ⓘ Arxipelaglar ..

Arxipelag

Arxipelag – bir-biridan unchalik uzoq bolmagan va odatda bir butun deb hisoblanadigan orollar todasi. Bir A.ga kiradigan orollar paydo bolishi, geologik tuzi-lishi, osimliklari, hayvo-not dunyosi jihatidan oxshash boladi.A. paydo bolishiga kora materik, marjon, vulkan orollariga bolinadi.

Anju orollari

Anju orollari – Novaya Si-bir arxipelagining markaziy, eng yi-rik orollari. Kotelniy, Faddeev, No-vaya Sibir, Belkovskiy va Bunge Yeri o.larini oz ichiga oladi. Umumiy maydoni 29 ming km² ga yaqin. 1821 – 23 yillarda Arktika tadqiqotchisi, Rossiya admira-li P. F. Anju boshchi-ligidagi ekspeditsiya tomonidan tadqiq qilingan.

Arxipelag (orollar)

Arxipelag, Gresiya arxipelagi – Egey dengizida, Bolqon yarim oroldan Kichik Osiyo yarim orol qirgoqlarigacha chozilgan toda-toda orollar. Maydoni 20 ming km². A. orollari uchlamchi davrda Egey dengizi ornida bolgan quruqlikning qoldiqlaridir. Barcha orollar tog va qirlardan iborat. Balandligi 2456 m gacha. Vulkanlar ot-ilib, tez-tez zilzila bolib turadi. Doim yashil orta dengiz osimliklari osadi. Ahrlisi subtropik osimliklar yetishti-rish va baliq ovlash bilan shugullanadi.

Azor orollari

Azor orollari – At-lantika okeanining shimoliy qismidagi ar-xipelag. Pireneya yarim oroldan garbda. Portu-galiya tarkibida. 9 ta yirik orol va kelib chiqishi vulkanik bolgan bir qancha riflardan iborat. Garbdan sharqqa qariyb 600 km ga chozilgan. Maydoni 2.3 ming km². Relefi togli, balandligi 2351 m gacha. Tez-tez zilzila bolib turadi. Issik, va qaynoq suvli hamda mineral buloq kop. Iqlimi subtropik, dengiz iqlimi; yanvarning ortacha temperaturasi 14°, iyulning temperaturasi 22°; yillik ortacha yogin 800 mm chamasida. tog yon bagirlari ormonlar bilan qoplangan, makvis chakalak-zorlari bor. ...

Balear orollari

Balear orollari - Orta dengizning garbiy qismidagi orollar todasi, Ispaniyaning Baleares muxtor viloyatini tashkil etadi. Ikkita katta orol - Malorka va Menorka orollari hamda Pitius orollari arxipelagidan iborat. Maydoni 5 ming km². Aholisi 686 ming kishi, aksariyati katalonlar. Mamuriy markazi - Palma-de-Malorka shahri Eng baland joyi 1445 m. Karst relyef shakllari keng tarqalgan. Iqlimi Orta dengiz atrofiga xos iqlim. Yillik yogin 400 – 600 mm. Tosh dub, halab qaragayi va chakalakzorlar uchraydi. Aholisi subtropik dehqonchilik va baliq ovlash bilan shugullanadi. 15-asrdan Ispaniya tarki ...

Bermuda orollari

Bermuda orollari - Atlantika okeanining shim.garbidagi bir tuda marjon orollar, Shim. Amerikadan 900 km sharqda. Buyuk Britaniya mulki. Maydoni 53.3 km². Aholisi 61 ming kishi. Mamuriy markazi - Gamilton shahri. Orollardan eng kattasi - Bermuda o. songan suv osti vulkani choqqisidan iborat. Iqlimi tropik sernam iqlim. Yogin 1350 mm chamasida. Eng salqin oy ning ortacha temperaturasi 16.7°, eng issiq oy ning temperaturasi 26.7°. Dam olish zonasi. Turizm rivojlangan. Banan, sitrus osimliklari, erta pishar sabzavotlar va gullar yetishtiriladi. Ispan dengizchi sayyohi X. Bermudes tomonidan 152 ...

                                     

Janubiy orkni orollari

Janubiy orkni orollari - Atlantika okeanining janubiy qismidagi bir tuda orol, Antarktikada. Maydon 621 km 2. Yer yuzasi toglik, qor va muzlar bilan qoplangan. Osimligi mox va lishayniklardan iborat. Dengiz qushlari va tyulenlar yashaydi. Doimiy aholisi yoq. Britaniya va Argentina davlatlariga qarashli ilmiy stansiyalar ishlab turibdi. Orol 1821 yilda ingliz va amerikalik sanoatchilar J. Pouell va N. Palmer tomonidan kashf qilingan.

                                     

Shantar orollari

Shantar orollari - Oxota dengizining garbiy qismidagi 15 oroddan iborat arxipelag. RF Xabarovsk olkasida. Umumiy maydoni 2500 km². Eng yirik orollari Katta Shantar, Feklistov, Kichik Shantar, Belichiy. Yer yuzasi kirlardan iborat. Eng baland joyi 701 m. Kishi sovuq, yozi iliq. Aralash ormonlar bilan qoplangan, qirlarning yuqori qismlari otloq. Orollar atrofidagi suvda baliq ovlanadi. Orollarda teztez tuman tushadi, atrofida suv kotarilishi va pasayishi kuchli.