta - klarida juda aniq namoyon bo lgan mas, Avval adirlari Qashqadaryo Zarafshon vodiylari atrofida