ⓘ HUDUD ul-OLAM, Kitobi hudud al-olam minal mashriq ilal mag-r i b - tarixiy-geografik asar. nomalum muallif tomonidan fors tilida 982 - 83 yillarda Juzjon viloya ..

Dahkat

Dahkat, Dukenttepa - orta asr shahar harobasi. Ohangaron daryosi irmogi Dukentsoyning ong qirgogida, Angren sh.dan taxminan 8 km shim.dagi Dukent qishlogida joylashgan. D. oltin va kumush konlariga boriladigan yol yoqasidagi mustahkam qala-shahar hisoblangan. Sharq manbalari da yozilishicha, D. Shoshning obod shaharlaridan sanalgan, D. harobasini 1958 y. arxeolog V. D. Jukov tekshirib, kumush tangalar topgan. Yu. F. Buryakov arxeologik qazish va kuzatuv ishlari olib borgan, D. ark va shahriston dan iborat bolgan. Arkning bal. 6– 8 m. Ilk orta asrga oid sargish, och kizil rang bilan boyalga ...

                                     

ⓘ Hudud ul-Olam

"HUDUD ul-OLAM", "Kitobi hudud al-olam minal mashriq ilal mag-r i b - tarixiy-geografik asar. nomalum muallif tomonidan fors tilida 982 - 83 yillarda Juzjon viloyatida yozilgan bolib, shu viloyat hokimi amir Abul Xoris Muhammad ibn Ahmadga bagishlangan. Bu asar oz zamonasida ham, 19-asr oxirigacha ham shu nom bilan hech qaysi manbada qayd etilmagan; 1258 yil qayta kochirilgan. Asar boshqa nom bilan mashhur bolganligi taxmin etiladi. Asar jami 60 bob dan iborat bolib, muqad- dimadan keyin quruqliklarning chegaralari, dengiz va qoltiqlar, orollar, toglar, konlar, daryolar, chollar va qumlar, songra jahondagi viloyatlar tarifi berilgan, shuningdek koplab etnografik va iqtisodiy malumotlar keltirilgan. Muallif yerning obod qismini 51 viloyatga bolgan va uning 45 tasi ekvatordan shim.da 1 tasi ekvator ustida, 5 tasi ekvatordan jan.da degan. U qitalar haqida fikr yuritib yunonlar zamo-nidayoq dunyo 3 qismga: Osiyoi Akbar, Libiya va Urupo ga bolinganini aytib, har birining chegarasini korsatib bergan. Asarda Orta Osiyo, xususan,Ozbekistonga doir geografik, etn. malumotlar koplab uchraydi. Xususan, Buxoro, Poykend, Sugd, Tavo-vis, Karmana, Kushoniya, Samarq-and, Kesh, Termiz, Kot, Fargona, Shosh va boshqa shahar va viloyatlar tarifi keltirilgan.

Asarning yagona qol yozma nusxasini Abdulfozil Gulpoygoniy 1892 yil Buxorodan topgan. 1893 yildan sharq-shunos A.G.Tumanskiyning shaxsiy kutubxonasida saklanib, 1924 yil Osiyo muzeyi fondiga berilgan. V.V.Bartold "H.ul-O." matnini sozboshi va izohlar bilan rus tilida 1930, V.F.Minorskiy ingliz tilida 1937 nashr ettirgan.

Ad.Hasanov H., Sayyoholimlar, T., 1981.

                                     

Jabgukat

Jabgukat - Binkat shahridan taxminan 12–14 km shim.sharkdagi qad. shahar. J. nomi "Hudud ul-olam" asarida qayd qilingan: "Jabgukat gozal shaqar, Chochning harbiy lashkargohi shu yerda bolgan". J. ornida hozirgi Bozgontepa arxeologik yodgorligi joylashgan.