ⓘ Ozarbayjonda qishloq xojaligi - Ozarbayjon iqtisodiyotining tarmogi. Qishloq xojaligi asosan uzumchilik, bogdorchilik, tamaki yetishtirish, sabzavotchilik, chor ..

                                     

ⓘ Ozarbayjonda qishloq xojaligi

Ozarbayjonda qishloq xojaligi - Ozarbayjon iqtisodiyotining tarmogi. Qishloq xojaligi asosan uzumchilik, bogdorchilik, tamaki yetishtirish, sabzavotchilik, chorvachilik va pillachilikka ixtisoslashgan. Asosiy texnik ekinlar paxta, tamaki, choy hisoblanadi.

Ozarbayjon Respublikasi hududi 86.6 ming km 2 ni tashkil qiladi. Umumiy yer maydonidan 8.7 million gektar qishloq xojaligi yerlari 4.6 million gektarni tashkil qiladi. Ulardan 1.8 million gektardan ziyodi haydaladigan yerlar, 2 million gektari yozgi va qishki yaylovlar, qishloq xojaligi yerlarining bir qismini kop yillik plantatsiyalar egallaydi. Ekin maydonlarining deyarli yarmi mamlakatning don omborida - Kura-Araks pasttekisligida toplangan.

Ozarbayjonning yalpi ichki mahsulotidagi qishloq xojaligining ulushi 5.7% ni tashkil etadi 2012. Ozarbayjonda qishloq xojaligi, ovchilik va ormon xojaligida yalpi qoshilgan qiymat hajmi - 2.318 million manat 2012.

                                     

1. Tarixi

1995-yilda amalga oshirilgan agrar islohotlar mamlakat iqtisodiyotida bozor munosabatlari qurilishiga, yer va mulkdan foydalanishga, tarmoq tuzilishiga va tadbirkorlikning shakllanishiga jiddiy tasir korsatdi. Qishloq xojaligida davlat ornini yer, chorva mollari, ishlab chiqarish va noishlab chiqarish maydonlari va qishloq xojaligi texnikalari ustidan xususiy mulk shakli egalladi. Qishloq xojaligi ishlab chiqaruvchilari soni 1.208.7 kishini tashkil etdi, shundan 99.98% xususiy ishlab chiqarish, 0.02% davlatga tegishli; 66.8% oilalar, 32.8% uy xojaliklari, 0.2% xususiy fermer xojaliklari ishlagan.

2006-yilda qishloq xojaligi, ov va ormon xojaligida qoshilgan qiymatning YaIMdagi ulushi 7.1% ni tashkil etdi, bu 2005-yilga nisbatan 0.9% ga oshdi. Osimlik yetishtirishda 0.8% pasayish, chorvachilikda 2.9% osish kuzatildi. Qishloq xojaligida ishlab chiqarish hajmining pasayishi ekin maydonlarining kamayishi bilan bogliq. Qishloq xojaligi, ormon xojaligi va baliq ovlashga ajratilgan byudjet mablaglarining ulushi 3.5 foizga, 2005-yilga nisbatan esa 37.2 foizga osdi.

2006-yilda oziq-ovqat mahsulotlari importi va eksportining ulushi mos ravishda 10.6% va 5.1% ni tashkil etdi.

2007-yilda qishloq xojaligining tarkibi taqqoslanadigan narxlarda, jami boyicha: osimlik yetishtirish - 56.2%, chorvachilik - 43.8%.

2013-2019-yillarda Ozarbayjon qishloq xojaligi korxonalarining umumiy daromadi 2.1 baravar oshdi va 190.080.0 ming manatni tashkil etdi.

2020-yil avgust oyida Agjabadi viloyati Hojilar qishlogida makkajoxori maydonlariga birinchi marta dronlar yordamida maxsus zararkunandalarga qarshi vositalar sepildi.

                                     

2. Qishloq xojaligining tarmoqlari

Ozarbayjon qishloq xojaligida chorvachilik unumdorligi 39 foizni, qishloq xojaligi esa 61 foizni tashkil etadi, ularning asosiy maydoni gallachilikdir.