ⓘ Qrim. Ushbu maqola yarim orol haqidadir. Shu yarim orolda joylashgan mamuriy birlik uchun Qrim Muxtor Respublikasiga qarang. Qrim yarim oroli Ukraina janubidagi ..

Chodir tog

Chodir tog Alushta avtomagistrali yaqinidagi Qrimdagi togli massivdir. Qrim-tatar tilida çatir - chodir, dağ - tog degan manoni anglatadi.

Gurzuf

Gurzuf - Qrim yarim orolning janubiy sohilidagi shaharcha, Yaltadan 10 km shim sharqda. Aholisi 11.6 mingdan ziyod kishi. Dengiz boyi iqlim kurorti. A. P. Chexov, A. S. Pushkin muzeylari, 6-asr qalasi goldiglari bor. Gurzuf yaqinida Artek bolalar sogligini tiklash iqlimiy shifoxonasi joylashgan.

Davlatgaray

Davlatgaray - Qrim xonlarining nomi. D G.1 - xon. Turkiya sultonining vassali. Polsha va ayniqsa Rossiyaga tez-tez hujumlar uyushtirib turgan. 1552 y. rus qoshinlarining Qozonga qilgan yurishiga tosqinlik qilishga harakat qilgan. Livon urushi paytida D G.1 Polsha qiroli bilan ittifoq tuzib, Rossiyaga bir necha bor yirik yurishlarni amalga oshirgan. 1569 y. turklarning Astraxonga qilgan harbiy yurishida ishtirok etgan. 1571 y. bahorida 120 ming kishilik qoshin bilan Rus davlatiga hujum qilib, may oyida Moskvaga ot qoygan, lekin 1572 y. qaytadan yurish qilganida ruslardan maglub bolgan. D.G. ...

Gorizont (geologiya)

Gorizont - mahalliy stratigrafik bolinma, taxminan stratigrafik zonaga muvofiq keladi. Paleontologik belgilari tog jinslari tarkibi, paleoiqlim va b. xususiyatlarga qarab ajratiladi. G.ga eng yaxshi organilgan svitaning nomi beriladi. G. turli litologik tarkibli, bazan malum hayvon qoldiqlarini ozida saqlagan tog jinslari kompleksidan tashkil topadi. Bazan malum litologik yoki paleontologik xossaga ega bolgan yupqa qatlamlar majmui ham G. termini bilan ataladi. G. ayrim r-nni geologik rivojlanishining malum bosqichida hosil boladi. G.ga, odatda, geografik nom beriladi.

Otar

Otar - yaylovda qoshib boqish va saqlash uchun shakllantirilgan qoy podasi. Otar uchun jinsi, yoshi, nasldorlik xususiyatlari boyicha bir xil zotli qoylar, sovliqpar esa qochirish muddatlarini qisobga olgan holda olinadi. Otardagi mollar soni: mayin va yarim mayin junlilar uchun 800 - 900 ona qoy; 4 - 18 oylik toklilar uchun 800 - 1000 bosh; ona qoydan ajratilgan qozilar uchun 600 - 800 bosh; yarim dagal va dagal junli ona qoylar uchun 900 - 1000 bosh; axta qochqor va qochiriladigan qoylar uchun 1000 va undan ziyod. Chol mintaqalarda Otar soni yanada yirikroq bolishi ham mumkin. Naslchilik ...

Glitsiniya

Glitsiniya - burchoqdoshlar oilasiga mansub, ilashib osuvchi buta yoki daraxt. Boyi 20 m cha, postlogi qoramtirkulrang, shoxlari ingichka, yashil, osilib osadi. Bargi toq patsimon. Topguli rovaksimon, osilgan, uz. bazi turlarida 75 - 100 sm ga boradi. Dukkagi yassi, tukli, 10 - 15 sm, urugi buyraksimon, jigarrang, apreldan boshlab, yoz boyi gullaydi. Vatani - Xitoy, Qrim va Kavkazda xushmanzara osimlik sifatida ekiladi. Andijon, Fargona va Samarqandda onda-sonda keksa G.lar uchraydi. Lekin qishdaularning bir yillik novdalarini sovuq uradi. G. parhish, qalamcha qilish yoli bilan hamda bachk ...

