ⓘ Hisor vodiysi - Tojikiston Respublikasining garbidagi toglararo botiq. Hisor tizmasining janubiy chek-kasi va Bobotog bilan Qoratogning shimoliy chekkalari oras ..

Glaukofan

Glaukofan - mineral, ishqorli amfibol. Kimyoviy formulasi Na2Mg3Al22. Monoklin singoniyali. Choziq zarralar, ustunsimon, shulasimon, tolasimon agregatlar. Kulrang-kok, yorqin-kok yoki zangori-qora rangli. Shishasimon yaltiroq. Qattikdigi 6.0 - 6.5. Zichligi 3100– 3300 kg/m3. Asosan metamorfik slaneslarda uchraydi. Asosiy xususiyati: past t-ra va yuqori bosimda hosil boladi. AQSH, Fransiya, Italiya, Yaponiya, RF, Ukraina, Qozogiston sharqida topilgan. Ozbekistonda Shim. Fargona, Nurota va Hisor toglaridagi molasslarda notogri donachalar shaklida uchraydi.

                                     

ⓘ Hisor vodiysi

Hisor vodiysi - Tojikiston Respublikasining garbidagi toglararo botiq. Hisor tizmasining janubiy chek-kasi va Bobotog bilan Qoratogning shimoliy chekkalari orasida. Uz. 115 km. keng joyi 20 km. Balandligi 700–1000 m. Janubidan Afgon - Tojikiston botigidan deyarli meridian yonalish boylab chozilgan tizmalar bilan oralgan. Yer yuzasi vodiydan oqib otuvchi Kofarnihon, Varzob, Dushanba, Xonaka, Iloq va boshqa daryo terrasalari va yoyilma konuslaridan iborat. Vodiy tektonik botiqda joylashgan bolib, mezokaynozoy davri chokindi tog jinslari bilan tolgan. Hisor vodiysi atrofi toglar bilan oralganligi sababli iklimi ancha yumshoq. Yozi issiq va quruq. qishi qisqa va iliq. Yanv.ning ortacha temperaturasi - 0.7°, G, iyulniki 28°. Yillik yogin 500–600 mm. Vodiyda, asosan, toq boz tuproqlar tarqalgan; chol, chalachol va dasht osimliklari, daryo boylarida turli daraxtlar osadi. Hisor vodiysi hududi deyarli ozlashtirilgan va bu yerda madaniy lan-dshaftlar keng tarqalgan. Daryolarning quyi qismlaridagi botqoqli toqayzorlar ham quritilib, ekinzorlarga aylantirilgan. Vodiy yer resurslaridan unumli foydalanish maqsadida Katta Hisor kanali qurilgan. Paxta, kunjut, galla, poliz ekinlari yetishtiriladi, mevali boglar barpo qilingan, tog yon bagirlarining 1200–2000 m balandliklari subtro-pik dashtlardan iborat. Butazorlar, daraxtzorlar bor. Ozlashtirilgan yerlarida galla ekinlari ekiladi, mevali daraxtlar ostiriladi, undan balandda subalp va alp otloqlari uch-raydi. Hisor vodiysida Tojikiston Respublikasi poytaxti - Dushanba, shuningdek, Tursunzoda, Vaxdat shaharlari joylashgan.

                                     
  • bo ylab shimoli - sharqdan janubi - g arbga Qashqadaryo oqib o tadi. Vodiy Hisor tizmasining janubi - g arbiy yon bag ridan boshlanib eng baland joyi 4145
  • Shimoliy qismida Hisor vodiysi janubiy qismida Tojikistonning past va o rtacha balandlikdagi tizmalari o rin olgan. Hisor vodiysi Hisor tizmasining janubidan
  • Surxon - sherobod vodiysi - O rta Osiyoning janubidagi tog oralig i vodiysi Asosan, O zbekistonda, shimoliy sharqiy qismigina Tojikistonga qaraydi. Hududining
  • viloyatidagi dovon. Hisor tizmasida, Qashqadaryo vodiysining tog li qismi bilan Zarafshon daryosining chap irmog i, Mag iyondaryo vodiysi oralig ida joilashgan
  • to rtlamchi davrlarning tog jinslari - dan tashkil topgan. A. Farg ona, Hisor Surxondaryo vodiylarida ko proq konglo - merat va chaqir toshlardan iborat
  • Surxondaryonnng yirik chap irmog i. Uz. 99 km, havzasining maydoni 684 km². Hisor tizmasining janubiy yon bag ridan boshlanadi. Tog lar orasida tor, yon bag irlari
  • shimolida Hisor tog tizmasi, g arb va janubi - g arbda Boysun tog lari va sharqda Bobotog bilan chegaralangan, janubida esa Amudaryo vodiysi bilan qo shilib
  • qizg ish tusli gil yotqiziqlari tarqalganligi uchun Q deb ataladi. Uz. 15 km. Hisor tog larining jan.g arbiy yon bag ridan 2600 m boshlanadi. Ohaktosh, qumtosh
  • Langardaryo - Qashqadaryoning chap irmog i Qashqadaryo viloyati Hisor tizmasining jan - g arbiy tarmog i - Yakkabog tizmasidan 2200 2300 m boshlanib
  • Farg ona vodiysi hamda Buxoro vohasida, tarqoq holda Surxondaryo viloyatining Boysun, Sherobod, Denov tumanlarida, Xorazmda va Tojikistonning Hisor tumanida