ⓘ Muhammad masjidi - Ozarbayjon poytaxti Boku shahridagi bizning davrimizga qadar saqlanib qolingan eng qadimiy masjid. Ikki: yer osti va yer usti qavatlaridan ib ..

                                     

ⓘ Muhammad masjidi

Muhammad masjidi - Ozarbayjon poytaxti Boku shahridagi bizning davrimizga qadar saqlanib qolingan eng qadimiy masjid. Ikki: yer osti va yer usti qavatlaridan iborat masjid binosi X-XI asrlarda qurilgan. Masjidning quruvchi ustasi Muhammad ibn Abu Bakrdir.

                                     

1. Tarixi

Masjidning ikki asosiy nomi mavjud. 1723-yilda ruslar Bokuni bosib olganlaridan keyin masjidga Siniqqala nomi berilgan. Shaharning eng qadimgi masjidining minorasi, osha yilning 26-iyun kuni Kaspiy qirgogi boylab yurgan Pyotr I artilleriyasi Bokuga qarata oq uzganda ham zarar korgan. Artilleriya snaryadlari minoraning yarmini buzib yuborgan va shundan keyin "Siniqqala" deb nomlangan. Yodgorlikning asl nomi nomalum. Masjidning shimoliy qismida kufiy xatidagi yozuvda shunday deyilgan:

Koplab mutaxassislar Muhammad Abu Bakr oglini masjid memori deb bilishadi. Taniqli olim Jafar Qiyasi kotibning matnidan Muhammad Abu Bakr ogli masjidning buyurtmachisi bolganligi va u shahar meri bolganligi aniq korinib turibdi.

Muhammad masjidi - Bokudagi saqlanib qolgan eng qadimiy masjid va uning minorasi Shimoliy Ozarbayjon minoralaridan eng qadimiyidir. XX asrning boshlariga qadar Sinigqala bir qavatli masjid edi va uning balandligi minora bilan taqqoslaganda kichik edi. Ikkala tomondan unga biriktirilgan binolardan xolos qilinganidan song, yodgorlikning pastki qismi ochiq boldi. Minora va masjid binosining asl holati tiklandi.

                                     

2.1. Arxitektura tuzilishi Inshoot xususiyatlari

Arxitektor masjid qurilgan qiya relyefdan foydalanib, noyob fazoviy tuzilishga ega bolgan ikki qavatli, bitta minora masjidni mohirlik bilan yaratgan. Yuqori qavatdagi namozgoh maydoni 40 kv. m reja va muhandislik yechimiga binoan pastki qavatni takrorlaydi. Yashash xonasining shimolga qaragan eshigi oldida kichik joy - ostona, har bir qisqa tomonida ichkariga kengayib boradigan kichik deraza bor. Janubiy devorning ortasida mehrob yonida katta derazalar mavjud. Shu sababli, Muhammad masjidining namozxonasi yaxshi yoritilgan.

                                     

2.2. Arxitektura tuzilishi Minorasi

Muhammad masjidi - minoraning kompozitsion ustunligi namozxonaning sigimi bilan bogliq emas. Shunga asoslanib, shuningdek, namozxonaning kichikligi kabi, bazi tadqiqotchilar masjid minoradan keyin qurilgan deb davo qilmoqdalar.

Masjid minorasi silindr shaklida bolib, asta-sekin yuqoriga qarab torayib boradi. Mutaxassislarning fikriga kora, minora kuzatuv punkti sifatida ishlatilgan. Minoraning yuqori qismini orab turgan yirik stalaktitlar nafaqat dekorativ element rolini oynaydi, balki konstruktiv xarakterga. Balkon toshlarida chiroyli geometrik bezaklar oyilgan. Minora XI asrda qurilgan deb taxmin qilinadi.