Qrimtatarcha Vikipediya

Qrimtatarcha Vikipediya - Vikipediyaning qrimtatar tilidagi bolimi. Qrimtatarcha Vikipediya 2008-yilning 12-yanvaridan boshlab faoliyat yuritmoqda. Qrimtatarcha Vikipediyada 2009-yil 22-martda maqolalar soni 851 ga etdi, maqolalar soni boyicha barcha tildagi vikipediyalar orisidan 169-oringa chiqdi. 2010-yil 25-martda Qirim-tatar tilidagi maqolalar soni 1478 tani tashkil qildi, jami Vikipediyalar orisidan 174-orinni egalladi.

Yorliq

Yorliq Yorliq - 1) turkmogul xonlari elon qilgan yozma hujjatlar. Diplomatik notalar va davlatlararo bitimlar matni ham xon Yo.i jumlasiga kirgan. Biroq kopincha bu Yo. Oltin Orda, Qozon va Qrim xonlari tomonidan ozlariga tobe turli amaldorlarga, diniy arboblarga berilgan shaxsiy daxlsizlik haqidagi imtiyozli hujjat sanalgan. Yo. rus knyazlarini oz yerlarida hukmron bolishlarini tasdiqlagan. Rus mitropolitlari xonlarni duo qilganlari tufayli, bu Yo. boyicha rus cherkovi Orda mamuriyatiga tobelikdan, ozlariga qarashli yerlardan olinadigan soliqlardan, turli majburiyatlarni otashdan xalos et ...

Kivsyaklar

Kivsyaklar - ikki juftoyoqlilar kenja sinfiga mansub kopoyoqlilar; Julida, Spirobolida, Spirostri ptida turkumlarining umumiy nomi. Uz. 1 - 30 sm, tana shakli silindrsimon. Anamorfoz, ayrim turlari periodomorfoz orqali rivojlanadi. Bunday rivojlanishda erkagi tullab lichinkaga aylanadi; lichinka tullab yana voyaga yetgan davrga otadi yoki lichinka davrida qoladi. Ayrim K.ning bezlari suyuqligi zaharli. 30 mingdan ortiq turi, asosan, tropik, subtropik va dasht mintaqalarida tarqalgan. Ormonlarda kulrang kivsyak, qum kivsyaki, qrim kivsyaki keng tarqalgan. K. osimlik qoldiklari bilan oziqlan ...

Kandil

Kandil, Kandil sinap - kechpishar olma navi. Yevropa mamlakatlari, Qrim, Gruziya, Ozarbayjonda kop ekiladi. Ozbekistonga 19-asrning 90-y.larida Qrimdan keltirilgan va sanoat ahamiyatidagi boglar barpo etishda asosiy nav hisoblangan. Daraxti baland, shox-shabbasi ixcham osadi. Kochati otqazilgach, 10 - 12-yili hosil beradi. Apr.ning ortalarida gullaydi. Mevasi chiroyli, silindrsimon, 100 - 120 g, bazan 200 - 250 g, posti och sariq, eti oq, oftobga qaragan tomoni och qizil, sersuv, nordon-shirin. Mevasi avg. oxiri - sent. boshlarida teriladi, fevral - martgacha yaxshi saqlanadi. Namgarchilik ...

                                     

ⓘ Qrim

Ushbu maqola yarim orol haqidadir. Shu yarim orolda joylashgan mamuriy birlik uchun Qrim Muxtor Respublikasiga qarang.

Qrim yarim oroli Ukraina janubidagi yarim oroldir. Maydoni - 27 ming km 2. Garb va janubda Qora dengiz va sharqida Azov dengiziga tutash. Shimolda tor Perekop boyni orqali Sharqiy Yevropa tekisligi bilan tutashgan. Qrim yarim orolining sharqida Qora dengiz va Azov dengizi oraligida Kerch yarim oroli, garbida Qrim yarim orolining bir qismi - Tarxankut yarim oroli joylashgan.

Qrim orolning Shimoli-sharqiy sohili boylab Azov dengizining kichik qoltiqchalari Sivash va boshqalar chozilgan. Shimoli yarim orolning katta qis-mi dashtli tekislik Dashtli Qrim, janubi maydoni jihatdan kichik Qrim toglari bilan band. Eng baland joyi 1545 m Roman-Kosh togi. Janubida Qrimning janubiy sohili boylab kam-bar tekislik chozilgan; sohilning u yer-bu yerida lakkolitga oxshash magmatik jinslar Ayudog togi, qadimgi vulqon massivlar Qoradog togi uchraydi. Foydali qazilmalari: Kerch temir rudasi, kollarda tuz va shifobaxsh loylar, ohaktosh, gil, mergel. Qrim orolning shimoliy qismining iqlimi motadil quruq. Qishi iliq yanvarning ortacha temperaturasi G, 2°; yozi issiq iyulning ortacha temperaturasi 24°. Qrim orolning janubiy sohilida iqlim orta dengiz iqlimi; yozi issiq iyulning ortacha temperaturasi 24° va qishi iliq yanvarning ortacha temperaturasi 4°gacha. Yillik yogin garbiy qismida 1000–1200 mm, sharqida 500–700 mm, shimolida 300–500 mm. Yarim orolning daryolari kamsuv; muhimlari - Chyornaya, Belbek, Kacha, Alma, Salgir. Shimoliy Qrim kanali, Salgir daryosida Simferopol suv ombori qurilgan. Bir necha yirik shor kol bor. Shimoliy qismida kashtan, Sivash boylab kash-tan, shortob, shorxok tuproqlar, markaziy qismida qoratuproq, tog oldi va toglarda ishqorsizlangan qoratuproq, qongir togormon, yay-lovlarda qoratuproqsimon tog-otloq tuproqlar tarqalgan. Shimoliy qismining yer yuzasi haydalib ekin ekiladi. Ozroq qismida dasht osimliklari saqlanib qolgan. Toglarda ayniqsa, shimoliy yon bagrida dub, qoraqay-in-grab, qaragay ormonzorlari bor. Qrimning janubiy sohilida orta dengiz atrofiga xos osimliklar osadi. Man-zarali daraxt va butalardan iborat parklar, boglar, tokzorlar, tamaki plantatsiyalari kop. Qrim toglarining janubiy etagidan sohil qismida dengiz boyi shahar-kurortlari joylashgan. Yarim orolda bir necha qoriqxona, Nikita botanika bogi bor. Qrim shaharlari orasida Yalta shahri juda mashxur.

                                     
  • Qrim xonligi qrim tatarcha: Qırım Hanlığı, Къырым Ханлыгъы - Oltin O rda davlatidan ajralib chiqqan va Qrim yarim orolida joylashgan turkiy davlat 1443 - 1783
  • Qrim Muxtor Respublikasi - Qrim yarim orolida joylashgan muxtor respublika. Qrim Muxtor Respublikasining maydoni 26 ming km². Aholisi 1 967 119 kishi 2013
  • Qrim tog lari - Qrim yarim orolning janubdagi tog lar. Uz. 150 km, eni 50 km gacha. 3 qator tizmadan iborat. janubiy yoki Bosh tizma eng baland joyi 1545
  • Qrim tatarlar qrim tatarcha: qırımtatarlar, къырымтатарлар - tarixan Qrimda yashagan xalq. Turkiy tillarning, oltoy oilasiga mansub qrimtatar tilida
  • Qrim urushi, Sharqiy urush - Yaqin Sharqda hukmronlik qilish uchun Rossiya va Turkiya o rtasida bo lgan urush 1853 - 56 1854 yil fevralda Turkiya Rossiyaga
  • Qrim bo hroni yoki Qrim krizisi - Ukraina va Rossiya o rtasida sodir bo lgan bo hron. Qrim bo hroni markazida Qrim yarimoroli turdi. Bu yarimorol 2014 - yil
  • Qrim - tatar oshxonasi, birinchi navbatda, Qrim yarim orolida yashovchi qrim - tatarlarning oshxonasidir. Qrim tatarlari an anaviy oshxonasining yunonlar
  • Qrim Turkvizyon qo shiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi Qrimdan birinchi ishtirokchi Elvira Sarihalil.  G olib  Ikkinchi o rin  Uchinchi
  • tatarlari Qrim qrim tatarlari va boshqa qavmlarni ham tatarlar deb atashadi. Umumiy soni - 7 mln. kishi. Rossiya Federatsiyasidagi umumiy soni qrim tatarlaridan
                                     

Dmitriy Vishneveskiy

Vishneveskiy Dmitriy Ivanovich - knyaz, ukrain magnati. 1550 y.larda Cherkassk va Kanev oqsoqoli. Turk va qrimtatar bosqinlaridan saqlanish uchun Kichik Xortitsa o.da qasr qurdirgan. Rus qoshinlarining Qrim xonligiga qarshi yurishida qatnashgan. Moldaviya taxti uchun olib borilgan kurashga aralashgan, turklar tomonidan asirga olinib qatl etilgan.